Учебный план

Уровень образования (бакалавр/магистр):

Бакалавр

Название образовательной программы и код специальности:

022201.01.6 - Պատմություն

Специализация:

022201.01.6 - Պատմություն

Присвоенная квалификация:

Պատմության բակալավր

Учебный год начала программы:

2026/2027

Форма обучения (очная/заочная):

Полная занятость

Язык обучения:

Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
0302	Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0302/Բ01 1. Цель курса ուսումնասիրել խոսքը, նրա դրսևորման ձևերը, ուղղախոսական ու արտասանական նորմերը, խոսքի բաղադրիչների կապակցման միջոցները, խոսքի մասերի գործածության յուրահատկությունները, գրագրության ձևերը և խոսքային էթիկան, կառուցել արտահայտիչ ու ներգործուն գրավոր ու բանավոր խոսք: Դասընթացի խնդիրները. 1.ուսուցանել խոսքի մշակույթի ընդհանուր օրինաչափությունները, լեզվական և գրական նորմերը, հնչյունական, բառային և քերականական մակարդակներն ու նրանց կիրառության յուրահատկությունները, 2.ձևավորել ու մշակել գրական խոսքի բարձր ճաշակ ու մշակույթ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու խոսքի ընդհանուր հատկանիշները, դրսևորման ձևերը, սահմանելու և ճիշտ կիրառելու լեզվական և հնչյունական-արտասանական, ուղղախոսական նորմերը, 2. ձևավորելու բանավոր խոսքի կուլտուրա և գրավոր խոսքի բարձր մակարդակ՝ ճիշտ և տեղին կիրառելով լեզվական տարբեր իրողությունները (բառապաշարի շերտեր, ձևաիմաստային խմբեր, դարձվածքներ և այլն): 3. սահմանելու, բացատրելու գրական, լեզվական, ոճական նորմաները, որոնք կիրառելի են ժամանակակից հայերենում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կառուցելու հարուստ բառապաշարով, շարահյուսորեն ճշգրիտ կապակցված գրավոր և բանավոր խոսք, 2. գործառելու գրագրության ձևերը, ուղղախոսության և արտասանվածքի նորմերը բանավոր խոսքում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել խոսքը, նրա դրսևորման ձևերը, ուղղախոսական ու արտասանական նորմերը, խոսքի բաղադրիչների կապակցման միջոցները, խոսքի մասերի գործածության յուրահատկությունները, գրագրության ձևերը և խոսքային էթիկան, կառուցել արտահայտիչ ու ներգործուն գրավոր ու բանավոր խոսք: Դասընթացի խնդիրները. 1.ուսուցանել խոսքի մշակույթի ընդհանուր օրինաչափությունները, լեզվական և գրական նորմերը, հնչյունական, բառային և քերականական մակարդակներն ու նրանց կիրառության յուրահատկությունները, 2.ձևավորել ու մշակել գրական խոսքի բարձր ճաշակ ու մշակույթ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. մտագրոհ 4. վերլուծական մեթոդ 5. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 6. գրավոր մեթոդ 7. բացատրական մեթոդ։ 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը, որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Ավետիսյան Յու., Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Գիրք Ա, Եր., 2014: Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, (Հեղինակային խումբ), Գիրք Բ, Եր, 2015: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզու/Ձևաբանություն/,Եր, 2002: Բադիկյան Խ., Դարձվածային ոճաբանություն, Եր., 2003: Եզեկյան Լ., Հայոց լեզվի ոճաբանություն, Եր, 2003: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու /Բառագիտություն/, Եր., 1997: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Խոսքի մշակույթ առարկան, նպատակը և խնդիրները: Խոսքի դրսևորման ձևերը: Լեզվական նորմ: Թեմա 2. Հնչյունական /արտասանական/ մակարդակ: Գրագրության ձևեր: Թեմա 3. Բառային մակարդակ: Թեմա 4. Քերականական մակարդակ: Ձևաբանություն: Թեմա 5. Շարահյուսություն:
0302	Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0302/ Բ02 1. Цель курса հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները խոսքի պատկերավորման արտահայտչական միջոցների յուրացմամբ, գործառական բոլոր ոճերի առանձնահատկությունների իմացությամբ ու անսխալ, գրագետ գործառմամբ, ձևավորել կարողություններ՝ գեղարվեստական խոսքի հնչյունական, բառային ու քերականական առանձնահատկությունները ինքնուրույն մեկնաբանելու և արժևորելու համար, ծանոթացնել հրապարակային խոսքի ընդհանուր կառուցվածքին և հիմնական հատկանիշներին և կիրառելի դարձնել ուսումնական գործընթացներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել արտահայտչական և պատկերավորման միջոցների դերը խոսքում, խոսքի գործառական տարբերակների համակարգը /գիտական, պաշտոնական, խոսակցական/, գեղարվեստական և հրապարակային խոսքի խնդիրները, կառուցվածքը, լեզվական առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու խոսքի արժանիքները, 2.կիրառելու արտահայտչական և պատկերավորման միջոցները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. լուսաբանելու գործառական ոճերի դասակարգման հիմունքները և ոճերի առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կառուցելու պատկերավոր և գրագետ խոսքարվեստ, վերացնելու խոսքային անճշտությունները, դրսևորելու խոսքային բարձր էթիկետ: 3. Описание հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները խոսքի պատկերավորման արտահայտչական միջոցների յուրացմամբ, գործառական բոլոր ոճերի առանձնահատկությունների իմացությամբ ու անսխալ, գրագետ գործառմամբ, ձևավորել կարողություններ՝ գեղարվեստական խոսքի հնչյունական, բառային ու քերականական առանձնահատկությունները ինքնուրույն մեկնաբանելու և արժևորելու համար, ծանոթացնել հրապարակային խոսքի ընդհանուր կառուցվածքին և հիմնական հատկանիշներին և կիրառելի դարձնել ուսումնական գործընթացներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել արտահայտչական և պատկերավորման միջոցների դերը խոսքում, խոսքի գործառական տարբերակների համակարգը /գիտական, պաշտոնական, խոսակցական/, գեղարվեստական և հրապարակային խոսքի խնդիրները, կառուցվածքը, լեզվական առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.քննարկում /բանավեճ 2.համագործակցային աշխատանք 3.մտագրոհ 4.վերլուծական մեթոդ 5.խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 6.գրավոր մեթոդ 7.բացատրական մեթոդ: 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը, որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Ավետիսյան Յու., Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Գիրք Ա, Եր., 2014: Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ (Հեղինակային խումբ), Գիրք Բ, Եր., 2015: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզու/Ձևաբանություն/, Եր., 2002: Բադիկյան Խ., Դարձվածային ոճաբանություն, Եր., 2003: Եզեկյան Լ., Հայոց լեզվի ոճաբանություն, Եր, 2003: Մարգարյան Ա., ժամանակակից հայոց լեզու /Բառագիտություն/, Եր., 1997: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Խոսքի արժանիքները: Թեմա 2. Խոսքի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցներ: Թեմա 3. Խոսքի գործառական տարբերակներ /գիտական, պաշտոնական, խոսակցական/: Թեմա 4. Գեղարվեստական ոճ: Հրապարակային խոսք:
0305	Ռուսաց լեզու-1	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ001 1. Цель курса ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ, ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից։ Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված քերականական նյութը, 2. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված անհրաժեշտ բառապաշար, 3. կիրառելու ուղղագրության հիմնական սկզբունքները և կանոնները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կարդալու, պատմելու, մեկնաբանելու և վերարտադրելու գեղարվեստական և ճանաչողական բնույթի տեքստեր գրքերից, թերթերից, ամսագրերից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. շարադրելու տեքստ (20 նախադասություն) առաջարկված որևէ թեմայով (իր, ընտանիքի, ուսման, ազատ ժամանակի, հայրենիքի, հայրենի քաղաքի, եղանակի, հետաքրքրությունների և այլնի մասին), 2. ընկալելու և սկսելու, շարունակելու և ավարտելու երկխոսությունները: 3. Описание ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ, ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից։ Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.քննարկում /բանավեճ 2.համագործակցային աշխատանք 3.էվրիստիկական մեթոդ 4.մտագրոհ 5.ինդուկտիվ մեթոդ 6.դեդուկտիվ մեթոդ 7.վերլուծական մեթոդ 8.խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 9.գրավոր մեթոդ 10.բացատրական մեթոդ: 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը, որից հետո տրված հարցաշարի շրջանակում անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Русский язык, Под общ. ред. Л. М. Мкртчяна. Ер., изд-во ЕГУ, 2004 Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация Речь., П. Б. Балаян, Л. А. Тер-Саркисян, Б. С. Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015г. Учебные пособия по специальности. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հնչյունաբանություն: Ձայնավորների և բաղաձայնների դասակարգումը: Արտասանության և հնչերանգային հիմնական նորմերը: Բաժին 2. Բառագիտություն. բառիմաստ, մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր: Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստները: Հոմանիշներ, հականիշներ, համանուններ, հարանուններ: Դարձվածքներ: Բաժին 3. Բառակազմություն, բառի ձևաբանական կազմը /արմատներ, ածանցներ, վերջավորություններ, նրանց ուղղագրությունը/:Բաժին 4. Ձևաբանություն. ձևաբանության հիմնական միավորները /բառ, ձևույթ/: Խոսքի մասերի դասակարգումը և նրանց քերականական կարգերը: Գոյական անուն, քերականական կարգերը, գոյականի ուղղագրությունը: Ածական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Թվական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Դերանուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը:
0305	Անգլերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ004 1. Цель курса ձևավորել ուսանողների լեզվական գիտելիքները անգլերեն լեզվից` լեզվի բոլոր մակարդակներում (կարդալ, գրել, ունկնդրել, խոսել), զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական հմտությունները՝ միջմշակութային հաղորդակցման: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել տվյալ մասնագիտության ոլորտում խիստ գործածական բառապաշար, 2. զարգացնել ձեռք բերված գիտելիքները համապատասխան խոսքային իրավիճակներում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. անգիր վերարտադրելու մասնագիտական բառապաշարը, 2. թվարկելու հնչյունական և ուղղախոսական կանոնները և բացառությունները, 3. թվարկելու նախադասության տիպերը և դրանց շարադասական հատկանիշները, 4. տարբերելու խոսքի մասերը և դրանց կիրառական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու մասնագիտական բառապաշարը և քերականական գիտելիքները՝ ճիշտ բանավոր և գրավոր խոսք կառուցելիս, 2. ընկալելու կարդացած և ունկնդրած նյութի հիմնական բովանդակությունը, 3. կատարելու A1 մակարդակի տեքստերի թարգմանություններ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. տարանջատելու հիմնական տեղեկատվությունը երկրորդականից, 2. իրականացնելու համատեղ աշխատանք թիմում, 3. կիրառելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և ներկայացնելու պրեզենտացիաներ: 3. Описание ձևավորել ուսանողների լեզվական գիտելիքները անգլերեն լեզվից` լեզվի բոլոր մակարդակներում (կարդալ, գրել, ունկնդրել, խոսել), զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական հմտությունները՝ միջմշակութային հաղորդակցման: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել տվյալ մասնագիտության ոլորտում խիստ գործածական բառապաշար, 2. զարգացնել ձեռք բերված գիտելիքները համապատասխան խոսքային իրավիճակներում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. հաղորդակցական մեթոդ 2. մտագրոհ 3. ուսանողական պորտֆոլիո 4. խմբային աշխատանք 5. գրավոր և բանավոր թարգմանություն 6. աշխատանք տեղեկագրով 7. ռեֆերատ 8. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Թեստն անցնելուց հետո ուսանողը ստուգարքը ստանում է մոդուլի շրջանակներում ցուցաբերած կամ/և վերջում ներկայացրած աշխատանքների առկայության դեպքում: · գրավոր և բանավոր թարգմանություններ, · ռեֆերատ, · լուսատեսաշար · խմբային աշխատանք, ուսանողական պորտֆոլիո (ընթերցանությունը և լսողական ընկալումը ստուգող, գրավոր շարադրանքի վարժություններ): 6. Список основной литературы Mkhitaryan, Ye., Basic English for University Students, YSU Press, Yerevan, 2004. Cincotta, Howard (Ed.). An Outline of American History. United States Information Agency., 1994. Kirn, Elaine. About the U.S.A. United States Information Agency, Materials Branch of the English Language Programs Division., 1989. Myers, Sondra (Ed.). Democracy Is a Discussion: Civic Engagement in Old and New Democracies: The Handbook. New London, CT: Connecticut College. 1997. Short, Deborah J., Seufert-Bosco, Margaret, & Grognet, Allene Guss. (1995). By the People, for the People: U.S. Government and Citizenship. McHenry, IL: Delta Systems Co., Inc. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հնչյունաբանություն և ուղղախոսություն: Հնչյունների դասակարգումը և արտասանական հատկանիշները: Բաժին 2. Քերականություն: Խոսքի մասեր: Շարահյուսություն: Բաժին 3. Մասնագիտական բառապաշարի և տեքստերի ուսումնասիրություն: Համաշխարհային պատմության հիմնահարցեր: Թարգմանություններ անգլերենից հայերեն:
0305	Վրացերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ007 1. Цель курса ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ, ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից։ Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված քերականական նյութը, 2. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված անհրաժեշտ բառապաշար, 3. կիրառելու ուղղագրության հիմնական սկզբունքները և կանոնները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կարդալու, պատմելու, մեկնաբանելու և վերարտադրելու գեղարվեստական և ճանաչողական բնույթի տեքստեր գրքերից, թերթերից, ամսագրերից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. շարադրելու տեքստ (20 նախադասություն) առաջարկված որևէ թեմայով (իր, ընտանիքի, ուսման, ազատ ժամանակի, հայրենիքի, հայրենի քաղաքի, եղանակի, հետաքրքրությունների և այլնի մասին), 2. ընկալելոււ և սկսելու, շարունակելու և ավարտելու երկխոսությունները: 3. Описание ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ, ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից։ Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. ինդուկտիվ մեթոդ 6. դեդուկտիվ մեթոդ 7. վերլուծական մեթոդ 8. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 9. գրավոր մեթոդ 10. բացատրական մեթոդ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը անց է կացվում բանավոր և հիմնված է կիսամյակի ընթացքում տրված ստուգողական աշխատանքների արդյունքների վրա: 6. Список основной литературы Գորգաձև Ռ., Հայերեն-վրացերեն զրուցարան, Երևան-Թբիլիսի, 2004: 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հնչյունաբանություն: Ձայնավորների և բաղաձայնների դասակարգումը: Արտասանության և հնչերանգային հիմնական նորմերը: Բաժին 2. Բառագիտություն. բառիմաստ, մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր: Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստները: Հոմանիշներ, հականիշներ, համանուններ, հարանուններ: Դարձվածքներ: Բաժին 3. Բառակազմություն, բառի ձևաբանական կազմը /արմատներ, ածանցներ, վերջավորություններ, նրանց ուղղագրությունը/: Բաժին 4. Ձևաբանություն. ձևաբանության հիմնական միավորները /բառ, ձևույթ/: Խոսքի մասերի դասակարգումը և նրանց քերականական կարգերը: Գոյական անուն, քերականական կարգերը, գոյականի ուղղագրությունը: Ածական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Թվական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Դերանուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը:
0305	Ֆրանսերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ009 1. Цель курса հարստացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները`շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականական և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա: Այս փուլում ստացած գիտելիքները հիմք են հանդիսանում հետագա` առավել խորացված ուսումնասիրության համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ֆրանսերենի արտասանական նորմերը, հնչյունական համակարգը և հնչյունական յուրահատկությունները, 2. ձևաբանորեն և շարահյուսորեն ճիշտ վերլուծելու բառը և նախադասությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ճիշտ արտասանելու ֆրանսերեն հնչյունները և դրանց տառադարձման նշանները, 2. ճիշտ հնչերանգով ձևակերպելու հաստատական, հարցական, բացականչական և հրամայական նախադասությունները, 3. լսելով՝ հասկանալու և վերաշարադրելու տեքստը, որը պարունակում է յուրացրած բառապաշարը և քերականական նյութը (թույլատրվում է 2-3% անծանոթ բառ), 4. առանց բառարանի կարդալու և վերաշարադրելու միջին բարդության մասնագիտական տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ինքնուրույն կատարելու տեքստի ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություն, 2. ընկալելու և մեկնաբանելու ֆրանսերենի արտասանական յուրահատկությունները, 3. ազատորեն հաղորդակցվելու ֆրանսերենով, ընթերցելու միջին բարդության տեքստեր, 4. բառարանի օգնությամբ ընթերցելու գեղարվեստական գրականություն և մասնագիտական տեքստեր: 3. Описание հարստացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները`շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականական և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա: Այս փուլում ստացած գիտելիքները հիմք են հանդիսանում հետագա` առավել խորացված ուսումնասիրության համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2.ընթերցանություն 3.թեստ 4.ռեֆերատ 5.դիագնոստիկ ստուգում 6.շնորհանդես 7.ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Список основной литературы Попова И.Н., Казакова Ж.А., «Французский язык», Москва, 2008 M. Gregoire, Od. Thievenaz, «Grammaire progressive du francais» (Niveau intermediaire). Cl. Miquel, «Communication progressive du francais» (Niveau débutant), M. Djoulhakian, R. Meliksռtian, A. Mouradian, «Manuel de francais», Erevan - 2011. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ռիթմիկ խմբեր: Շեշտ: Enchainement. Liaison: Թեմա 2. Հատուկ և հասարակ գոյական: Գոյականի սեռը, թիվը: Սեռի արտահայտությունը հոդերի և ածանցների միջոցով: Թեմա 3. Որոշյալ և անորոշ հոդ: Մասնական հոդը որպես անորոշ քանակ արտահայտելու միջոց: Միաձուլված հոդ: Հոդը չօգտագործելու դեպքերը: Թեմա 4. Ածական: Ածականի համաձայնությունը գոյականի հետ: Ածականի իմաստի փոփոխությունը` կախված նրա դիրքից: Թեմա 5. Ցուցական, ստացական, հարցական և բացականչական, անորոշ ածականներ: Թեմա 6. Թվական: Քանակական և դասական թվականներ և դրանց գործածությունը: Թեմա 7. Դերանուն: Անձնական անշեշտ դերանուններ, դրանց գործածությունը որպես ենթակա, ուղիղ և անուղղակի խնդիր: Անձնական շեշտված դերանուններ:
0305	Անգլերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ005 1. Цель курса հարստացնել մասնագիտական բառապաշարը, խորացնել ուսանողների գիտելիքները և հմտությունները հաղորդակցական բարդ իրավիճակներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և նմուշների հիման վրա ձևակերպել սեփականը, 2. հաղորդել գիտելիքներ մասնագիտական նորաբանությունների ոլորտից: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկելու պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և ներկայացնելու սեփական օրինակները, 2. կազմելու գրավոր և բանավոր շարադրանք՝ օգտագործելով A2 մակարդակին համապատասխան բառապաշար և քերականական կառույցներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընկալելու և վերարտադրելու կարդացած և ունկնդրած A2 մակարդակի տեքստերի և երկխոսությունների հիմնական բովանդակությունը, 2. շարադրելու խոսքային իրավիճակին համապատասխան գրավոր և բանավոր պատասխան, 3. կատարելու A2 մակարդակի տեքստերի թարգմանություններ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. իրականացնելու համատեղ աշխատանք թիմում, 2. կիրառելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և ներկայացնելու պրեզենտացիաներ, 3. ներգրավելու ձեռք բերված գիտելիքները և կարողությունները միջազգային ասպարեզում՝ անգլերենը օգտագործելով որպես հետագա մասնագիտական առաջընթացի միջոց: 3. Описание հարստացնել մասնագիտական բառապաշարը, խորացնել ուսանողների գիտելիքները և հմտությունները հաղորդակցական բարդ իրավիճակներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և նմուշների հիման վրա ձևակերպել սեփականը, 2. հաղորդել գիտելիքներ մասնագիտական նորաբանությունների ոլորտից: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.հաղորդակցական մեթոդ 2.մտագրոհ 3.ուսանողական պորտֆոլիո 4.խմբային աշխատանք 5.գրավոր և բանավոր թարգմանություն 6.աշխատանք տեղեկագրով 7.ռեֆերատ 8.ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հահանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Թեստն անցնելուց հետո ուսանողը ստուգարքը ստանում է մոդուլի շրջանակներում ցուցաբերած կամ/և վերջում ներկայացրած աշխատանքների առկայության դեպքում: · գրավոր և բանավոր թարգմանություններ, · ռեֆերատ, · լուսատեսաշար · խմբային աշխատանք, · ուսանողական պորտֆոլիո (ընթերցանությունը և լսողական ընկալումը ստուգող, գրավոր շարադրանքի վարժություններ): 6. Список основной литературы Mkhitaryan, Ye., Basic English for University Students, YSU Press, Yerevan, 2004, Cincotta, Howard (Ed.). An Outline of American History. United States Information Agency, 1994. Kirn, Elaine. About the U.S.A. United States Information Agency, Materials Branch of the English Language Programs Division, 1989. Myers, Sondra (Ed.). Democracy Is a Discussion: Civic Engagement in Old and New Democracies: The Handbook. New London, CT: Connecticut College. 1997. Short, Deborah J., Seufert-Bosco, Margaret, & Grognet, Allene Guss. (1995). By the People, for the People: U.S. Government and Citizenship. McHenry, IL: Delta Systems Co., Inc. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Պաշտոնական գրագրություն: Ինքնակենսագրություն, մոտիվացիոն նամակ, դիմում: Բաժին 2. Մասնագիտական բառապաշարի և տեքստերի ուսումնասիրություն: Հայոց պատմությունը համաշխարհային համատեքստում: Թարգմանություններ հայերենից անգլերեն:
0305	Վրացերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ008 1. Цель курса ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գործածելու տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, 2. կառուցելու տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված, հստակ բանավոր և գրավոր խոսք՝ վերլուծությունների, հաշվետվությունների, հետազոտությունների տեսքով, 3. գործածելու մասնագիտական տեքստին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընտրելու, վերլուծելու և ադապտացնելու տնտեսագիտության, բնագիտության և հումանիտար ոլորտներից ձեռք բերած հիմնարար միջգիտակարգային գիտելիքները անկանխատեսելի իրավիճակներում արդյունավետ միջմշակութային հաղորդակցման և թարգմանություններ կատարելու նպատակով, 2. կիրառելու գիտելիքները պրակտիկայում՝ միջմշակութային առնչություններին նպաստելու համատեքստում, ձևակերպելու խնդիրները և դրանց լուծման ուղիները, 3. վերարտադրելու մասնագիտական տեքստը, նաև ներկայացնելու նրա բովանդակությունը սեղմ և ընդարձակ, 4. թարգմանելու մասնագիտական տեքստը հայերենից ռուսերեն և հակառակը, 5. զանազանելու մասնագիտական հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. գնահատելու, վերլուծելու և զուգադրելու լեզվական, մշակութային և հասարակական տեղեկատվությունը, 2. օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, մշակելու և ներկայացնելու տեղեկատվությունը: 3. Описание ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. ինդուկտիվ մեթոդ 6. դեդուկտիվ մեթոդ 7. վերլուծական մեթոդ 8. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 9. գրավոր մեթոդ 10. բացատրական մեթոդ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր և հիմնված է կիսամյակի ընթացքում տրված ստուգողական աշխատանքների արդյունքների վրա: 6. Список основной литературы Գորգաձև Ռ., Հայերեն-վրացերեն զրուցարան, Երևան-Թբիլիսի, 2004: 7. Основная часть курса Բաժին 1. Ձևաբանություն: Դերբայ, դերբայական դարձված, ուղղագրությունը: Մակբայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Կապեր, շաղկապներ, մասնիկներ, ձայնարկություններ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բաժին 2. Շարահյուսություն. շարահյուսության հիմնական միավորները /բառակապակցություն, նախադասություն, նախադասության անդամներ/: Պարզ նախադասություն, դասակարգումը, նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամները: Բարդ նախադասություն, դասակարգումը, տեսակները: Բաժին 3. Մասնագիտական տեքստ, կառուցվածքը, տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, մասնագիտական տեքստին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքները: Բաժին 4. Մասնագիտական տեքստի թարգմանություն. գիտական տեքստի թարգմանության տեսության հիմնական խնդիրները: Գիտական զեկույցների և մասնագիտական ռեֆերատների կառուցման հիմնական սկզբունքները:
0305	Ֆրանսերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ010 1. Цель курса խորացնել և զարգացնել նախորդ փուլում ձեռք բերված գիտելիքները, ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր մասնագիտական տեքստերից օգտվելու ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել նախորդ կիսամյակում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ֆրանսերենի արտասանական նորմերը, հնչյունական համակարգը և հնչյունական յուրահատկությունները, 2. ձևաբանորեն և շարահյուսորեն ճիշտ վերլուծելու բառը և նախադասությունը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ճիշտ արտասանելու ֆրանսերեն հնչյունները և դրանց տառադարձման նշանները, 2. ճիշտ հնչերանգով ձևակերպելու հաստատական, հարցական, բացականչական և հրամայական նախադասությունները, 3. լսելով՝ հասկանալու և վերաշարադրելու տեքստը, որը պարունակում է յուրացրած բառապաշարը և քերականական նյութը (թույլատրվում է 2-3% անծանոթ բառ), 4. առանց բառարանի կարդալու և վերաշարադրելու միջին բարդության մասնագիտական տեքստեր գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ինքնուրույն կատարելու տեքստի ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություն, 2. ընկալելու և մեկնաբանելու ֆրանսերենի արտասանական յուրահատկությունները, 3. ազատորեն հաղորդակցվելու ֆրանսերենով, ընթերցելու միջին բարդության տեքստեր, 4. բառարանի օգնությամբ ընթերցելու գեղարվեստական գրականություն և մասնագիտական տեքստեր: 3. Описание խորացնել և զարգացնել նախորդ փուլում ձեռք բերված գիտելիքները, ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր մասնագիտական տեքստերից օգտվելու ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել նախորդ կիսամյակում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. դիագնոստիկ ստուգում 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք։ 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Список основной литературы Попова И.Н., Казакова Ж.А., «Французский язык», Москва, 2008. M. Gregoire, Od. Thievenaz, «Grammaire progressive du francais» (Niveau intermediaire). Cl. Miquel, «Communication progressive du francais» (Niveau débutant), M. Djoulhakian, R. Meliksռtian, A. Mouradian, «Manuel de francais», Erevan - 2011. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Գոյականների իգական սեռի կազմության տարբեր միջոցների դասակարգում՝ քերականորեն, ձևաբանորեն, բառային: Երկու սեռ ունեցող գոյականներ: Թեմա 2. Միայն հոգնակի թվով գործածվող գոյականներ. Բաղադրյալ գոյականների հոգնակի թվի կազմությունը: Թեմա 3. Անորոշ դերանվանական ածականներ: Թեմա 4. Հարաբերական դերանուններ. դրանց ձևերը և գործածությունը: նախադասության մեջ: Թեմա 5. Բայ: Եղանակավորման քերականական արտահայտությունը: Թեմա 6. Ֆրանսերեն լեզվի խոնարհման բնութագիրը: Եղանակների կազմությունը և գործածությունը նախադասություններում: Թեմա 7. Նախդիրների համակարգային դասակարգում: Տարբեր հարաբերություններ արտահայտող նախդիրներ:
0001	Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության առաջին բուժօգնություն	2
1-ին կիսամյակ 10/20/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0001/Բ02 1. Цель курса սովորողների մոտ ձևավորել ԱԻ-ների մասին պատկերացում, ԱԻ-ներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու տարաբնույթ ԱԻ-ների հետևանքով ստեղծված իրավիճակները և դրան դիմակայելու ուղիները, 2. ներկայացնելու տեղեկատվություն ԱԻ-ում և պատերազմի ժամանակ պետության կողմից բնակչության պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների մասին, 3. մեկնաբանելու ՀՀ-ում հավանական ԱԻ-ներից բխող ռիսկերի գնահատման մեթոդները, 4. ներկայացնելու համաճարակային իրավիճակներում վարակի տարածման հնարավոր ուղիներն ու բացատրելու դրանցից պաշտպանության ձևերը, 5. ներկայացնելու առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելու հիմնահարցերը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու տուժածի վիճակը (առաջնային և երկրորդային զննում), վնասվածքի տեսակն ու ծանրությունը և ցույց տալ առաջին բուժօգնություն, 2. դրսևորելու նախընտրելի վարքագիծ տարաբնույթ արտակարգ իրավիճակներում, 3. ցուցաբերելու առաջին բուժօգնություն տարաբնույթ վնասվածքների և ախտահարումների դեպքերում, 4. օգտագործելու ձեռք բերված կարողություները ԱԻ և պատերազմի ժամանակ պետության կողմից իրականացվող միջոցառումների ընթացքում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառելու ձեռք բերված տեսական գիտելիքները գործնականում, 2. աշխատելու թիմում և լուծելու բարդ խնդիրներ, 3. վերլուծելու իրավիճակը և կատարելու անհրաժեշտ գործողություններ իր և շրջապատի համար: 3. Описание սովորողների մոտ ձևավորել ԱԻ-ների մասին պատկերացում, ԱԻ-ներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. հարցադրումներ և քննարկումներ 4. լաբորատոր աշխատանքներ 5. տնային, ինքնուրույն և ստուգողական աշխատանքներ և խմբային նախագծեր 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հահանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Այնուհետև ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Մարկարյան Ռ., Ջանջուղազյան Ն., Օհանջանյան Մ., Հարությունյան Ա., Հարությունյան Վ., Բաղդասարյան Լ., Հասրաթյան Ռ., Վարդանյան Ջ., «Քաղպաշտպանության և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր», Եր., 2006: «Մինչբժշկական օգնությունը բնակչությանը արտակարգ իրավիճակներում», ուսումնական ձեռնարկ, Եր., 2000: Մանասյան Կ., «Սիրտ-թոքային վերակենդանացման մինչբժշկական մեթոդների ուսուցումը» (ուսումնամեթոդական աշխատանք), Եր., 2007: Ադամյան Մ., «Փոխադրական անշարժացում», ուսումնամեթոդական աշխատանք, Եր., 2011: Մանուկյան Ս., Ճաղարյան Գ., «Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր», ուսումնական ձեռնարկ, Եր., 2017: 7. Основная часть курса Բաժին 1. Արտակարգ իրավիճակներ ու պատահարներ: Թեմա 1. Արտակարգ իրավիճակների նախարարության կառուցվածքն ու խնդիրները: Թեմա 2. Արտակարգ իրավիճակները, նրանց բնութագրերն ու կանխարգելման միջոցառումները: Բաժին 2. Քաղաքացիական պաշտպանություն: Թեմա 1. Բնակչության գործողությունները ահաբեկությունների և նրանց սպառնալիքի ժամանակ: Թեմա 2. Հակառակորդի հարձակման ժամանակակից միջոցների բնութագրերը, նրանց վարակման օջախները և գնահատման մեթոդները: Թեմա 3 Բնակչության պաշտպանության պաշտպանության կազմակերպումը արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ: Թեմա 4. Արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ բնակչության բարոյահոգեբանական պատրաստվածության հիմնական ուղղությունները: Թեմա 5. Փրկարարական աշխատանքների կազմակերպումը արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ, տեղեկատվության կազմակերպումը: Բաժին 3. ԱԻ-ում բնակչության առաջին բուժօգնություն: Թեմա 1. Առաջին բուժօգնությունն ու մինչբժշկական օգնությունն արտակարգ իրավիճակներում: Թեմա 2. Ախտահարվածների ու հիվանդների բժշկական տեսակավորումը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում: Թեմա 3. Սուր հիվանդություններ և թունավորումներ: Թեմա 4. Հակահամաճարակային միջոցառումներն արտակարգ իրավիճակներում: Թեմա 5. Վնասվածքներ և սուր վիրաբուժական հիվանդություններ:
0305	Ռուսաց լեզու-2	2
3-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0305/ Բ002 1. Цель курса ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գործածելու տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, 2. կառուցելու տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված, հստակ բանավոր և գրավոր խոսք՝ վերլուծությունների, հաշվետվությունների, հետազոտությունների տեսքով, 3. գործածելու մասնագիտական տեքստին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընտրելու, վերլուծելու և ադապտացնելու տնտեսագիտության, բնագիտության և հումանիտար ոլորտներից ձեռք բերած հիմնարար միջգիտակարգային գիտելիքները անկանխատեսելի իրավիճակներում արդյունավետ միջմշակութային հաղորդակցման և թարգմանություններ կատարելու նպատակով, 2. կիրառելու գիտելիքները պրակտիկայում՝ միջմշակութային առնչություններին նպաստելու համատեքստում, ձևակերպելու խնդիրները և դրանց լուծման ուղիները, 3. վերարտադրելու մասնագիտական տեքստը, նաև ներկայացնելու նրա բովանդակությունը սեղմ և ընդարձակ, 4. թարգմանելու մասնագիտական տեքստը հայերենից ռուսերեն և հակառակը, 5. զանազանելու մասնագիտական հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. գնահատելու, վերլուծելու և զուգադրելու լեզվական, մշակութային և հասարակական տեղեկատվությունը 2. օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, մշակելու և ներկայացնելու տեղեկատվությունը 3. Описание ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.քննարկում /բանավեճ 2.համագործակցային աշխատանք 3.էվրիստիկական մեթոդ 4.մտագրոհ 5.ինդուկտիվ մեթոդ 6.դեդուկտիվ մեթոդ 7.վերլուծական մեթոդ 8.խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 9.գրավոր մեթոդ 10.բացատրական մեթոդ: 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը, որից հետո տրված հարցաշարի շրջանակում անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Русский язык, Под общ. ред. Л. М .Мкртчяна, Ер., изд-во ЕГУ, 2004. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. П.Б.Балаян, Л.А.Тер-Саркисян, Б.С.Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015г. Учебные пособия по специальности. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Ձևաբանություն: Դերբայ, դերբայական դարձված, ուղղագրությունը: Մակբայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Կապեր, շաղկապներ, մասնիկներ, ձայնարկություններ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բաժին 2. Շարահյուսություն. շարահյուսության հիմնական միավորները /բառակապակցություն, նախադասություն, նախադասության անդամներ/: Պարզ նախադասություն, դասակարգումը, նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամները: Բարդ նախադասություն, դասակարգումը, տեսակները:Բաժին 3. Մասնագիտական տեքստ, կառուցվածքը, տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, մասնագիտական տեքստին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքները: Բաժին 4. Մասնագիտական տեքստի թարգմանություն. գիտական տեքստի թարգմանության տեսության հիմնական խնդիրները: Գիտական զեկույցների և մասնագիտական ռեֆերատների կառուցման հիմնական սկզբունքները:
0105	Էկոլոգիայի և բնապահպանության հիմունքներ	2
4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0105/ Բ01 1. Цель курса ուսումնասիրել կենսոլորտի կառուցվածքի տեսական հիմնահարցերը և «մարդ-կենսոլորտ» համակարգում նրանց փոխազդեցությունը, ինչպես նաև պատրաստել որակյալ մասնագետներ, որոնք կարող են գնահատել շրջակա միջավայրի աղտոտման աստիճանը, որպես հասարակության գործունեության արդյունք և նախազգուշացնելու կամ կանխարգելելու անթրոպոգեն գործունեության ոչ ցանկալի հետևանքները: Նպաստել հասկանալու էկոլոգիական հիմնախնդիրների էությունը և զարգացնել այդ խնդիրները լուծելու ունակությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողների տալ հիմնարար գիտելիքներ` էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունների և օրենքների, էկոլոգիական համակարգերի և գործընթացների, շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հնարավորությունների, բնական և տեխնոգեն միջավայրերի, ժամանակակից զարգացման տենդենցների, էկոլոգիական մշակույթի, որպես գործոնի ձևավորման, էկոլոգիական ճգնաժամերի, էկոլոգիայի բնագավառում միջազգային իրավական նորմերի, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող էկոլոգիական օրենսդրության մասին, ուսանողների մոտ զարգացնել հմտություններ բնագիտությունից, էկոլոգիայից, բնապահպանությունից` ձևավորելով դիտարկելու, ստեղծագործելու, հետազոտելու ունակությունները, տրամաբանական և գիտական լեզվամտածողությունները, եզրակացություն անելու կարողությունները: 2. դաստիարակել քաղաքացիական դիրքորոշում և պատասխանատվություն` մարդկության և բնական միջավայրի նկատմամբ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները, էկոլոգիական հիմնական և կարևոր օրենքները, սկզբունքները, օրինաչափությունները և կանոնները, 2. նշելու շրջակա միջավայրի զարգացման կոնցեպցիաները և թվարկելու մթնոլորտի, ջրոլորտի և հողոլորտի վրա հիմնական անթրոպոգեն ազդեցություն ունեցող աղտոտող նյութերը և ներկայացնելու նրանց վերլուծության մեթոդները: 3. բացատրելու, թե ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ բնակչության վրա շրջակա միջավայրի աղտոտման հետևանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. էկոլոգիական գնահատական տալու շրջակա միջավայրի հիմնական գործոններին, 2. նախազգուշական միջոցառումներ ներկայացնելու՝ զերծ պահելու շրջակա միջավայրը էկոլոգիական աղետներից, 3. անցկացնելու մոնիտորինգ և գնահատելու տարածաշրջանի էկոլոգիական իրավիճակը, համապատասխան եզրակացություն տալ այն նպաստող գործոնների մասին, որոնք կբարելավեն տարածաշրջանի էկոլոգիան գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ցուցաբերելու ինքնուրույն ուսումնասիրելու ունակություն: 2. հետազոտություններ անելու՝ ստացած տեղեկությունը արհեստավարժ օգտագործելու խնդիրների լուծման նպատակով: 3. կիրառելու կանխատեսման մեթոդը՝ որոշելու համար, թե այս կամ այն գործոնը, ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ տվյալ էկոհամակարգի վրա: 3. Описание ուսումնասիրել կենսոլորտի կառուցվածքի տեսական հիմնահարցերը և «մարդ-կենսոլորտ» համակարգում նրանց փոխազդեցությունը, ինչպես նաև պատրաստել որակյալ մասնագետներ, որոնք կարող են գնահատել շրջակա միջավայրի աղտոտման աստիճանը, որպես հասարակության գործունեության արդյունք և նախազգուշացնելու կամ կանխարգելելու անթրոպոգեն գործունեության ոչ ցանկալի հետևանքները: Նպաստել հասկանալու էկոլոգիական հիմնախնդիրների էությունը և զարգացնել այդ խնդիրները լուծելու ունակությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողների տալ հիմնարար գիտելիքներ` էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունների և օրենքների, էկոլոգիական համակարգերի և գործընթացների, շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հնարավորությունների, բնական և տեխնոգեն միջավայրերի, ժամանակակից զարգացման տենդենցների, էկոլոգիական մշակույթի, որպես գործոնի ձևավորման, էկոլոգիական ճգնաժամերի, էկոլոգիայի բնագավառում միջազգային իրավական նորմերի, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող էկոլոգիական օրենսդրության մասին, ուսանողների մոտ զարգացնել հմտություններ բնագիտությունից, էկոլոգիայից, բնապահպանությունից` ձևավորելով դիտարկելու, ստեղծագործելու, հետազոտելու ունակությունները, տրամաբանական և գիտական լեզվամտածողությունները, եզրակացություն անելու կարողությունները: 2. դաստիարակել քաղաքացիական դիրքորոշում և պատասխանատվություն` մարդկության և բնական միջավայրի նկատմամբ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Պասիվ դաախոսություն 2. Ակտիվ դասախոսություն - հարց ու պատասխան - զրույց 3.Ինտերակտիվ դասախոսություն - «Power Point» համակարգչային ծրագրով դրվագների ցուցադրում - հարց ու պատասխան - բանավեճ - զրույց 5. Методы и критерии оценки Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Список основной литературы Գրիգորյան Կ., Եսայան Ա., Ժամհարյան Հ., Խոյեցյան Ա., Մովսեսյան Հ., Փիրումյան Գ., Էկոլոգիայի և բնության պահպանության հիմունքներ, Եր., 2010: Գրիգորյան Ա., Աղասյան Ա., ՀՀ բնության հատուկ պահպանվող տարածքների համակարգի ներկա վիճակը, Եր., 2008: Մելքումյան Լ., Գալստյան Մ., Բնապահպանության հիմունքներ: Ուսումնական ձեռնարկ, Եր., 2010: Շահինյան Մ., Թամրազյան Ն., Էկոլոգիա, Եր., 2002: Валова В.Д. Основы экологии: Учебное пособие.-5-е изд., Москва, 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Էկոլոգիայի համառոտ պատմությունը: Էկոլոգիայի կառուցվածքը, առարկան և օբյեկտը: Լիբիխի, մինիմումի, Վիլյամի գործոնների անկախության և Շելֆորդի տոլերանտության օրենքները: Թեմա 2. Էկոհամակարգի գործունեության սկզբունքները: Էկոհամակարգի կառուցվածքը: Պրոդուցենտներ, կոնսումենտներ, ռեդուցենտներ /ավտոտրոֆներ, հետերոտրոֆներ/: Թեմա 3. Օրգանիզմների գոյության միջավայրը և պայմանները: Կենսական, ոչ կենսական, մարդածին, սահմանափակող գործոններ: Օրգանիզմների հարմարվելը միջավայրի պայմաններին: Թեմա 4. Էներգիայի և նյութերի հոսքը էկոհամակարգում: Էկոհամակարգերի էներգետիկական դասակարգումը: Էներգիայի և նյութերի փոխանցումը էկոհամակարգերում, էներգիայի կորուստները սննդային շղթաներում: Ազոտի, ֆոսֆորի, ծծմբի, ածխածնի շրջանառությունը: Թեմա 5. Մարդու առողջության էկոլոգիական ասպեկտները: Միջավայրի քիմիական, կենսաբանական աղտոտումը, միջավայրի աղտոտումը աղմուկով, սննդամթերքների աղտոտումը: Գյուղատնտեսական և ուրբանիստական համակարգեր: Թեմա 6. Անսպառ և սպառվող պաշարները: Մարդու ազդեցությունը կենսոլորտի վրա: Արդյունաբերության առաջընթացը և բնապահպանության հիմնախնդիրները: Արդյունաբերության էկոլոգիացման սկզբունքները: Թեմա 7. Քարոլորտի կառուցվածքը: Մթնոլորտի կառուցվածքը, նշանակությունը: Ջուրը երկրի վրա և նրա հատկությունները; Կենսոլորտի կառուցվածքը: Հողը, նրա կառուցվածքը և նշանակությունը բնության մեջ: Թեմա 8. Պոպուլյացիայի բնութագիրը, ծնելիություն և մահացություն, պոպուլյացիայի սեռային կազմը, պոպուլյացիաիների միջև գոյություն ունեցող փոխազդեցության ձևերը, գիշատիչ-զոհ փոխհարաբերությունը: Թեմա 9. Մթնոլորտային օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրները և դրա էկոլոգիական հետևանքները: Ջրոլորտի վրա մարդածին բացասական ազդեցությունները: Քարոլորտի և բնահողի վրա մարդածին բացասական ազդեցությունները: Երկրի կլիմայի փոփոխության և անապատացման հիմնախնդիրները:
0304	Փիլիսոփայություն	3
5-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/Բ 07 1. Цель курса ներկայացնել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, որոնք թույլ են տալիս կերտել ազգային նկարագրով և գիտական աշխարհայացքով զինված մարդ, ձևավորել փիլիսոփայական մտածողության այն մակարդակը, որն անհրաժեշտ է յուրաքանչյուր կրթված և լավ մասնագետի համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, 2. բացատրել կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, 3. հիմնարար գիտությունների տվյալների փիլիսոփայական մեկնաբանությունների միջոցով աջակցել ուսանողի համակարգված աշխարհայացքի, քաղաքակրթական զարգացումների, արդի միտումներին և այդ համատեքստում ազգային մրցունակ համակարգի մասին պատկերացումների ձևավորմանը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու կեցության համընդհանուր օրենքները, կատեգորիաները, հիմնական ձևերն ու առանձնահատկությունները, 2. բացահայտելու ճանաչողության, գիտության էության առանձնահատկությունները, 3. ներկայացնելու աշխարհի և նրանում մարդու տեղի ու դերի փիլիսոփայական հայեցակարգի ընդհանուր և տարբերակիչ առանձնահատկությունները, ճշմարտության և մոլորության, գիտելիքների և հավատի, ռացիոնալ և իռացիոնալ սահմանազատման փիլիսոփայական մեթոդաբանության դերն ու նշանակությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերելու գիտականը ոչ գիտականից, ճշմարիտը կեղծից, էականը ոչ էականից, 2. վերլուծելու հասարակական կյանքում տեղի ունեցող գործընթացները և դրանց պատճառահետևանքային կապերը, 3. կողմնորոշվելու մարդ-մարդ և մարդ-բնություն փոխհարաբերություններում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. տեղին և ժամանակին գործածելու փիլիսոփայական մտածողության կոնցեպտուալ ապարատը: 3. Описание ներկայացնել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, որոնք թույլ են տալիս կերտել ազգային նկարագրով և գիտական աշխարհայացքով զինված մարդ, ձևավորել փիլիսոփայական մտածողության այն մակարդակը, որն անհրաժեշտ է յուրաքանչյուր կրթված և լավ մասնագետի համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, 2. բացատրել կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, 3. հիմնարար գիտությունների տվյալների փիլիսոփայական մեկնաբանությունների միջոցով աջակցել ուսանողի համակարգված աշխարհայացքի, քաղաքակրթական զարգացումների, արդի միտումներին և այդ համատեքստում ազգային մրցունակ համակարգի մասին պատկերացումների ձևավորմանը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկում 4. զեկուցում 5. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք 6. Список основной литературы Դավիթ Անհաղթ, Երկեր, Եր., 1980: Բրուտյան Գ., Իմաստասիրական երկխոսություններ, Հ. 1, Եր., 1987: Բրուտյան Գ., Իմաստասիրական երկխոսություններ, Հ. 2, Եր., 1987: Գաբրիելյան Հ., Հայ փիլսոփայության պատմություն, Եր., 1980: Կյուրեղյան Է., Փիլիսոփայություն, Եր., 2004: Փիլիսոփայության բառարան, Եր., 1975: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Փիլիսոփայության առարկան: Թեմա 2. Կեցություն և մատերիա: Թեմա 3. Դիալեկտիկա: Թեմա 4. Բնություն: Թեմա 5. Մարդ և պրակտիկա: Թեմա 6. Գիտակցություն և ճանաչողություն: Թեմա 7. Գիտություն: Թեմա 8. Հասարակություն:

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
0304	Քաղաքագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/Բ 06 1. Цель курса ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, ձևավորել ուսանողների մոտ քաղաքական իրականության վերլուծության պրակտիկ հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները, 2. ներկայացնել քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 3. ներկայացնել ու մեկնաբանել քաղաքական տեխնոլոգիա և քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու քաղաքագիտության ձևավորման նախապատմությունը և զարգացման էտապները, 2. ներկայացնելու իշխանության կառուցվածքը, ռեսուրսները և տեսակները, 3. թվարկելու ու մեկնաբանելու պետական կառավարման ձևերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 2. մեկնաբանելու քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը, 3. մեկնաբանելու քաղաքագիտության տեսական և կիրառական նշանակության հիմնահարցերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, ձևավորել ուսանողների մոտ քաղաքական իրականության վերլուծության պրակտիկ հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները, 2. ներկայացնել քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 3. ներկայացնել ու մեկնաբանել քաղաքական տեխնոլոգիա և քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Քաղաքագիտություն, ԵՊՀ հրատ., Եր., 2006: Буренко В., Журавлев В., Политология, Москва, 2004. Гаджиев К., Политология. Москва, 2005. Политология. Под ред. А.А. Радугина. Изд-во Центр, Москва, 1999. Пушкарева Г.В. Политология. Изд-во Айрис-пресс, Москва, 2002. Мальцев В.А. Основы политологии. Изд-во ИТРССПП, Москва, 1998. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Քաղաքագիտության ձևավորման նախապատմությունը: Թեմա 2. Քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները: Թեմա 3. Քաղաքական իշխանություն և իշխանական հարաբերություններ: Թեմա 4. Քաղաքական ընտրանի /էլիտա/: Թեմա 5. Քաղաքական լիդերություն: Թեմա 6. Քաղաքական ռեժիմներ: Թեմա 7. Հասարակության քաղաքական համակարգը: Պետությունը որպես քաղաքական համակարգի գլխավոր ինստիտուտ: Պետության ծագումը, բնույթը, դերը և հիմնական ֆունկցիաները: Թեմա 8. Քաղաքական կուսակցություններ և կուսակցական համակարգեր: Թեմա 9. Քաղաքացիական հասարակություն: Թեմա 10. Քաղաքական սոցիալականացում և քաղաքական մասնակցություն: Թեմա 11. Ընտրություններ և ընտրական համակարգեր: Թեմա 12. Գաղափարախոսությունների տեսություն: Թեմա 13. Ազգեր և ազգային քաղաքականություն: Թեմա 14. Քաղաքականությունը և կրոնը: Թեմա 15. Քաղաքական մշակույթ:
0304	Քննական և ստեղծագործական մտածողություն	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ 08 1. Цель курса ներկայացնել քննական և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, ուսանողների մոտ ձևավորել ստեղծագործական և քննական մտածողություն: 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու քննական և ստեղծագործական մտածողությունը 2. մեկնաբանելու քննական և ստեղծագործական մտածողության հիմնական սկզբունքներն ու հատկանիշները: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու քննական և ստեղծագործական մտածողության գործիքները: 2. մեկնաբանելու քննական մտածողության տեսակները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ: 3. Описание ներկայացնել քննական և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, ուսանողների մոտ ձևավորել ստեղծագործական և քննական մտածողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Бутенко А. В., Ходос Е. А. Критическое мышление: метод, теория, практика. Учеб.-метод. пособие. М.: Мирос, 2002. - 176 с. Ивунина Е. Е. О различных подходах к понятию «критическое мышление» // Молодой учёный. - 2009. - № 11. - С. 170-174. Турчин В. Ф. Феномен науки. Кибернетический подход к эволюции. - Изд. 2-е - М.: Словарное издательство ЭТС. - 2000. - 368 с. Халперн Д. Психология критического мышления. - СПб.: Питер, 2000. - 512 с. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ստեղծագործական և քննական մտածողության սահմանումը: Թեմա 2. Ստեղծագործական և քննական մտածողության կարևորությունը: Թեմա 3. Ստեղծագործական և քննական մտածողության զարգացման փուլերը: Թեմա 4. Ստեղծագործական և քննական մտածողության խրախուսման մեթոդները: Թեմա 5. Քննական և ստեղծագործական մտածողության հմտությունների զարգացման մոտեցումները: Թեմա 6. Ստեղծագործական և քննական մտածողության զարգացման գործիքները: Թեմա 7. Քննական մտածողության տեսակները: Թեմա 8. Ստեղծագործական մտածողության սկզբունքները, հիմնական հատկանիշները:
0104	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0104/ Բ01 1. Цель курса ուսանողի մոտ ձևավորել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների տեխնիկական և ծրագրային ապահովման մասին, զարգացնել համակարգչից օգտվելու հմտություններ, որոնք կկիրառվեն ուսումնառության ընթացքում, առօրյայում, շարունակական կրթության ընթացքում, ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ծանոթացնել համակարգչի կառուցվածքին, համակարգային և կիրառական ծրագրերին, 2. մեկնաբանել փաստաթղթերի գեղարվեստական ձևավորման ոճերը, շրիֆտատեսակները, խմբագրման հնարավորությունները, 3. բացահայտել ժամանակակից համակարգչի դերն ու կարևորությունը հումանիտար մասնագիտությունների մեջ, 4. կատարել տրամաբանական արտահայտություններ Excel համակարգով խնդիրներ լուծելու համար, 5. ըստ կատարած հաշվարկների ստացված տվյալների կառուցել գրաֆիկներ, տեսակավորել: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկելու համակարգչի կառուցվածքը և նշելու աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, 2. ընտրելու ոճեր, շրիֆտատեսակներ, շաբլոններ word տեքստային խմբագրով փաստաթղթեր ձևավորելու համար, 3. վերարտադրելու և ստեղծելու էլեկտրոնային աղյուսակ, 4. ուսանողը ունակ կլինի ընտրել և ներկայացնել Power Point համակարգի հնարավորությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. օգտագործելու օպերացիոն համակարգի հնարավորությունները, 2. կատարելու իր թղթավարությունը Microsoft Word տեքստային խմբագրիչով, 3. էլեկտրոնային աղյուսակով կատարելու հաշվարկային աշխատանքներ՝ կիրառելով ստանդարտ ֆունկցիաներ և տրամաբանական գործողություններ, 4. կիրառելու Power Point ծրագիրը զեկուցումների, ռեֆերատների, կուրսային և ավարտական աշխատանքների ցուցադրման համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսանողի մոտ ձևավորել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների տեխնիկական և ծրագրային ապահովման մասին, զարգացնել համակարգչից օգտվելու հմտություններ, որոնք կկիրառվեն ուսումնառության ընթացքում, առօրյայում, շարունակական կրթության ընթացքում, ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ծանոթացնել համակարգչի կառուցվածքին, համակարգային և կիրառական ծրագրերին, 2. մեկնաբանել փաստաթղթերի գեղարվեստական ձևավորման ոճերը, շրիֆտատեսակները, խմբագրման հնարավորությունները, 3. բացահայտել ժամանակակից համակարգչի դերն ու կարևորությունը հումանիտար մասնագիտությունների մեջ, 4. կատարել տրամաբանական արտահայտություններ Excel համակարգով խնդիրներ լուծելու համար, 5. ըստ կատարած հաշվարկների ստացված տվյալների կառուցել գրաֆիկներ, տեսակավորել: 4. Стили и методы преподавания и обучения գործնական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Ուսանողը ստանում է ստուգված, եթե ներկայացնում է՝ 1. Հանձնարարված թեմայով ռեֆերատ (MS Word տարբերակով) և համապատասխան շնորհանդես (PowerPoint կամ համարժեք այլ ծրագրով) 2. Ռեֆերատը պետք է ներկայացվի դասընթացի ընթացքում ստացած գիտելիքների կիրառմամբ: 6. Список основной литературы Հովակիմյան Ա., Սարգսյան Ս., Խաչոյան Լ., Իսպիրյան Ն., Մանուկյան Ա., Մկրտչյան Ն.. Համակարգչային գրագիտություն, Մեթոդական ձեռնարկ, Եր., 2012: Тихомиров А., Прокди А.К. Колосков П.В., Клендрова И.А. и др. Microsoft Office 2007, Наука и Техника, Эл. Книга, 2008. Ջանփոլադյան Բ., Քոմփյութերային կիրառական տեխնոլոգիաների հիմունքները, ՀՊՃՀ, Եր. 2000: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները. Համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները: ԷՀՄ-ի հիմնական հանգույցները. հիշասարք, պրոցեսոր, ներածման և արտածման սարքեր: ԷՀՄ-ի ծրագրային ապահովումը: Ֆայլ, ֆայլի անվանում. ֆայլի ճանապարհ: Հիշողության չափման միավորները:Թեմա 2. Microsoft Word փաստաթղթերի ստեղծում և ձևավորում. Փաստաթղթերի ստեղծում և ձևավորում: Տառի բնութագրերը: WordArt-ի տեղադրում: Նրա հետ աշխատելու գործիքներ: Formatting պանելի գործիքները: Աշխատանք Tab-երի հետ: Պարագրաֆ, նրա բնութագրերը: Էջի պարամետրերի տեղադրում: Եզրագծերի և ֆոնի տեղադրում, տեքստերի խմբագրում (բլոկների պատճենում, տեղափոխում, տեղադրում): Փաստաթղթերի նախնական դիտարկում և տպում: Տեքստերի սխալների ուղղում, որոնում, փոխարինում: Էջի համարների տեղադրում: Drawing ռեժիմ: Աշխատանք Autoshapesերի հետ: Աղյուսակների տեղադրում: Թեմա 3. Microsoft Excel էլեկտրոնային աղյուսակներ: Microsoft Excel էլեկտրոնային աղյուսակային համակարգի պատուհանի կառուցվածքը: Բջիջներ: Տվյալների ներմուծում, խմբագրում, ֆորմատավորում: Բջջի հասցեների տիպերը: Ներմուծման ավտոմատացում: Տրամաբանական գործողություններ, ֆունկցիաներ: Տվյալների տեսակավորում՝ Filter, Sort ռեժիմները: Թեմա 4. Microsoft PowerPoint ներկայացման ստեղծում: Ներկայացումների ստեղծում: Անիմացիաների և ոճերի հաղորդում սահիկներին: Ձայնային, լուսային ոճերի հաղորդում սահիկներին: Դիզայնի ձևավորում: Ավտոմատացնել սահիկների միջև անցումը: Ներկայացումն ինտեգրել այլ թվայնացված միջոցների հետ:
0305	Ռուսաց լեզու-3	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0305/ Բ003 1. Цель курса խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել ռուսերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել ռուսերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ռուսերենի բառակազմության միջոցները: 2. կիրառելու հոմանիշները, հականիշները և համանունները համատեքստում: 3. գործածելու ռուսերենին բնորոշ խոսակցական կառույցներ։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընդհանրացնելու լեզվի նախնական քերականական և բառապաշարային գիտելիքները: 2. վարելու զրույց/երկխոսություն՝ կիրառելով ուղղախոսության և շարահյուսության կանոններ։ 3. արտահայտելու և հիմնավորելու սեփական կարծիքը, կազմելու գործնական նամակներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ունկնդրելու և վերարտադրելու զրույց/երկխոսություն: 2. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ: 3. բանավիճելու մասնագիտական թեմաներով: 3. Описание խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել ռուսերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել ռուսերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Русский язык. Под общ.ред. к.ф.н. доцента Лалаян С.А. Ер., изд-во ЕГУ, 2018. Русский язык. Под общ.ред. Л.М.Мкртчяна. Ер., изд-во ЕГУ, 2004. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация Речь., П.Б.Балаян, Л.А.Тер-Саркисян, Б.С.Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015. Учебные пособия по специальности. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Շարահյուսություն: Թեմա 2. Ուղղագրության հիմնական կանոնները: Թեմա 3. Մասնագիտական տեքստ:
0302	Մեդիագրագիտություն	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0302/ Բ11 1. Цель курса ուսանողին ներկայացնել հասարակության և մեդիայի փոխհարաբերությունները, դրանց առանձնահատկությունները, ծանոթացնել մեդիայի կողմից հանրային կարծիքի, սոցիալական դիրքորոշման, արժեհամակարգի ձևավորման մեխանիզմներին, ուսումնասիրել հասարակական գիտակցության և մեդիամիջավայրի փոխազդեցությունների շրջանակը, հասկանալ դրանց նախադրյալները և հետևանքները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. հիմնավորելու մեդիայի և տեղեկատվական հասարակության էությունը, դրանց հետ կապված հասկացությունները և հիմնական տեսությունները, 2. որոշելու մեդիայի արժեքաստեղծ գործառույթը, վերջինիս միջոցով հասարակական արժեքների ձևավորման փուլերը, 3. մատնանշելու սոցիալական դիրքորոշման փոփոխման մեխանիզմները՝ մեդիայի դերն ավելի ամբողջական պատկերացնելու համար, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերակելու մեդիայի հաղորդակցային և գաղափարական բնույթը, 2. գնահատելու տեղեկատվական հասարակության հայաստանյան յուրահատկությունները, 3. հետազոտության ժամանակակից մեթոդներով համեմատելու մեդիատեսակները (մեդիա)՝ ըստ իրենց ազդեցիկության աստիճանի, 4. տարբերակելու ամբոխի կարգավորման/մանիպուլացման մեխանիզմներն ու հնարքները կոնկրետ դեպքերում, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. արժևորելու և քննադատական մոտեցում ցուցաբերելու մեդիաարտադրանքին, 2. սեփական հետազոտություններում մեթոդաբանական սկզբունքներով համակարգելու մեդիաազդեցության մեխանիզմները։ 3. Описание ուսանողին ներկայացնել հասարակության և մեդիայի փոխհարաբերությունները, դրանց առանձնահատկությունները, ծանոթացնել մեդիայի կողմից հանրային կարծիքի, սոցիալական դիրքորոշման, արժեհամակարգի ձևավորման մեխանիզմներին, ուսումնասիրել հասարակական գիտակցության և մեդիամիջավայրի փոխազդեցությունների շրջանակը, հասկանալ դրանց նախադրյալները և հետևանքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. գործնական պարապմունք, 3. ինքնուրույն խատանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր: 6. Список основной литературы Morin E., Au-delà de la globalisation et du développement, société-monde ou empire-monde ? », La revue du MAUSS, 20, pp. 43-53, 2002. Назаров М. М., Массовая коммуникация и общество. Введение в теорию и исследования. - М.: «Аванти плюс», 2003. Поликарпова Е.В., Аксиологические Функции Масс-Медиа В Современном Обществе, Ростов-на-Дону, 2002. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հասարակության կառուցվածքը: Հասարակություն և անհատ: Թեմա 2. Մեդիա և մեդիամիջավայր: Մեդիայի հաղորդակցային և գաղափարական բնույթը: Թեմա 3. Տեղեկատվական հասարակություն. ձևավորման նախադրյալները: Թեմա 4. Հասարակական գիտակցություն-մեդիամիջավայր. փոխադարձ ազդեցության բնույթը: Թեմա 5. Հասարակական գիտակցության մանիպուլյացիա: Թեմա 6. Մեդիա և արժեքներ. մեդիայի արժեքաստեղծ գործառույթը:
0105	Մաթեմատիկայի հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0105 / Բ03 1. Цель курса ուսանողներին ծանոթացնել մաթեմատիկայի հիմունքներին' որպես ընդհանուր մշակույթի բաղկացուցիչ մասի, ուսանողներին մոտ ձևավորել վերացական մտածողություն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1.լուծելու հանրակրթական և հանրամատչելի բնույթի մաթեմատիկական որոշ հարցեր: 2.ճիշտ մշակելու թվային տվյալները, մասնագիտական վերլուծությունները գրաֆիկների, սանդղակների, մասերով, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ. 1.տարրական ֆունկցիաների հենքի վրա դասակարգել ֆունկցիաները, սահմանել ֆունկցիայի անընդհատությունը, հաշվել նրա սահմանը: 2.գործնականում իրականացնել հետազոտական աշխատանքի ճիշտ պլանավորում, 3.գործնականում իրականացնել հետազոտման մեթոդի ճիշտ ընտրություն։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 1. աշխատել հետազոտական խմբում, 2. կիրառել գիտելիքները պրակտիկայում: 3. վերլուծել խնդիրները և առաջարկել լուծման եղանակներ: 3. Описание ուսանողներին ծանոթացնել մաթեմատիկայի հիմունքներին' որպես ընդհանուր մշակույթի բաղկացուցիչ մասի, ուսանողներին մոտ ձևավորել վերացական մտածողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения Գործնական աշխատանք դիդակտիկ նյութերի կիրառմամբ (համակարգիչ, աղյուսակներ և այլն) 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Աթաբեկյան Վ. և ուրիշներ, Մաթեմատիկա հումանիտար մասնա գիտությունների համար, ԵՊՀ, Երևան, 2004: Тихомиров Н. Б., Шелехов А. М., Математика, Учебный курс для юристов, Москва, Юрайт, 2000. Քարտաշյան Ա.Հ. Մաթեմատիկա Երևան. Լույս, 1983 Стойлова Л.П. Математика Москва, Академия, 2007 Лавров И.А.,Максимова Л.Л. Задачи по теории множеств, математической логике и теории алгоритмов Москва, Физматлит 1995 7. Основная часть курса Բաժին 1. Մաթեմատիկա առարկան և մաթեմատիկական լեզու: Բաժին 2. Բազմությունների տեսության տարրեր և թվային բազմություններ։ Բաժին 3. Ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափություն: Բաժին 4. Վեկտորական հաշիվ։ Բաժին 5. Տեքստային խնդիրներ (տոկոսի, խառնուրդների և շարժման խնդիրներ): Բաժին 6. Հանրահաշվական կորեր(ուղիղ գիծ, շրջանագիծ)։ Բաժին 7. Հավանականությունների տեսություն և մաթեմատիկական վիճակագրության տարրեր։
0305	Հաղորդակցման հմտություններ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0305/ Բ011 1. Цель курса ներկայացնել հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը անձնական և մասնագիտական նպատակների իրականացման համար: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. Նպաստել սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը` ստեղծելով ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու, բազմաթիվ կարծիքների ու տեսակետների նկատմամբ հարգանք ունենալու, արդյունավետ հաղորդակցվելու մթնոլորտի զարգացմանը: 2. ուսումնասիրել լեզվի կիրառական և հաղորդակցային հնարավորությունները, 3. բացահայտել խոսքի ընդհանուր օինաչափությունները, 4. դրսևորել գրական խոսքի բարձր մշակույթ, 5.հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները. 2. լուսաբանելու լեզվի դերը որպես հաղորդակցական միջոց, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տիրապետելու որոշակի աշխատանքային հմտությունների և տարբեր միջավայրերում քաղաքակիրթ, բարյացակամ հաղորդակցվելու ունակությունների: 2. ընտրելու հաղորդակցման համար անհրաժեշտ լեզվաոճական միջոցներ. գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. դրսևորելու լեզվական բաձր մշակույթ, հարուստ բառապաշար, լայն աշխարհայացք, մասնագիտական էթիկա, հանրության հետ հաղորդակցվելու ունակություններ: 3. Описание ներկայացնել հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը անձնական և մասնագիտական նպատակների իրականացման համար: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. Նպաստել սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը` ստեղծելով ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու, բազմաթիվ կարծիքների ու տեսակետների նկատմամբ հարգանք ունենալու, արդյունավետ հաղորդակցվելու մթնոլորտի զարգացմանը: 2. ուսումնասիրել լեզվի կիրառական և հաղորդակցային հնարավորությունները, 3. բացահայտել խոսքի ընդհանուր օինաչափությունները, 4. դրսևորել գրական խոսքի բարձր մշակույթ, 5.հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Պասիվ դաախոսություն 2. Ակտիվ դասախոսություն 2.1. հարցուպատասխան 2.2. զրույց 3. Ինտերակտիվ դասախոսություն 3.1. «PowerPoint» համակարգչային ծրագրով տեսադրվագաշարերի ցուցադրում 3.2. հարցուպատասխան 3.3. բանավեճ 3.4. զրույց 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Ավետիսյան Յու., Պաշտոնական գրագրություն, Երևան, 2001: Գաբրիելյան Յու., Լեզվական հաղորդակցության տեսություն, Երևան, 2018: Գաբրիելյան Վ., Գրավոր խոսք, Երկրորդ հրատարակություն, Երևան, 2009: Պետրսյան Ա., Գործարար հաղորդակցություն, Երևան, 2003թ.: Պետրոսյան Հ., Մարտիրոսյան Ա., Գործարար և գիտական հայոց լեզու, Երևան, 2015: Քարնեգի Դ., Ինչպե՞ս ձեռք բերել բարեկամներ և ինչպես ազդել մարդկանց վրա, 1936: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը: Թեմա 2. Հաղորդակցման խոչընդոտները. գործնական հաղորդակցում: Թեմա 3. Հաղորդակցման դասակարգումները: Թեմա 4. Ուղղակի և անուղղակի հաղորդակցման ձևերը:
0201	Կիրառական վիճակագրություն	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0104/ Բ03 1. Цель курса ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպելու վիճակագրական խնդիրներ, 2. կառուցելու նմուշին համապատասխան հաճախությունների սյունապատկերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելով առկա տվյալները` կատարելու վիճակագրական հետևություններ: 2. ստանալու տարբեր բնութագրիչների գնահատականներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. համակարգելու և վերլուծելու ստացած տեղեկատվությունը, անելու հետևություններ: 3. Описание ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. գործնական պարապմունք 3. ինքնուրույն աշխատանքներ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր: 6. Список основной литературы Ահարոնյան Ն., Իսրայելյան Ե., Հավանականությունների տեսության խնդրագիրք, ԵՊՀ, Եր., 2016. Գասպարյան Կ., Վիճակագրության խնդիրների ժողովածու, Եր., 2017: Հարությունյան Ե. և այլոք, Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն, Եր., 2000: Ивченко Г. , Медведев Ю. , Математическая статистика, кн. дом Либроком, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Նկարագրական վիճակագրություն: Բաժին 2. Նմուշային եղանակ: Բաժին 3. Գնահատման տեսություն: Բաժին 4. Միջակայքային գնահատականներ:
0105	Բնագիտության Ժամանակակից հայեցակարգեր	2
3–րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0105/ Բ02 1. Цель курса հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական մասնագիտությունների ներկայացուցիչներին բնագիտական գրագիտության հիմունքներին 21-րդ դարի մակարդակով ծանոթացնելն է: Այն պիտի առաջին հերթին ապագա մտավորականին ուսանի բնագիտության, մաթեմատիկայի և հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրման առարկաների ու մեթոդոլոգիայի ընդհանրություններին ու տարբերություններին, որ նման մտավորականն իր հետագա գործունեության ընթացքում հնարավորին չափ քիչ ենթարկվի զանազան մոլորություններին, նախապաշարմունքներին ու սնահավատություններին: Դասընթացի ուսումնասիրման ընթացքում կներկայացվի ժամանակակից բնագիտությունը համապիտանի մեթոդների և օրենքների ամբողջության մեջ` ցուցադրելով շրջապատող աշխարհի ճանաչման ռացիոնալ մեթոդի առանձնահատկությունը, բնագիտության տրամաբանությունը և կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ձևավորել բնագիտական աշխարհայացք, 2. ծանոթացնել բնագիտության զարգացման պատմությանը, 3. բացատրել բնության համակարգերի կազմավորման, կառուցվածքի և զարգացման օրինաչափությունները, 4. ուսանողներին ծանոթացնել բնագիտության զարգացման ներկա միտումներին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու բնագիտության զարգացման փուլերը, 2. ներկայացնելու բնագիտության հիմնական սկզբունքներին, 3. մեկնաբանելու բնության համակարգերի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի կոնցեպցիաները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու բնության համակարգերի կառուցվածքի, զարգացման ընդհանուր սկզբունքների և օրինաչափությունների վերաբերյալ գիտելիքները տարբեր հետազոտություններում, 2. կատարելու հաշվարկներ որոշակի գործընթացների վերաբերյալ և տալու որակական ու քանակական գնահատական բնության երևույթների վերջնական արդյունքների մասին, 3. կատարելու համապատասխան եզրակացություններ բնության առավել ընդհանուր համակարգերի վերաբերյալ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ներկայացնելու թիմային աշխատանքի ընթացքում հստակ սեփական միտքը, 2. օգտվելով տարբեր աղբյուրներից կատարելու վերլուծություններ և դասակարգելու ստացած ինֆորմացիան, ստեղծագործելու` պահպանելով մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական մասնագիտությունների ներկայացուցիչներին բնագիտական գրագիտության հիմունքներին 21-րդ դարի մակարդակով ծանոթացնելն է: Այն պիտի առաջին հերթին ապագա մտավորականին ուսանի բնագիտության, մաթեմատիկայի և հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրման առարկաների ու մեթոդոլոգիայի ընդհանրություններին ու տարբերություններին, որ նման մտավորականն իր հետագա գործունեության ընթացքում հնարավորին չափ քիչ ենթարկվի զանազան մոլորություններին, նախապաշարմունքներին ու սնահավատություններին: Դասընթացի ուսումնասիրման ընթացքում կներկայացվի ժամանակակից բնագիտությունը համապիտանի մեթոդների և օրենքների ամբողջության մեջ` ցուցադրելով շրջապատող աշխարհի ճանաչման ռացիոնալ մեթոդի առանձնահատկությունը, բնագիտության տրամաբանությունը և կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ձևավորել բնագիտական աշխարհայացք, 2. ծանոթացնել բնագիտության զարգացման պատմությանը, 3. բացատրել բնության համակարգերի կազմավորման, կառուցվածքի և զարգացման օրինաչափությունները, 4. ուսանողներին ծանոթացնել բնագիտության զարգացման ներկա միտումներին: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային մեթոդները (դասախոսումը, բացատրումը, պատմումը, զեկուցումը), 2. գործնական մեթոդները (վարժությունների և տնային առաջադրանքի կատարումը), 3. տրամաբանական մեթոդները (ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, անալոգիա), 4. ճանաչողական-ստեղծագործական մեթոդները (բացատրական-ցուցադրական, պրոբլեմային- որոնողական), 5. համագործակցային ուսուցման մեթոդները (թիմային և խմբային աշխատանքներ), 6. քննադական մտածողության մեթոդները, 7. խմբային աշխատանքի մեթոդները, 8. ինքնուրույն աշխատանքի մեթոդները, 9. վերահսկողության մեթոդները (գրավոր և բանավոր, պլանավորված և ոչ պլանավորված վերահսկողություն) 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Ուսանողին տրվում է ինքնուրույն աշխատանք ռեֆերատի տեսքով՝ դասընթացին վերաբերվող: Տրվում է ռեֆերատը բանավոր և ժամանակակից մեթոդներով ներկայացնելու հնարավորություն, եթե ուսանողը ինքնուրույն աշխատանքը ներկայացնում է դրսևորելով անհրաժեշտ վերջնարդյունքի 50 տոկոսից ավելին նա ստանում է ստուգված: 6. Список основной литературы Ասլանյան Լ., Բնագիտության ժամանակակից կոնցեպցիաներ, ԵՊՀ, Եր., 2007: Канке В., Концепции современного естествознания, Логос., М., 2002. Концепции современного естествознания Питер 2008 , (Под. редакц. Л. А. Михайлова). 7. Основная часть курса Թեմա 1. Բնագիտության ժամանակակից կոնցեպցիաներ առարկայի նպատակները, խնդիրները, ուսումնասիրության մեթոդները և զարգացման հիմնական փուլերը: Թեմա 2. Բնագիտական և հումանիտար մշակույթներ: Աշխարհի մեխանիկական, էլեկտրամագնիսական և ժամանակակից պատկերները: Թեմա 3. Նյութի կառուցվածքի կոնցեպցիաները: Միկրոաշխարհի կառուցվածքների և փոխազդեցությունների կոնցեպցիաները: Տարրական մասնիկները: Հիմնարար փոխազդեցությունները: Թեմա 4. Հարաբերականության հատուկ և ընդհանուր սկզբունքները: Անորոշությունը աշխարհում: Անորոշությունների առնչություն: Լրացման սկզբունք:Թեմա 5. Աստղերի, մոլորակների և տիեզերքի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի կոնցեպցիաները: Թեմա 6. Կենդանի նյութի ձևերը, հատկությունները և կազմավորման մակարդակները: Թեմա 7. Էվոլյուցիոն կենսաբանության կոնցեպցիաները:
0305	Անգլերեն-3	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0201/ Բ006 1. Цель курса խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել անգլերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել անգլերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու անգլերենի բառակազմության միջոցները: 2. կիրառելու հոմանիշները, հականիշները և համանունները համատեքստում: 3. գործածելու անգլերենին բնորոշ խոսակցական կառույցներ։ բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընդհանրացնելու լեզվի նախնական քերականական և բառապաշարային գիտելիքները: 2. վարելու զրույց/երկխոսություն՝ կիրառելով ուղղախոսության և շարահյուսության կանոններ։ 3. արտահայտելու և հիմնավորելու սեփական կարծիքը, կազմելու գործնական նամակներ: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ունկնդրելու և վերարտադրելու զրույց/երկխոսություն: 2. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ: 3. բանավիճելու մասնագիտական թեմաներով: 3. Описание խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել անգլերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել անգլերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Harutyunyan K., Mkrtchyan H., Bagumyan L., Do you Speak English? Yerevan, Lusakn, 2015. Mkhitaryan K., Gevorgyan A., Develop Your Vision of English. Yerevan: Antares, 2017. Vince M., First Certificate Language Practice. USA: Macmillan, 2010. Alexander L.G., Fluency In English, Longman, 1967. Alexander L.G., For and Against, Longman, 1969. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ընդհանուր անգլերեն` շեշտադրելով բառապաշարի ընդլայնումը: Թեմա 2. Խոսակցական անգլերենին բնորոշ կառույցների ուսուցում: Թեմա 3. Բանավոր խոսք՝ ուղղված ուսանողների անհատական ստեղծագործական մտքի ու վերլուծական ունակությունների խթանմանը:
0303	Բարոյագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0303/ Բ05 1. Цель курса ներկայացնել բարոյականության տեսության հիմնահարցերը, ամբողջացնել բարոյականության մասին սովորողի պատկերացումները, բարձրացնել բարոյական գիտակցությունը և համաշխարհայնացման արդի ժամանակաշրջանում նպաստել ուսանողի բարոյափիլիսոփայական աշխարհայացքի ձևավորմանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել բարոյագիտության հիմնական հասկացություններին, բարոյական առաջընթացի էությանն ու չափանիշներին, բարոյականության էությանը, կառուցվածքային բաղադրիչներին, յուրահատկությանը, գործառույթներին, բարոյականության և ազատության հարաբերությանը, ազգային ու համամարդկային բարոյամշակութային արժեքներին, բարոյական արժեհամակարգին, 2. ցույց տալ ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին, 3. նպաստել անձի բարոյական մտահաղորդակցության ձևավորմանը, 4. բացահայտել բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 5. վերլուծել բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները, 6. ընդլայնել սովորողների մտահորիզոնը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու բարոյագիտության հիմնական հասկացությունները, բարոյական առաջընթացի էությունը ու չափանիշները, 2. արժևորելու ազգային և համամարդկային բարոյամշակութային արժեքները, բարոյական արժեհամակարգը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ցույց տալու ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին: 2. բացահայտելու բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 3. վերլուծելու բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ներկայացնել բարոյականության տեսության հիմնահարցերը, ամբողջացնել բարոյականության մասին սովորողի պատկերացումները, բարձրացնել բարոյական գիտակցությունը և համաշխարհայնացման արդի ժամանակաշրջանում նպաստել ուսանողի բարոյափիլիսոփայական աշխարհայացքի ձևավորմանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել բարոյագիտության հիմնական հասկացություններին, բարոյական առաջընթացի էությանն ու չափանիշներին, բարոյականության էությանը, կառուցվածքային բաղադրիչներին, յուրահատկությանը, գործառույթներին, բարոյականության և ազատության հարաբերությանը, ազգային ու համամարդկային բարոյամշակութային արժեքներին, բարոյական արժեհամակարգին, 2. ցույց տալ ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին, 3. նպաստել անձի բարոյական մտահաղորդակցության ձևավորմանը, 4. բացահայտել բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 5. վերլուծել բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները, 6. ընդլայնել սովորողների մտահորիզոնը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. քննարկումներ, 3. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Разин А., Этика, Москва, 2003. Дробницкий О., Понятие морали, Москва, 2004. Мур Дж., Прунципы этики, Москва, 1984. Этика, Учебник под. Ред. А. Гусейнова и Е. Дубко, Москва, 2000. Словарь по этике.v 7. Основная часть курса Բաժին 1. Բարոյագիտության հիմնական կատեգորիաները. Թեմա 1. Հասկացություն բարոյագիտության կատեգորիաների մասին: Թեմա 2. Բարին և չարը: Թեմա 3. Պարտք և պատասխանատվություն: Թեմա 4. Պատիվ և արժանապատվություն: Թեմա 5. Խիղճ: Բարոյական իդեալ: Թեմա 6. Կյանքի իմաստն ու նպատակը: Թեմա 7. Երջանկություն. Սեր: Բաժին 2. Բարոյականության էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, յուրահատկությունը և գործառույթները: Թեմա 8. Բարոյականության էությունը, յուրահատկությունը և կառուցվածքային բաղադրիչները: Թեմա 9. Բարոյականության հիմնական սոցիալական գործառույթները: Բաժին 3. Բարոյականություն և ազատություն: Թեմա 10. Անձը և համակեցությունը: Թեմա 11. Բարոյականության հասարակական խնդիրները: Բաժին 4. Անձի բարոյական գիտակցությունը: Թեմա 12. Անձի բարոյական գիտակցությունը: Թեմա 13. Անձի բարոյական գործունեությունը: Թեմա 14. Անձի բարոյական հարաբերությունները: Թեմա 15. Անձի բարոյական մշակույթը: Բաժին 5. Համամարդկային բարոյական արժեքներ և ազգային բարոյական նկարագիր: Թեմա 16. Ժողովրդավարության և մարդու իրավուքների վերաիմաստավորումը եվրոպական բարոյամշակութային արժեհամակարգի համատեքստում: Թեմա 17. Ազգային-բարոյական նկարագիր: Բաժին 6. Բարոյագիտության կիրառական խնդիրներ: Թեմա 18. Կիրառական բարոյագիտություն:
0304	Տրամաբանության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/Բ 04 1. Цель курса ուսումնասիրել մտածողության օրենքները և կանոնները, սովորեցնել մտածել, կոռեկտ դատել, զերծ մնալ տրամաբանական սխալներից: Դասընթացի խնդիրները. 1. ցույց տալ հասկացության և բառի տարբերությունները, 2. ծանոթացնել հասկացության տեսակների, տրամաբանական հնարների հետ, 3. ծանոթացնել տրամաբանության և նախադասության կապին, անդրադառնալ դատողության տեսակներին, տրամաբանության օրենքներին, 4. ծանոթացնել մտահանգման տարբեր տեսակներին և նրանց կանոններին, պարզաբանել ապացուցման և հերքման էությունը, նրանց եղանակները, բացահայտել ապացուցման և հերքման ընթացքում հնարքները, տրամաբանական սխալները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու հասկացության, նրա տեսակների, հասկացության ծավալների միջև հիմնական հարաբերությունները, տրամաբանական հնարները, 2. մեկնաբանելու դատողության, նրա տեսակների, դատողությունների միջև հիմնական հարաբերությունների, տրամաբանական հիմնական օրենքները, 3. սահմանելու մտահանգումը, նրա տեսակները, անհրաժեշտ մտահանգման տեսակները, նրանց կանոնները, ապացուցումն ու հերքումը, նրանց տեսակները, վարկածը, տրամաբանական սխալները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բաժանելու, դասակարգելու, տեսակավորելու հասկացությունները, դրանց տեսակները, 2. զանազանելու հասկացությունն ու դատողությունը, դատողությունները տեսակավորելու ըստ տարբեր հիմքերի, գործածելու տրամաբանության հիմնական օրենքները, 3. զանազանելու մտահանգման տարբեր տեսակները, անսխալ ապացուցել և հերքել: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կառուցելու և հիմնավորելու սեփական մտքերը առանց տրամաբանական սխալների: 3. Описание ուսումնասիրել մտածողության օրենքները և կանոնները, սովորեցնել մտածել, կոռեկտ դատել, զերծ մնալ տրամաբանական սխալներից: Դասընթացի խնդիրները. 1. ցույց տալ հասկացության և բառի տարբերությունները, 2. ծանոթացնել հասկացության տեսակների, տրամաբանական հնարների հետ, 3. ծանոթացնել տրամաբանության և նախադասության կապին, անդրադառնալ դատողության տեսակներին, տրամաբանության օրենքներին, 4. ծանոթացնել մտահանգման տարբեր տեսակներին և նրանց կանոններին, պարզաբանել ապացուցման և հերքման էությունը, նրանց եղանակները, բացահայտել ապացուցման և հերքման ընթացքում հնարքները, տրամաբանական սխալները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկում 3. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Բրուտյան Գ., Տրամաբանության դասընթաց, Եր., 1976: Кондаков Н., Логический словарь, Москва, 1975. Гетманов А., Логика, Москва, 1993. Маковелский А., История логики, Москва, 1967. Демидов И., Логика, Москва, 2004: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Տրամաբանություն առարկան և նրա դերն ու նշանակությունը: Թեմա 2. Հասկացություն: Թեմա 3. Դատողություն: Թեմա 4. Տրամաբանության օրենքները: Թեմա 5. Մտահանգում: Թեմա 6. Ապացուցում և հերքում: Թեմա 7. Պարալոգիզմ, սոփեստություն, սրամտություն, Պարադոքս: Հիպոթեզ:
0201	Տնտեսագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0201/ Բ01 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել համակարգված տրամաբանական մտածողություն և տալ տնտեսագիտական ընդհանուր գիտելիքներ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին մեկնաբանել տնտեսագիտության հիմնարար օրենքները կատեգորիաները, ցուցանիշները, 2. ուսանողներին բացատրել շուկայական տնտեսության սկզբունքները, 3. ուսուցանել ուսանողներին օգտվել մասնագիտական գրականությունից, օրենքներից, 4. ուսանողներին զինել միկրո և մակրո ցուցանիշները հասկանալու, վերլուծելու կարողություններով: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և մեկնաբանելու շուկայական տնտեսության առանձնահատկությունները, սկզբունքները, տնտեսական օրենքները, 2. ներկայացնելու շուկայի մոդելները, ռեսուրսների շուկաները և դրանց առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնելու միկրո, մակրո ցուցանիշները, ֆինանսաբանկային համակարգը, 2. վերլուծելու տնտեսական իրավիճակները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված և հստակ կառուցելու բանավոր և գրավոր խոսքը, հմտորեն հաղորդակցվելու հանրության հետ: 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել համակարգված տրամաբանական մտածողություն և տալ տնտեսագիտական ընդհանուր գիտելիքներ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին մեկնաբանել տնտեսագիտության հիմնարար օրենքները կատեգորիաները, ցուցանիշները, 2. ուսանողներին բացատրել շուկայական տնտեսության սկզբունքները, 3. ուսուցանել ուսանողներին օգտվել մասնագիտական գրականությունից, օրենքներից, 4. ուսանողներին զինել միկրո և մակրո ցուցանիշները հասկանալու, վերլուծելու կարողություններով: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. սեմինարներ, քննարկումներ և բանավեճեր 3. խմբային աշխատանքներ 4. ռեֆերատներ։ 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Список основной литературы Գորթնի Ջ. , Տնտեսագիտություն, Եր., 1999: Սամուելսոն Ս., Նորթհանուս Ու., Տնտեսագիտություն, Եր., 1997: Макконнелл К.Р., Брью С.Л. Економика. 17-ое изд., Москва, 2009. Економическая теория. Учебник под ред. В. Камаева, Москва, 1998 7. Основная часть курса Թեմա 1. Տնտեսագիտության տեսության առարկան և մեթոդը: Թեմա 2. Տնտեսական զարգացման ընդհանուր խնդիրները: Թեմա 3. Տնտեսության շուկայական համակարգը և եկամտի շրջապտույտը: Թեմա 4. Անհատական շուկաների վերլուծությունը, պահանջարկ և առաջարկ: Թեմա 5. Սպառողի վարքի տեսություն: Թեմա 6. Արտադրության ծախքերի տնտեսություն: Թեմա 7. Շուկայի կառուցվածքը և գնի ու արտադրության ծավալի որոշումը: Թեմա 8. Ձեռնարկությունների ու կազմակերպությունների տիպերը և տեսակները: Թեմա 9. Ռեսուրսների գների ձևավորումը: Թեմա 10. Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Ազգային հաշիվների համակարգը: Թեմա 11. Մակրոտնտեսական կայունություն և տատանումներ: Թեմա 12. Փողը և բանկային համակարգը, դրամավարկային քաղաքականություն: Թեմա 13. Պետական բյուջեն և ֆիսկալ քաղաքականությունը: Թեմա 14. Միջազգային առևտրի տեսություն: Թեմա 15. Վճարային հաշվեկշիռ և արժույթային կուրսեր:
0303	Սոցիոլոգիայի հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0303/ Բ06 1. Цель курса ծանոթացնել ուսանողներին անհատների, սոցիալական խմբերի, դասակարգերի, մարդկային այլ խմբերի գործունեության մեջ հասարակական ընդհանուր օրինաչափությունների դրսևորման ձևերին և գործողության մեխանիզմներին տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում։ Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում կիրառական սոցիոլոգիայի ընդհանուր կառուցվածքի վերաբերյալ: 2. ուսումնասիրել սոցիալական խմբերի ընդհանուր օրինաչափությունները, դրսևորման ձևերը և գործողության մեխանիզմները տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գիտության մեջ ‹‹սոցիոլոգիա›› հասկացության ամենատարածված սահմանումները և տեսությունները, 2. սահմանելու սոցիոլոգիայի կառուցվածքը, բաղադրիչները, տիպաբանությունը, մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու տեղեկատվություն հավաքելու մեթոդները, 2. վերլուծելու սոցիալական խմբերը, դասակարգերը, 3. մեկնաբանելու կիրառական սոցիոլոգիայի հետազոտության մեթոդների տեսակները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ծանոթացնել ուսանողներին անհատների, սոցիալական խմբերի, դասակարգերի, մարդկային այլ խմբերի գործունեության մեջ հասարակական ընդհանուր օրինաչափությունների դրսևորման ձևերին և գործողության մեխանիզմներին տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում։ Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում կիրառական սոցիոլոգիայի ընդհանուր կառուցվածքի վերաբերյալ: 2. ուսումնասիրել սոցիալական խմբերի ընդհանուր օրինաչափությունները, դրսևորման ձևերը և գործողության մեխանիզմները տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. ռեֆերատներ 5. զեկուցումներ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Бабосов Е., Прикладная социология. Тетра Системс, 2001. Горшков М., Шереги Ф., Прикладная социология. Методология и методы. Москва, 2011. Горшков М., Шереги Ф., Прикладная социология. Методология и методы. Интерактивное уч. пособ. На CD-ROM. 2012. Долгоруков А., От замысла к действию. Стратегическое управление. ДИСКУРС, 2011. Ельмеев В., Овсянников В., Прикладная социология։ Очерки методологии. СПб.։ СПбГУ, 1994 г. (1-е изд.) Кравченко А., Прикладная социология и менеджмент։ Хрестоматия. М., 1998. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Կիրառական սոցիոլոգիա առարկայի նպատակը, խնդիրները: Թեմա 2. Տեղեկատվություն հավաքելու մեթոդները: Թեմա 3. Դիտման մեթոդ, հարցման մեթոդ, հարցազրույցի մեթոդ, փաստաթղթերի վերլուծության մեթոդ, ֆոկուս խումբ: Թեմա 4. Հարցաշարի կառուցվածքը, տեսակները: Թեմա 5. Սոցիոլոգիական հետազոտության փուլերը, ծրագիրը, ընտրանքը:
0202	Մշակութաբանության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0202/ Բ01 1. Цель курса ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել մշակութաբանության առարկայի և ‹‹մշակույթ›› հասկացության վերաբերյալ, արմատավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների և մեխանիզմների մասին: Հատուկ ուշադրություն դարձնել համաշխարհային ու հայ մշակույթների ընդհանուր բնութագրերի և ներկա գործընթացների վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել հայ և համաշխարհային մշակույթների ընդհանուր բնութագրերը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գիտության մեջ մշակույթ›› հասկացության ամենատարածված սահմանումները և տեսությունները: 2. սահմանելու մշակույթի կառուցվածքը, բաղադրիչները, տիպաբանությունը, մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու մշակույթ, ենթամշակույթ, հակամշակույթ հասկացությունները, 2. վերլուծելու մշակութային գործընթացները և մշակույթի զարգացման դինամիկան, 3. մեկնաբանելու ժամանակակից մշակութային գործընթացների առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել մշակութաբանության առարկայի և ‹‹մշակույթ›› հասկացության վերաբերյալ, արմատավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների և մեխանիզմների մասին: Հատուկ ուշադրություն դարձնել համաշխարհային ու հայ մշակույթների ընդհանուր բնութագրերի և ներկա գործընթացների վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել հայ և համաշխարհային մշակույթների ընդհանուր բնութագրերը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 2. բանավեճեր 3. ռեֆերատներ 5. զեկուցումներ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Մելքումյան Գ., Մշակութաբանություն, Եր., 2000: Սարգսյան Ս., Մշակութաբանություն, Եր., 1997: Սարգսյան Ս., Մշակույթի տեսություն և հայ մշակույթի պատմություն, Եր., 2004: Арутюнов С., Рыжакова С., Культурная антропология, М., 2004. Розин В., Культурология, М., 1998. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Դասընթացի ուսումնասիրման օբյեկտը, առարկան և խնդիրները: ‹‹Մշակույթ›› հասկացության սահմանումներն ու մշակույթի էության, ծագման և զարգացման վերաբերյալ տեսությունները: Թեմա 2. Մշակույթի մակարդակները: Ազգային և համամարդկային բնույթը: Զանգվածային և էլիտար մշակույթ: Թեմա 3. Հոգևոր գործունեության մշակութային ձևերը: Կրոն, գիտություն և արվեստ: Թեմա 4. Մշակույթ-բնություն-հասարակություն:Թեմա 5. Նախնադարյան մշակույթ: Հին Արևելյան քաղաքակրթություններ (միջագետքյան, եգիպտական, հին հնդկական և չինական): Թեմա 6. Անտիկ (հունահռոմեական) մշակույթ: Թեմա 7. Միջնադար` քրիստոնեական և իսլամական մշակույթներ: Թեմա 8. Վերածնունդ և Ռեֆորմացիա: Թեմա 9. Նոր դարաշրջանի եվրոպական մշակույթը: Թեմա 10. Մոդեռնիզմի և պոստմոդեռնիզմի դարաշրջանների մշակույթը: Թեմա 11. Հայկական մշակույթ:
0303	Հոգեբանության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0303/ Բ04 1. Цель курса ծանոթացնել ուսանողին ընդհանուր հոգեբանության և դրա հիմունքներին, տարբեր բաժինների կառուցվածքին ու զարգացմանը, հոգեկանի ակտիվության մակարդակներին, անձնավորությանը, նրա կառուցվածքին և դրսևորումներին, անձի պարզագույն, հոգեկան իմացական գործընթացներին, ուսումնասիրել ընկալման, ըմբռնման առանձնահատկությունները, հիշողության, մտածողության, երևակայության առանձնահատկությունները, պարզաբանել անձի հուզակամային կողմը, անձի հոգեբանական անհատական առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները 1. բացահայտել հոգեբանության սկզբունքներն ու հիմնական դրույթները, կրթական նոր տեխնոլոգիաները, 2. լուծել մասնագիտական խնդիրներ, պլանավորել և իրականացնել հետազոտություններ, 3. ցույց տալ ընդհանուր հոգեբանության առանցքային տեսությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճանաչելու ընդհանուր հոգեբանության կառուցվածքը, տարբեր բաժինների զարգացումը և գործառույթները, մեթոդները, 2. տարբերակելու հոգեկանի ակտիվության մակարդակները, 3. պարզաբանելու հոգեկան պարզագույն իմացական գործընթացները և նրանց առանձնահատկությունները, 4. բացատրելու հոգեկան իմացական բարձրագույն գործընթացները և նրանց առանձնահատկություններին: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու անձի հուզակամային ոլորտի մասին, 2. տարբերակելու անձի անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. զարգացնելու սեփական ընդունակությունները, կարողությունները, 2. վերլուծելու և գնահատելու սեփական մասնագիտական աճը, պլանավորել հետագա մասնագիտական զարգացումը նաև ինքնակրթության ճանապարհով: 3. Описание ծանոթացնել ուսանողին ընդհանուր հոգեբանության և դրա հիմունքներին, տարբեր բաժինների կառուցվածքին ու զարգացմանը, հոգեկանի ակտիվության մակարդակներին, անձնավորությանը, նրա կառուցվածքին և դրսևորումներին, անձի պարզագույն, հոգեկան իմացական գործընթացներին, ուսումնասիրել ընկալման, ըմբռնման առանձնահատկությունները, հիշողության, մտածողության, երևակայության առանձնահատկությունները, պարզաբանել անձի հուզակամային կողմը, անձի հոգեբանական անհատական առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները 1. բացահայտել հոգեբանության սկզբունքներն ու հիմնական դրույթները, կրթական նոր տեխնոլոգիաները, 2. լուծել մասնագիտական խնդիրներ, պլանավորել և իրականացնել հետազոտություններ, 3. ցույց տալ ընդհանուր հոգեբանության առանցքային տեսությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկում 3. բանավեճ 4. գործնական պարապմունք 5. ռեֆերատ/էսսե 6. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Список основной литературы Ավանեսյան Հ., Հովհաննիսյան Հ., Ասրիյան Է., Հոգեբանություն, դեմքեր, փաստեր/ Ուսումնական ձեռնարկ/, Եր., 2010: Նալչաջյան Ա., Հոգեբանության հիմունքներ, Եր., 1997: Психология. Учебное пособие под. Ред. Е. И. Рогова. М., 2005: Маклаков А.Г., Общая психология. М., 2007: Немов Р.С., Психология: учеб. для студ. высш. пед. учеб. заведений: в 3 кн." М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС (2003). Столяренко Людмила Дмитриевна, Психологии.учебник для вузов.-СПб.: Питер, 2010. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հոգեբանության առարկան, խնդիրները: Թեմա 2. Հոգեբանական հիմնական մեթոդները, բնագավառները: Թեմա 3. Հոգեկանի ռեֆլեկտորային մեկնաբանությունը: Թեմա 4. Հոգեկանի ակտիվության մակարդակները: Թեմա 5. Հոգեկանի և գիտակցության զարգացումը: Թեմա 6. Անձի հոգեբանական բնութագիրը: Թեմա 7. Ուշադրություն, ֆիզիոլոգիական հիմքերը, տեսակները, զարգացումը: Թեմա 8. Անձի իմացական հոգեկան գործընթացները՝ զգայություններ: Թեմա 9. Զգայությունների դասակարգումը, զգայունակություն: Թեմա 10. Ընկալում, ըմբռնում, առանձնահատկությունները: Թեմա 11. Հիշողություն և անձ, տեսակները, գործընթացները: Թեմա 12. Մտածողություն, տեսակները, գործընթացները: Թեմա 13. Երևակայության և պրոբլեմային իրադրություն, տեսակները: Թեմա 14. Անձի հուզակամային կողմը: Թեմա 15. Անձի անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները` խառնվածք, բնավորություն, ընդունակություններ:
0304	Կրոնագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/Բ 03 1. Цель курса ուսանողի մոտ ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների, դրանց դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունների, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության հիմնահարցերի, արդի կրոնական ներփակ հոսանքների ու դենոմինացիաների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել կրոնական տարատեսակ ուղղությունների դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ինչ է կրոնը, ինչպիսի կրոններ կան աշխարհում, ինչ դավանաբանական, պաշտամունքային, տոնածիսական առանձնահատկություններ ունեն դրանք, 2. նկարագրելու Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմությունը, դավանաբանական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու ժամանակակից կրոնների և կրոնական հոսանքների ու ուղղությունների զարգացման տրամաբանությունը, առանձնահատկություններն ու միտումները, 2. համեմատական վերլուծության ենթարկելու և իրարից տարբերելու հին աշխարհի տարբեր ժողովուրդների դիցաբանական համակարգերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը։ 3. Описание ուսանողի մոտ ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների, դրանց դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունների, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության հիմնահարցերի, արդի կրոնական ներփակ հոսանքների ու դենոմինացիաների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել կրոնական տարատեսակ ուղղությունների դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճ 4. զեկուցում 5. ռեֆերատ 6. անհատական և խմբային առաջադրանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց՝ նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Ալիշան Ղ., Հայոց հին հավատքը կամ հեթանոսական կրոնը, Եր., 2002: Աստվածաշունչ: Գուրան, Սոֆիա, 1929: Երուանդ վրդ. Տէր- Մինասեանց, Ընդհանուր եկեղեցական պատմութիւն, հ. Ա., Էջմիածին, 1908. Владимирон Н., Овсиенко Ф., Мировые религии, М., 1998. История религии, т. 1-2, М., 2002. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Դասընթացի առարկան, կրոնի պատմական ձևերը: Թեմա 2. Ժամանակակից կրոնները: Ազգային և համաշխարհային կրոններ: Թեմա 3. Բուդդայականություն, իսլամ, դավանանքը, պաշտամունքը, հիմնական ուղղությունները: Թեմա 4. Քրիստոնեություն: Դավանաբանությունը և պաշտամունքը: Աստվածաշունչ: Թեմա 5. Արդի կրոնական միավորումներն ու համայնքները: Թեմա 6. Քրիստոնեությունը Հայաստանում I-IV դարերում: Թեմա 7. Հայ Առաքելական եկեղեցին V-IX դարերում: Թեմա 8. Հայ Առաքելական եկեղեցին X-XIV դարերում: Թեմա 9. Հայ Առաքելական եկեղեցին XV-XVIII դարերում: Թեմա 10. Հայ Առաքելական եկեղեցին XIX-XX դարերում:
0304	Իրավունքի հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/Բ 05 1. Цель курса ուսանողին սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել կայուն գիտելիքներ իրավունքի տեսության և իրավունքի առանձին ճյուղերի վերաբերյալ, 2. ձևավորել մասնագիտական գործունեության մեջ նորմատիվ իրավական ակտերի, իրավաբանական փաստաթղթերի կիրառման կարողություններ ու ունակություններ, 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու իրավագիտության հիմնական հասկացությունները, կատեգորիաները, ինստիտուտները և տերմինները, 2. ներկայացնելու հայկական իրավունքի և օրենսդրության համակարգի կառուցվածքը, իրավական նորմերի առանձնահատկությունները և նրանց տեսակները, նորմատիվ իրավական ակտերի համակարգը, 3. մեկնաբանելու իր մասնագիտական ոլորտում իրավաբանական տերմինաբանությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու իրավական ակտերը, իրավաբանական փաստաթղթերը իր մասնագիտական գործունեության մեջ, 2. վերլուծելու իրավական նորմը` այն կիրառելով կոնկրետ իրավիճակներում, 3. վերլուծելու և համակարգելու իրավական տեղեկատվությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսանողին սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել կայուն գիտելիքներ իրավունքի տեսության և իրավունքի առանձին ճյուղերի վերաբերյալ, 2. ձևավորել մասնագիտական գործունեության մեջ նորմատիվ իրավական ակտերի, իրավաբանական փաստաթղթերի կիրառման կարողություններ ու ունակություններ, 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. ռեֆերատ, 3. զեկուցում։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը անց է կացվում բանավոր: 6. Список основной литературы Այվազյան Վ., Մարդու իրավունքներ, Եր., 2002: Առաքելյան Ս., Գաբուզյան Ա., ՀՀ քրեական իրավունք, Եր., 2003, 2006: Բարսեղյան Տ., ՀՀ Քաղաքացիական իրավունք, Եր., 2000: Դիլբանյան Ա., ՀՀ դատարանակազմությունը և իրավապահ մարմինները, Եր., 1999: Ղարախանյան Գ., Ընտանեկան իրավունք, Եր, 2001: Քոչարյան Վ., Միջազգային իրավունք, Եր., 2002: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պետության և իրավունքի տեսություն: Թեմա 2. Սահմանադրական իրավունք: Թեմա 3. Քաղաքացիական իրավունք: Թեմա 4. Քրեական իրավունք: Թեմա 5. Աշխատանքային իրավունք: Թեմա 6. Ընտանեկան իրավունք: Թեմա 7. Տեղական ինքնակառավարում: Թեմա 8. Վարչական իրավունք: Թեմա 9. Դատավարական իրավունք: Թեմա 10. Արդարադատություն, դատախազություն և նոտարիատ: Թեմա 11. Կրթության, գիտության, մշակույթի և սոցիալական ոլորտի ՀՀ օրենսդրություն: Թեմա 12. Միջազգային իրավունք:
0201	Գործարարության հիմունքներ	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0201/ Բ02 1. Цель курса հաղորդել ներկայիս տնտեսական պայմաններում գործարարոււթյուն կազմակերպելու և վարելու համար իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական գիտելիքներ և հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. փոխանցել համակարգված գիտելիք գործարարության կազմակերպման վերաբերյալ, 2. մշակել կազմակերպա-կառավարչական հմտություններ գործարարությամբ զբաղվելու համար, 3. հաղորդել գիտելիքներ գործունեության սուբյեկտների պատասխանատվության վերաբերյալ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու գործարարության միջավայրը և տեսակները, 2. տարբերելու ձեռնարկության կազմակերպա-իրավական ձևերը, 3. իմանալու ձեռնարկության պետական գրանցման փաստաթղթերի փաթեթը, 4. թվարկելու գործունեության տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման պահանջները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մշակելու բիզնես-գաղափարներ և վերլուծության միջոցով, ընտրել լավագույնը, 2. կազմակերպելու սեփական գործ և որոշել դրա արդյունավետությունը, 3. գնահատելու ռիսկը և կողմնորոշվելու ստեղծվսծ ցանկացած իրավիճակում, 4. հայթայթելու, վերլուծելու և տեղին օգտագործելու գործունեության համար անհրաժեշտ տեղեկատվությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. մոտիվացնելու, 3. առաջնորդելու, 4. աշխատելու տեղեկատվության հետ: 3. Описание հաղորդել ներկայիս տնտեսական պայմաններում գործարարոււթյուն կազմակերպելու և վարելու համար իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական գիտելիքներ և հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. փոխանցել համակարգված գիտելիք գործարարության կազմակերպման վերաբերյալ, 2. մշակել կազմակերպա-կառավարչական հմտություններ գործարարությամբ զբաղվելու համար, 3. հաղորդել գիտելիքներ գործունեության սուբյեկտների պատասխանատվության վերաբերյալ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական խաղ /թիմային աշխատանք/ 2. դասախոսություն, սեմինար 3. ինքնուրույն աշխատանք /զեկույց, ռեֆերատ,/ 4. ճանաչողական էքսկուրսիաներ 5. Методы и критерии оценки Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար նախատեսված ստուգարքը անց է կացվում գրավոր: 6. Список основной литературы Кондратьева М., Баландина Е., Трефилова Ю., «Бизнес-планирование» учебное пособие, Ульяновск УлГТУ 2014/ http://venec.ulstu.ru/lib/disk/2015/17.pdf/ Буров В. Ю., «Основы предпринимательства»,учебное пособие, Чита ,2011. Богомолова В., Белоусова Н., Кублашвили О., Ролдугина Р., «Бизнес-планирование», учебное пособие, Москва 2014 http://storage.elib.mgup.ru/6/bogomolova_2014.pdf// Башаримова С., Дасько М., Основы предпринимательства, учебное пособие. Торосян Е., Сажнева Л., Ж.Н.Зарубина, «Основы предпринимательской деятельности», учебное пособие, Санкт-Петербург 2016 https://books.ifmo.ru/file/pdf/1909.pdf//. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Գործարարության էությունը և ֆունկցիաները: Թեմա 2. Գործարարության միջավայրը և տեսակները: Թեմա 3. Գործարարության սուբյեկտները: Թեմա 4. Ձեռնարկության կազմակերպաիրավական ձևերը: Թեմա 5. Բիզնես-գաղափարը և բիզնես հայեցակարգը, որպես գործարարության նախադրյալ: Թեմա 6. Մարքեթինգի պլան: Թեմա 7. Գործունեության կադրային ապահովումը: Թեմա 8. Գործունեության մեկնարկային կապիտալը և ընթացիկ գործունեության ֆինանսական ապահովումը: Թեմա 9. Արտադրական պլան: Թեմա 10. Ինքնարժեքի կալկուլյացիա: Թեմա 11. Ձեռնարկատիրական ռիսկ: Թեմա 12. Ֆինանսական պլանավորում:

Специализированный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
0304	Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նոր դարերի պատմություն-1	6
4-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ19 1. Цель курса Արևմուտքում ընթացած սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային խորքային տեղաշարժերի ներկայացումը, առանցքային երկրների արդիականացման հարացույցների համեմատական վերլուծումը, միջազգային հարաբերությունների Վեսթֆալյան համակարգի ձևավորման ու կենսագործունեության առանձնահատկությունների մեկնությունը: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. ներկայացնել Արևմուտքում ընթացած սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային խորքային տեղաշարժերը, 2. մեկնաբանել Վեսթֆալյան համակարգի ձևավորման ու կենսագործունության առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու գործընթացներն ու տերմիննները, 2. վերհանելու տարբեր պատմական անցքերի միջև պատճառահետևանքային կապերը, 3. ներկայացնելու արդիականացման և դրա առաջացրած փոփոխությունների տրամաբանությունը: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու հանրային հաստատությունների գործառնական նշանակությունը և կերպափոխումը, 2. մեկնաբանելու սոցիալական կառուցվածքի, տնտեսական հարացույցի և քաղաքականության փոխազդեցությունները, 3. պատմական իրադարձությունների ֆոնին ներկայացնելու միջազգային հարաբերությունների ծավալման հիմնական սկզբունքներն ու մեխանիզմները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու մասնագիտական գրականությունից, 2. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ։ 3. Описание Արևմուտքում ընթացած սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային խորքային տեղաշարժերի ներկայացումը, առանցքային երկրների արդիականացման հարացույցների համեմատական վերլուծումը, միջազգային հարաբերությունների Վեսթֆալյան համակարգի ձևավորման ու կենսագործունեության առանձնահատկությունների մեկնությունը: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. ներկայացնել Արևմուտքում ընթացած սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային խորքային տեղաշարժերը, 2. մեկնաբանել Վեսթֆալյան համակարգի ձևավորման ու կենսագործունության առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկում 3. հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. 2 առաջադրանք՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Eugen Weber, “A Modern History of Europe”, W.W. Norton & Company Inc., New York, 1971. Norman Davies, “Europe”, The Bodley Head, London, 2014. Peter Burke, ed. “The New Cambridge Modern History” Volume 13, University Press, Cambridge, March 2008. И.М.Кривогуз, под редакцией “Новая История Стран Европы и Америки” Дрофа, Москва, 2002. Новая история стран Европы и Америки. XVI - XIX века. В 3 ч. Под ред. Родригеса А.М., Пономарева М.В. М.: Ч.1 - 2005, 528с.; Ч.2 - 2010, 621с.; Ч.3 - 2008. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Վեսթֆալյան համակարգ: Թեմա 2. Անգլիան 1603-1880 թվականներին: Թեմա 3. Ֆրանսիան 1643-1870 թվականներին: Թեմա 4. Հետպատերազմյան կարգավորումներ, Գաղութների ձևավորումը ներկայիս ԱՄՆ-ի տարածքում և անկախացումը, ԱՄՆ-ը 1800-1880 թվականներին: Թեմա 5. Ավստրիա: Թեմա 6. Արդյունաբերական հեղափոխություն: Թեմա 7. Իտալիա: Թեմա 8. Լեհաստան: Թեմա 9. Պրուսիան և Գերմանիայի միավորումը: Թեմա 10. Իսպանիա։
0304	Թանգարանագիտություն և արխիվագիտություն	3
8-րդ կիսամյակ 30/0 /0 6 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ27 1. Цель курса ուսանողներին հաղորդել հիմնարար գիտելիքներ թանգարանագիտության և արխիվագիտության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել թանգարանագիտության և արխիվագիտության հիմնախնդիրները, զարգացման ժամանակակից միտումները, գործածելի հասկացությունները, մեթոդները, 2. ներկայացնել թանգարանների հիմնական տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները և պատմական ճանաչողության հնարավորությունները, 3. ներկայացնել թանգարանային և արխիվային գործունեությունը, ձեռք բերված նվաճումները, իրավական նորմերը, 4. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 5. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն:վ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նշելու թանգարանների ձևավորման պատմական շրջափուլերը, ներկայացնելու յուրաքանչյուր շրջափուլերում հավաքածուական գործունեություն իրականացնող կենտրոնների գործունեությունը, 2. ներկայացնելու հիմնական կոնցեպցիաները, գործածելի հասկացությունները, բացատրելու դրանց իմաստային նշանակությունն ու կիրառելիությունը, 3. նշելու աշխարհի հայտնի թանգարանները, Հայաստանի թանգարանները, թվելու պատմական արժեք ներկայացնող ցուցանմուշները, 4. ներկայացնելու թանգարանների տեսակները, թանգարանները ենթարկելու դասակարգման` կիրառելով դասակարգման սկզբունքները, 5. ներկայացնելու թանգարանային և արխիվային գործունեությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու թանգարանային և արխիվային փաստարկները, համադրելու և մեկնաբանելու պատմական գործընթացների ու երևույթների համատեքստում, օգտագործելու հետազոտական բնույթի աշխատանքներում, 2. նախագծելու թանգարանային այցելությունների ծրագիր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու խմբում, 2. դրսևորելու մասնագիտական վարքագիծ: 3. Описание ուսանողներին հաղորդել հիմնարար գիտելիքներ թանգարանագիտության և արխիվագիտության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել թանգարանագիտության և արխիվագիտության հիմնախնդիրները, զարգացման ժամանակակից միտումները, գործածելի հասկացությունները, մեթոդները, 2. ներկայացնել թանգարանների հիմնական տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները և պատմական ճանաչողության հնարավորությունները, 3. ներկայացնել թանգարանային և արխիվային գործունեությունը, ձեռք բերված նվաճումները, իրավական նորմերը, 4. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 5. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն:վ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 2. ցուցադրման մեթոդ 3. գրավոր մեթոդ 4. բացատրական մեթոդ 5. քննարկում/բանավեճ 6. ուղղորդված գրառումներ 7. տեղեկատվության որոնում 8. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք. (առավելագույնը՝ 8 միավոր միավոր)։ Ընթացիկ ստուգում. (առավելագույնը՝ 4 միավոր միավոր)։ Եզրափակիչ քննություն.( բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով)։ Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Պիկիչյան Հ., Հարոյան Մ., Գրիգորյան Ա., Թանգարանային մենեջմենթ և մարքեթինգ, Էդիտ պրինտ, Եր., 2007: «Ժառանգություն» հասարակական կազմակերպություն, ԻԿՕՄ-ի մասնագիտական վարքագծի կանոնագիրք, Եր., 2003: Юренева Т., Музееведение: Учебник для студентов гуманитарных вузов, Академический проект, М., 2004. Шляхтина Л., Основы музейного дела: теория и практика. (Учебное пособие для студ.вузов), Высшая школа, М., 2009. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Թանգարանագիտությունը որպես գիտություն, տեղը մյուս գիտությունների համակարգում, գիտակարգի հիմնական հասկացությունները: Թեմա 2. Թանգարանների ծնունդը և զարգացումը: Թեմա 3. Հայաստանի թանգարանների պատմությունից: Թեմա 4. Թանգարանների դասակարգումնը ըստ տիպերի: Թեմա 5. Թանգարանների կառավարում և մարքեթինգ: Թեմա 6. Թանգարանային ֆոնդեր, ցուցադրություն, ցուցահանդես: Թեմա 7. Թանգարանի հանրահռչակում, ինֆորմացիա և գովազդ: Թեմա 8. Նոր ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառումը թանգարաններում: Թեմա 9. Արխիվագիտությունը որպես գիտություն, տեղը մյուս գիտությունների համակարգում, գիտակարգի հիմանական հասկացությունները: Թեմա 10. Արխիվային գործ:
0304	Հայոց պատմության պատմագրություն	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ36 1. Цель курса ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ հաղորդել մեր ազգային պատմական գիտության անցած ողջ ուղու մասին` սկսած նախագրային շրջանի պատկերացումներից մինչև մեր օրերի պատմագիտական դպրոցները, ուղղությունները, տեսությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ պատմագիտության ուրույն ընթացքը և առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել հայ իրականության մեջ պատմական գիտելիքների առաջացման, կուտակման և համակարգման ընթացքը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայ պատմագրության զարգացման ուրույն ընթացքը և առանձնահատկությունները, 2. նկարագրելու հայ իրականության մեջ պատմական գիտելիքների առաջացման, կուտակման և համակարգման ընթացքը, 3. մեկնաբանելու հայոց պատմության պատմագրության խնդիրները, պատմագրական հետազոտությունների տիպերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կողմնորոշվելու պատմագիտության պատմության վիճելի հարցերում, 2. գնահատելու հայ պատմագրության զարգացման փուլերից յուրաքանչյուրի ինքնատիպությունը և առանձին նշանավոր պատմիչների դերն ու ավանդը հայ պատմագրության ձևավորման ու առաջընթացի համատեքստում, 3. պարբերացնելու հայ միջնադարյան պատմագրության ընթացքը, բնութագրել նրա զարգացման առանձին փուլերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. վերլուծելու փաստերը և եզրակացություններ կատարելու՝ հենվելով նախորդ հետազոտողների ձեռքբերումների վրա, 2. օգտվելու տեղեկատվության ժամանակակից միջոցներից: 3. Описание ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ հաղորդել մեր ազգային պատմական գիտության անցած ողջ ուղու մասին` սկսած նախագրային շրջանի պատկերացումներից մինչև մեր օրերի պատմագիտական դպրոցները, ուղղությունները, տեսությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ պատմագիտության ուրույն ընթացքը և առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել հայ իրականության մեջ պատմական գիտելիքների առաջացման, կուտակման և համակարգման ընթացքը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. զեկուցումներ 5. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ (գրավոր աշխատանք)` 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն` (հետազոտական աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Բաբայան Լ., Դրվագներ Հայաստանի վաղ ֆեոդալիզմի դարաշըրջանի պատմագրության (V-VIII դարեր), ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, Երևան, 1977։ Բաբայան Լ., Դրվագներ Հայաստանի զարգացած ֆեոդալիզմի դարաշրջանի պատմագրության (IX-XIII դարեր), ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, Եր., 1981: Բաբայան Լ., Դրվագներ Հայաստանի XIV-XVIII դարերի պատմագրության, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, Եր., 1984: Հարությունյան Շ., Պատմագիտության զարգացումը Սովետական Հայաստանում 1920-1965 թթ., Եր., 1967: Ճեմճեմեան Ս., Միքայէլ Չամչեան եւ իր Հայոց պատմութիւնը, Մխիթարեան տպարան, Վենետիկ, 1983: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պատմական գիտելիքների առաջացումը Հայաստանում: Նախամեսրոպյան շրջանի հայ պատմագրությունը: Թեմա 2. Հայ միջնադարյան պատմագրության պարբերացումը: Հայ միջնադարյան պատմագրության բնութագրական գծերը և առանձնահատկությունները: Պատմական երկերի հիմնական տեսակները հայ միջնադարյան պատմագրության մեջ: Թեմա 3. Պատմության պարբերացումը հայ միջնադարյան պատմագրության մեջ: Պատմական ժամանակը հայ միջնադարյան պատմագրության մեջ: Թեմա 4. Ստեղծագործական հիմնական եղանակները հայ միջնադարյան պատմագրության մեջ:Թեմա 5. Հայ միջնադարյան պատմագրության ականավոր դեմքերը: Թեմա 6. Հայ պատմագրության զարգացման պայմանները, ընթացքը, ականավոր ներկայացուցիչները 18-րդ դարի վերջերին-19-րդ դարում: Թեմա 7. Հայ պատմագրության առաջընթացը, զարգացման հիմնական միտումները, նշանավոր դեմքերը 20-րդ դարում: Թեմա 8. Հայ պատմագրության ներկա վիճակը և հեռանկարները:
0304	Հայաստանի հարակից երկրների և Ռուսաստանի պատմություն-5	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ33 1. Цель курса Ռուսաստանում խորհրդային կարգերի ձևավորման և նրա շինարարության տարբեր փուլերի հասարակական, քաղաքական, ռազմադիվանագիտական, գիտամշակութային և այլ խնդիրների, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական-քաղաքական գործընթացների, քաղաքական ինստիտուտների և պետական կառուցվածքի զարգացման, տարբեր քաղաքական ուժերի և կուսակցությունների գործունեության ուսումնասիրությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնելու Ռուսաստանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորելու պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 3. ապահովելու գիտելիք և հիմք Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև ռազմաքաղաքական համագործակցության ուսումնասիրության համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Ռուսաստանի խորհրդային և հետխորհրդային պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. ներկայացնելու ԽՍՀՄ և ՌԴ արտաքին և ներքին քաղաքականության խնդիրներն ու առանձնահատկությունները, 3. արժևորելու Խորհրդային միության և Ռուսաստանի Դաշնության ժողովուրդների զարգացման բարոյական որակներն ու ստեղծած արժեքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու պատմական տարբեր իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետանքային կապերը, 2. վերլուծելու Ռուսաստանի տարածքային և քաղաքական զարգացման հիմնական պատճառները, 3. մատնանշելու հասարակական և կրթամշակութային ձեռքբերումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. աշխատելու թիմում: 3. Описание Ռուսաստանում խորհրդային կարգերի ձևավորման և նրա շինարարության տարբեր փուլերի հասարակական, քաղաքական, ռազմադիվանագիտական, գիտամշակութային և այլ խնդիրների, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական-քաղաքական գործընթացների, քաղաքական ինստիտուտների և պետական կառուցվածքի զարգացման, տարբեր քաղաքական ուժերի և կուսակցությունների գործունեության ուսումնասիրությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնելու Ռուսաստանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորելու պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 3. ապահովելու գիտելիք և հիմք Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև ռազմաքաղաքական համագործակցության ուսումնասիրության համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ, ներկայացում 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով։ Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով։ Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը՝ 7 միավոր արժեքով։ Միավորների քայլը . 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների միջին դարերի պատմություն, Եր., 1973: Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների նոր պատմություն, Եր., 1975: Բայբուրդյան Վ., Օսմանյան կայսրության պատմություն, Եր., 2011: Երեմեև Դ·, Թուրքերի ծագումը· /Ծագումը և էթնիկական պատմության հիմնական էտապները/, Եր., 1975: Էնաեթոլլահ Ռեզա, Ազրբայջան և Առան, /Կովկասյան Ալբանիա/, Եր., 1994: Մելքոնյան Ա·, Ջավախքը 19-րդ դ· և 20-րդ դարի 1-ին քառորդին, Եր·, 2003: Վիրաբյան Վ·, Հայ-վրացական պատերազմը, ՀՀ կառավարության ռազմաքաղաքական գործուներությունը և կուսակցությունները, Եր·, 2003: Лордкипаидзе М.Д., Мемисишвили Т.А., Очерки истории Грузии, т. 1-2, Тб.1989. Мелик-Шахназарян Л., Этнополиыика Азербайджана, Ер., 2007. 0. Новичев, Истирия Турции. Աբրահամյան Հ., Խորհրդային և հետխորհրդային հասարակությունը 1945-2011թվականներին, Եր., 2011։ Века А., История России с древнейших времен до наших дней, М., 2003. История России с начала 19-ого в. до начала 21-огов., Под ред. А. Сахарова, М., 2005. Орлов А., Георгиев В., История России, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն. Թեմա 1. Իրանը 20-րդ դ. 2-րդ կեսին: Թեմա 2. Արևելյան Անդրկովկասը 20-րդ դ. սկզբին: Թեմա 3. Ադրբեջանի անկախ հանրապետությունը 1918-1920 թթ.: Թեմա 4. Ադրբեջանի խորհրդայնացումը և հարաբերությունները հարևան երկրների հետ: Թեմա 5. Ադրբեջանը խորհրդային տարիներին: Թեմա 6. Ադրբեջանի Հանրապետությունը ետխորհրդային տարիներին: Բաժին 2. Ռուսաստանի պատմություն Թեմա 1. Հոկտեմբերյան հեղաշրջումը Ռուսաստանում 1917թ.: Թեմա 2. Քաղաքացիական պատերազմը Ռուսաստանում (1917-1922թթ.): Թեմա 3. ԽՍՀՄ կազմավորումը և ազգային քաղաքականությունը ԽՍՀՄ-ում 1917-1930-ական թթ.: Թեմա 4. ԽՍՀՄ տնտեսական քաղաքականությունը 20-րդ դարի 20-30-ական թվական-ներին։ Թեմա 5. Խորհրդային պետության արտաքին քաղաքականությունը 1917-1930-ական թթ.: Թեմա 6. Վարչա-հրամայական համակարգի հաստատումը ԽՍՀՄ-ում և ստալինյան բռնաճնշումները 1930-ական թվականներին: Թեմա 7. ԽՍՀՄ-ը Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին: Թեմա 8. Խորհրդային հասարակությունը հետպատերազմյան առաջին տարիներին (1945-1953 թվականներին)։ Թեմա 9. Խորհրդային Միության ներքին և արտաքին քաղաքականությունը 1950-80-ական թվականներին։ Թեմա 10. Գորբաչովյան վերակառուցումը և ԽՍՀՄ փլուզումը: Թեմա 11. Հետխորհրդային Ռուսաստանը 1990-2000-ական թթ.: Թեմա 12. Ռուսական մշակույթը 1917-2010 թվականներին:
0304	Հայաստանի հարակից երկրների և Ռուսաստանի պատմություն-4	6
5-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ32 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել Ռուսաստանի պատմության 19-րդ դ. ավարտի և 20-րդ դ. սկզբի, մինչև 1917թ. փետրվարյան բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության ժամանակաշրջանն ընդգրկող պատմական կարևոր իրադարձությունների մասին համապատասխան գիտելիքներ, տալ պատշաճ մասնագիտական պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերել կարողություն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Ռուսաստանի 19-20-րդ դարերի պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. ներկայացնելու Ռուսական կայսրության արտաքին և ներքին քաղաքականության խնդիրներն ու առանձնահատկությունները, 3. արժևորելու ռուսական առաջին և երկրորդ հեղափոխությունների դերն ու նշանակությունը ռուս ժողովրդի պատմության մեջ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու պատմական տարբեր իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետանքային կապերը, 2. վերլուծելու Ռուսաստանի ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական զարգացումների հիմնական պատճառները, 3. ներկայացնելու Թուրքիայի և Իրանի պատմության հիմնական խնդիրները: 4. մատնանշելու հասարակական և կրթամշակութային ձեռքբերումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել Ռուսաստանի պատմության 19-րդ դ. ավարտի և 20-րդ դ. սկզբի, մինչև 1917թ. փետրվարյան բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության ժամանակաշրջանն ընդգրկող պատմական կարևոր իրադարձությունների մասին համապատասխան գիտելիքներ, տալ պատշաճ մասնագիտական պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերել կարողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ, ներկայացում 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. (գրավոր առաջադրանք)՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. (բանավոր հարցում), առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. (բանավոր հարցում), առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների միջին դարերի պատմություն, Եր., 1973: Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների նոր պատմություն, Եր., 1975: Բայբուրդյան Վ., Օսմանյան կայսրության պատմություն, Եր., 2011: Մուրադյան Մ., Ռուսաստանի պատմության հիմնահարցեր (19-րդ դար), Եր., 2011: Новичев, Истирия Турции Века А., История России с древнейших времен до наших дней, М., 2003. История России с начала 19-ого в. до начала 21-огов., Под ред. А. Сахарова, М., 2005. Орлов А., Георгиев В., История России, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն Թեմա 1. Արևելյան Անդրկովկասը 20-րդ դ. սկզբին: Թեմա 2. Օսմանյան կայսրությունը 19-րդ դդ.: Թեմա 3. Օսմանյան կայսրությունը 1900-1918 թթ.: Պանթուրքիզմի քաղաքականությունը և կայսրության կործանումը: Թեմա 4. Իրանը 19-րդ դ.: Թեմա 5. Իրանը 20-րդ դ. 1-ին կեսին: Բաժին 2. Ռուսաստանի պատմություն Թեմա 1. Ռուսական կայսրությունը Մեծ բարեփոխումների շրջանում: Ճորտատիրական իրավունքի վերացումը: Թեմա 2. Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետռեֆորմյան պատմափուլում: Նարոդնիական շարժումը և կազմակերպությունները: Թեմա 3. Ռուսաստանը Ալեքսանդր Երրորդ գահակալության շրջանում: Թեմա 4. Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունը 19-րդ դ. վերջին և 20-րդ դ. սկզբին: Ռուս-ճապոնական պատերազմը: Թեմա 5. Ռուսաստանի նվաճողական քաղաքականությունը Թուրքիայում և Կովկասում: Քաղաքական կուսակցությունները Ռուսաստանում և 1905-1907թթ. հեղափոխությունը: Թեմա 7. Ռուսաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը 20-րդ դարի սկզբին: Թեմա 8. Ռուսական կայսրությունը Առաջին աշխարհամարտում: Թեմա 9. 1917թ. Փետրվարյան բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունը Ռուսաստանում. Ժամանակավոր կառավարությունը: Թեմա 10. Ռուսական մշակույթը 19-րդ դ. վերջին և 20-րդ դ. սկզբին։
0304	Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նորագույն պատմություն	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ21 1. Цель курса ուսումնասիրել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նորագույն շրջանի պատմության էությունը և բովանդակությունը, ի ցույց դնել 20-րդ դարում գործած և ժամանակակից աշխարհակարգի ձևավորման ակունքները, բացահայտել քաղաքական զարգացումների ակունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նորագույն շրջանի պատմությունը, 2. ներկայացել 20-րդ դարի քաղաքական զարգացումները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացահայտելու նորագույն շրջափուլում ձևավորված աշխարհակարգերի պատճառահետևանքային կապերը, 2. մեկնաբանելու համաշխարհային պատմության այս առանցքային շրջափուլի պատմական իրադարձությունների զարգացման առանձնահատկությունները. միջազգային հանրության կողմից համաշխարհային պատերազմների սկզբնավորման հարցում ունեցած հայեցակարգային բացթողումներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու համապատասխան գիտական վերլուծություններ և վերոնշյալ հիմնախնդիրներին վերաբերող հետազոտական աշխատանքներ, 2. վերլուծելու առկա քաղաքական գործընթացները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու մասնագիտական գրականությունից, 2. մասնակցելու բազամաբնույթ քննարկումներին, վերլուծելու գիտակարգի խնդրահարույց հարցերը, 3. պատրաստելու զեկույցներ, ներկայացնել հետազոտական աշխատանքի արդյունքները և այլն: 3. Описание ուսումնասիրել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նորագույն շրջանի պատմության էությունը և բովանդակությունը, ի ցույց դնել 20-րդ դարում գործած և ժամանակակից աշխարհակարգի ձևավորման ակունքները, բացահայտել քաղաքական զարգացումների ակունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նորագույն շրջանի պատմությունը, 2. ներկայացել 20-րդ դարի քաղաքական զարգացումները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. PowerPoint-ով ներկայացումներ 4. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր 5. հանձնարարված գրականության քննարկում 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ 7. նախադեպերի վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Հակոբյան Հ., Նորագույն պատմություն, Եր., 1998: Թինոյան Դ., Ամբողջատիրական համակարգերի ձևավորումն ու անկումը Եվրոպայում, Եր., 2015: Coretta Scol-King, «Martin Luther King Jr, Spirit-Led Prophert a biography», New York, 1973 John Lewis, Mickael D’orso «Walking of the movement», San Diego, 1998. G. Kennan, Memoirs, vol. 1, 2, Boston, Toronto, 1967, 1972: Пономарев М., История стран Европы и Америки в новеишее время, М., 2006. Системная история международных отношении, т.1, 2, под ред. Богатурова А., Москва, 2007. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների զարգացման հիմնական միտումները 1918-1939թթ.: Թեմա 2 Վերսալ-Վաշինգտոնյան աշխարհակարգը, միջազգային հարաբերությունները երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում: Թեմա 3. Գերմանիան 1918-1939թթ.: Թեմա 4. Ֆրանսիան 1918-1939թթ.: Թեմա 5. Մեծ Բրիտանիան 1918-1939թթ.: Թեմա 6. Իտալիան 1918-1939թթ.: Թեմա 7. Քաղաքացիական պատերազմը Իսպանիայում: Թեմա 8. ԱՄՆ-ն 1918-1939 թթ.: Թեմա 9. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը(1939-1945 թթ): Թեմա 10. Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների զարգացման հիմնական միտումները 20-րդ դարի երկրորդ կեսին: Թեմա 11. Միջազգային համակեցական նոր միջավայրի ձևավորումը. Ազգերի Լիգա-Մակ: Թեմա 12. Միջազգային հարաբերությունները սառը պատերազմի շրջանում: Թեմա 13. Երկբևեռ համակարգի փլուզումը: Թեմա 14. ԵՄ ձևավորման գործընթացը: Թեմա 15. ԱՄՆ-ն 1945-2000թթ.: Թեմա 16. Մեծ Բրիտանիան 1945-2000թթ.: Թեմա 17. Ֆրանսիան 1945-2000թթ.: Թեմա 18. Գերմանիան 1945-2000թթ.: Թեմա 19. Իտալիան 1945-2000թթ.: Թեմա 20. Արևելյան Եվրոպայի երկրները 1945-80թթ., սոցիալիստական ճամբարի փլուզումը, ժողովրդավարական համակարգի կառուցումը: Թեմա 21. Լատինական Ամերիկայի երկրները 1945-2000թթ. զարգացման ընդհանուր միտումները. Լատինական Ամերիկայի հեղափոխականացումը. Թեմա 22. Աշխարհը 3-րդ հազարամյակի սկզբին. Հետարդյունաբերական հասարակությունը: Արդի հիմնախնդիրները:
0304	Հայոց պատմություն-5	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ14 1. Цель курса ուսումնասիրել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետականության կայացման գործընթացը, կառավարման համակարգի ձևավորումը, ՀՀ արտաքին քաղաքականությունը, դիվանագիտական կապերի հաստատումը, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն ու հասարակական-քաղաքական կյանքը, Խորհրդային Հայաստանի, ԼՂԻՄ-ի, ԼՂՀ-ի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության քաղաքական, տնտեսական և մշակութային հիմնախնդիրների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ ժողովրդի պատմության նորագույն ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, պետականությունների կայացման գործընթացը, 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանի պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, 3. արժևորելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված սոցիալ-տնտեսական և մշակութային բնագավառների ձեռքբերումները: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի քաղաքական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. քննադատելու Խորհրդային Հայաստանում իրականացված բռնաճնշումների քաղաքականությունը, 3. տարբերակելու ու գնահատելու մասնագիտական խնդիրները ու պատմական գործընթացները, գտնելու խնդիրների լուծման ճանապարհները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսումնասիրել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետականության կայացման գործընթացը, կառավարման համակարգի ձևավորումը, ՀՀ արտաքին քաղաքականությունը, դիվանագիտական կապերի հաստատումը, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն ու հասարակական-քաղաքական կյանքը, Խորհրդային Հայաստանի, ԼՂԻՄ-ի, ԼՂՀ-ի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության քաղաքական, տնտեսական և մշակութային հիմնախնդիրների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ ժողովրդի պատմության նորագույն ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, պետականությունների կայացման գործընթացը, 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. զեկուցում 4. ռեֆերատ 5. քննարկում 6. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Խուրշուդյան Լ., Հայաստանի բաժանումը 1920թ., Եր, 2002: Կարապետյան Մ., Գևորգյան Է., Խորհրդային Հայաստանը 1920-1991թթ., Եր., 2007: Կարապետյան Մ., Հայաստան 1912-1920թթ., Եր., 2003: Հակոբյան Ա., Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը, Եր., 2018: Հակոբյան Ա., Հայաստանի Խորհրդարանը և քաղաքական կուսակցությունները 1918-1920թթ., Եր., 2005: Հայոց պատմություն, ԳԱԱ հրատ., հ. 4, գ. 1, գ.2, Եր., 2010, 2016: Հայոց պատմություն, Հր. Սիմոնյանի խմբ., Եր., 2012: Մինասյան Է., Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմություն, Եր., 2013: Մինասյան Է., Սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները ՀՀ-ում, Եր., 2001: 0. Վիրաբյան Ա., Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն, Եր., 2011: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայոց անկախ պետականության վերականգնումը 1918 թվականին: Թեմա 2. Հայաստանի առաջին հանրապետության ներքին դրությունը: Թեմա 3. Հայաստանի առաջին հանրապետության միջազգային դրությունը և արտաքին քաղաքականությունը: Թեմա 4. Թուրք-ադրբեջանական հակահայ քաղաքականությունը 1918-1920 թթ.: Թեմա 5. Հայաստանը խորհրդաքեմալական ռազմաքաղաքական ծրագրերում 1920 թվականին և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկումը: Թեմա 6. Խորհրդային Հայաստանը 1920-1922 թթ.: Թեմա 7. Խորհրդային Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական կացությունը և հասարակական քաղաքական կյանքը 1920-1930-ական թթ.: Թեմա 8. Խորհրդային Հայաստանի մշակույթը 1920-1941 թթ.: Թեմա 9. Հայկական սփյուռքը 1920-1941 թթ.: Թեմա 10. Հայ ժողովուրդը երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին: Թեմա 11. Խորհրդային Հայաստանը հետպատերազմյան տարիներին (1945-1965 թթ.): Թեմա 12. Խորհրդային Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական կացությունը և հասարակական-քաղաքական կյանքը 1965-1985 թթ.: Թեմա 13. Խորհրդային Հայաստանը 1985-1991 թթ.: Թեմա 14. Խորհրդային Հայաստանի մշակույթը 1945-1991 թթ.: Թեմա 15. Հայկական սփյուռքը 1946-1991 թթ.: Թեմա 16. Հայաստանի երրորդ հանրապետության հռչակումը և պետականության կայացման գործընթացը: Թեմա 17. Հայաստանի երրորդ հանրապետության ներքին դրությունը: Թեմա 18. Հայաստանի երրորդ հանրապետության միջազգային դրությունը և արտաքին քաղաքականությունը: Թեմա 19. Հայաստանի երրորդ հանրապետության հասարակական-քաղաքական կյանքը: Թեմա 20. Արցախի Հանրապետության հռչակումը և պետականության կայացման գործընթացը:
0304	Հայոց պատմության աղբյուրագիտություն	6
5-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ35 1. Цель курса ուսումնասիրել հայ բազմադարյան մատենագրության ընթացքը՝ աղբյուրագիտական գիտելիքների ձևավորման, կուտակման և համակարգ դառնալու գործընթացը, ներկայացնել ինչպես աղբյուրագիտական նյութերի նախագրային շրջանի, այնպես էլ հետգրային շրջանի աղբյուրների վերլուծությունն ու դասակարգումը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել հայ բազմադարյան մատենագրության ընթացքին, 2. ծանոթացնել աղբյուրագիտական գիտելիքների ձևավորման, կուտակման և համակարգ դառնալու գործընթացին: 3. ներկայացնել աղբյուրագիտական նյութերի, ինչպես նախագրային շրջանի, այնպես էլ հետգրային շրջանի աղբյուրների վերլուծությունն ու դասակարգումը, 4. ծանոթացնել ազգային և օտար բոլոր այն հեղինակների երկասիրություններին, որոնցում խոսվում է հայերի և Հայաստանի մասին, 5. ձևավորել սկզբնաղբյուրների հետ աշխատելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մեկնաբանելու սկզբնաղբյուրների հիմնական խմբերը, 2. ներկայացնելու պատմական սկզբնաղբյուրների ծագումն ու դասակարգումը, 3. ներկայացնելու հայ բազմադարյան մատենագրությունը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու ուսումնասիրվող նյութի դասակարգային բնույթը, 2. ներկայացնելու սկզբնաղբյուրների արժանահավատությունը և գիտական արժեքը, 3. վերլուծելու և սինթեզելու պատմական սկզբնաղբյուրները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. համացանցից, սկզբնաղբյուրներից, հնագիտական և ազգագրական տարաբնույթ աղբյուրներից հավաքագրելու պատմությանը վերաբերող տեղեկատվություն, ստացված տվյալները շարադրելու, խմբագրելու, մշակելու, պահպանելու և փոխանցելու, փաստագրելու և համակարգելու, ցուցաբերելու քննական մոտեցում պատմական փաստերի նկատմամբ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսումնասիրել հայ բազմադարյան մատենագրության ընթացքը՝ աղբյուրագիտական գիտելիքների ձևավորման, կուտակման և համակարգ դառնալու գործընթացը, ներկայացնել ինչպես աղբյուրագիտական նյութերի նախագրային շրջանի, այնպես էլ հետգրային շրջանի աղբյուրների վերլուծությունն ու դասակարգումը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել հայ բազմադարյան մատենագրության ընթացքին, 2. ծանոթացնել աղբյուրագիտական գիտելիքների ձևավորման, կուտակման և համակարգ դառնալու գործընթացին: 3. ներկայացնել աղբյուրագիտական նյութերի, ինչպես նախագրային շրջանի, այնպես էլ հետգրային շրջանի աղբյուրների վերլուծությունն ու դասակարգումը, 4. ծանոթացնել ազգային և օտար բոլոր այն հեղինակների երկասիրություններին, որոնցում խոսվում է հայերի և Հայաստանի մասին, 5. ձևավորել սկզբնաղբյուրների հետ աշխատելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. զեկուցում 4. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . գրավոր աշխատանք` առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն. հետազոտական աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր միավոր: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Աբեղյան Մ., Հայոց հին գրականության պատմություն, գիրք 1, 2, Երևան, 1944, 1946: Ստ. Մելիք -Բախշյան, Հայոց պատմության աղբյուրագիտություն, Երևան, 1996: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա հ. 1, Երևան, 2011: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա հ. 1, Երևան, 2012: Հայ մշակույթի նշանավոր գործիչները, Երևան, 1976: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածություն: Հայկական լեռնաշխարհի համայնական հասարակության պատմության սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 2. Հին Հայաստանի պատմության սկզբնաղբյուրները: Թեմա 3. Վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության սկզբնաղբյուրները: Թեմա 4. Զարգացած միջնադարյան Հայաստանի պատմության սկզբնաղբյուրները: Թեմա 5. Ուշ միջնադարյան Հայաստանի պատմության սկզբնաղբյուրները: Թեմա 6. Հայ ժողովրդի նոր պատմության սկզբնաղբյուրները: Թեմա 7. Հայ ժողովրդի նորագույն պատմության սկզբնաղբյուրները:
0304	Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների նոր դարերի պատմություն-2	6
5-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ20 1. Цель курса ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների պատմության նոր ժամանակաշրջանի երկրորդ հատվածը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ: Ուսումնասիրվելու են այնպիսի համաշխարհային կարևորության երևույթներ, ինչպիսիք են բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունները Եվրոպայում, Գերմանական կայսրության ձևավորումը և քաղաքացիական պատերազմն ԱՄՆ-ում, համաշխարհային գերտերությունների արտաքին քաղաքականության ձևավորումը, միջազգային իրադրության լարվածությունը, ուժերի նոր դասավորվածությունը և ռազմաքաղաքական դաշինքների ձևավորումն Առաջին աշխարհամարտից առաջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների պատմության նոր ժամանակաշրջանի երկրորդ հատվածը 19-րդ դարի 2-րդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ, 2. ուսումնասիրել Եվրոպայում տեղի ունեցած բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. որոշելու Եվրոպայում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին տեղի ունեցող ազգային-ազատագրական պայքարի և նոր պետությունների առաջացման պատմական նշանակությունը, 2. հիմնավորելու Եվրոպայում սկիզբ առած հեղափոխությունների նոր «շքերթի» պատմաքաղաքական նշանակություն ու հետևանքները, 3. բացատրելու միջազգային հակասությունների նոր փուլը, Եվրոպայում և աշխարհում նոր ռազմաքաղաքական դաշինքների ու բաժանարար գծերի առաջացման պատճառներն ու հետևանքները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու համաշխարհային տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական զարգացումները և Առաջին աշխարհամարտի պատճառներն ու հետևանքներ, 2. ձեռք բերված գիտելիքների հիման վրա վերլուծելու պատմական գործընթացները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ձեռք բերված գիտելիքների հենքով համեմատելու արդի համաշխարհային քաղաքականության համատեքստում տեղի ունեցող քաղաքական և հասարակական փոփոխությունների տրամաբանությունը: 3. Описание ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների պատմության նոր ժամանակաշրջանի երկրորդ հատվածը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ: Ուսումնասիրվելու են այնպիսի համաշխարհային կարևորության երևույթներ, ինչպիսիք են բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունները Եվրոպայում, Գերմանական կայսրության ձևավորումը և քաղաքացիական պատերազմն ԱՄՆ-ում, համաշխարհային գերտերությունների արտաքին քաղաքականության ձևավորումը, միջազգային իրադրության լարվածությունը, ուժերի նոր դասավորվածությունը և ռազմաքաղաքական դաշինքների ձևավորումն Առաջին աշխարհամարտից առաջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների պատմության նոր ժամանակաշրջանի երկրորդ հատվածը 19-րդ դարի 2-րդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ, 2. ուսումնասիրել Եվրոպայում տեղի ունեցած բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ 3. powerpoint-ով ներկայացումներ 4. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 5. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. (2 առաջադրանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.բանավոր հարցում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Всемирная история, т. 18. Канун мировой войны. Минск, Харвест. Москва, АСТ, 2000г. Авторы А.Н.Бадак и др. Всемирная история, т. 19. Первая мировая война. Минск, Харвест. Москва, АСТ, 2000г. Авторы А.Н.Бадак и др. The New Cambridge Modern History, Cambridge University Press, Vol. XI, XII, 1962, 1968 Evans Richard J., The Pursuit of Power: Europe 1815-1914, 2016. Merriman John and J.M.Winter, eds. Europe 1789 to 1914: Encyclopedia of the Age of Industry and Empire (5 vol. 2006). 7. Основная часть курса ԲԱԺԻՆ ԱՌԱՋԻՆ: Եվրոպան և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները 19-րդ դ. վերջին երեսնամյակում, 1870-1871 թթ. ֆրանս-պրուսական պատերազմը, 1870-1871 թթ. ֆրանս-պրուսական պատերազմը, Գերմանիան 1871-1900 թթ. և Գերմանական կայսրության կազմավորումը, Անգլիան 1879-1895 թթ., Ֆրանսիան 1871-1899 թթ., Ամերիկայի միացյալ նահանգները 19-րդ դարի վերջին երեսնամյակում, Ավստրո-Հունգարիան 1867-1898 թթ., Իտալիան 1870-1900 թթ., 1875-1878 թթ. Արևելյան ճգնաժամը և Բեռլինի կոնգրեսը, Բուլղարիան, Սերբիան, Չեռնոգորիան Ռումինիան, Հունաստանը 19-րդ դ. վերջին, Միջազգային բանվորական ու սոցիալիստական շարժումները 1871-1898 թթ.: ԲԱԺԻՆ ԵՐԿՐՈՐԴ: Եվրոպան և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները 1900-1914 թթ., Կապիտալիստական տերությունների թևալոխումը իմերիալիզմի դարաշրջան. Սկանդինավյան երկրները 1870-1914թթ., Բալկանյան երկրները 1900-1914թթ. Լատինական Ամերիկայի երկրները 1870-1918թթ., Միջազգային բանվորական ու սոցիալիստական շարժումը 20-րդ դ. սկզբին, Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրների գիտության ու մշակույթի զարգացումը 19-րդ դ. վերջին - 20-րդ դ. սկզբին, 1914-1918թթ. Առաջին համաշխարհային պատերազմը:
0304	Հայոց պատմություն-4	6
5-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ13 1. Цель курса ուսումնասիրել 1877-1878թթ. մինչև 1918թ. ընկած ժամանակահատվածի հայոց պատմության հիմնախնդիրները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն: 2. ապահովել գիտելիք և հիմք հետագա դասընթացի՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմության ուսումնասիրության համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց 1878-1918թթ. պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. վերլուծելու մասնագիտական խնդիրները, գտնել դրանց լուծման ճանապարհները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել 1877-1878թթ. մինչև 1918թ. ընկած ժամանակահատվածի հայոց պատմության հիմնախնդիրները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն: 2. ապահովել գիտելիք և հիմք հետագա դասընթացի՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմության ուսումնասիրության համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, 8 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Կարապետյան Մ., Հայաստանը 1912-1920 թվականներին, Եր., 2003: Հայ ժողովրդի պատմություն, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., հ.VI, Եր., 1981: Հայոց պատմություն, հատոր lll. Նոր ժամանակաշրջան (XVlll դարի երկրորդ կես-1918թ.), գիրք առաջին (XVlll դարի երկրորդ կես-XlX դարի վերջ), Եր., 2010: 4. Հայոց պատմություն. Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, Եր., 2000: 7. Основная часть курса Թեմա 1. 1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմը և Հայկական հարցի միջազգայնացումը: Թեմա 2. Ազատագրական խմբակներն ու կազմակերպությունները: Թեմա 3. Հայ քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը: Թեմա 4. Արևմտահայերի ցեղասպանության թուրքական ծրագրի կենսագործման սկիզբը: Թեմա 5. Ազգային-ազատագրական զինված պայքարի փուլը: Թեմա 6. Հայկական հարցը և մեծ տերությունները 1890-ական թթ.: Թեմա 7. Հայաստանը 20-դ դարի սկզբին. Հայոց Մեծ եղեռնը: Թեմա 8. Հայաստանը 1917թ. ռուսական հեղափոխությունների շրջանում: Թեմա 9. Ռազմաքաղաքական իրադրությունը Անդրկովկասում և Հայաստանում 1918թ.: Հայ ժողովրդի մայիսյան հերոսամարտերը:
0304	Պատմագիտության տեսություն և մեթոդաբանություն	3
5-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ39 1. Цель курса ուսումնասիրել պատմական գործընթացի վերաբերյալ տարբեր ժամանակներում առաջ քաշված հայեցակարգերը, լուսաբանել պատմական գործընթացը կերտող գործոնների հետազոտման հիմնական սկզբունքները, պատմագիտության գործառույթների լուսաբանման հիման վրա հանել պատմական ճանաչողության յուրահատկությունը, հիմնավորել պատմական հետազոտության և նրա մեթոդաբանության կապի անհրաժեշտությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել պատմական գործընթացի վերաբերյալ տարբեր ժամանակներում առաջ քաշված հայեցակարգերը, 2. վեր հանել պատմական ճանաչողության յուրահատկությունը, 3. հիմնավորել պատմական հետազոտության և նրա մեթոդաբանության կապի անհրաժեշտությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու պատմագիտական առավել նշանակալի տեսությունները և մեթոդաբանական դպրոցները, 2. մեկնաբանելու պատմական գործընթացը կերտող գործոնների հետազոտման հիմնական սկզբունքները: 3. մեկնաբանելու եվրոպական պատմագիտական մտքի առանձնահատկությունները: 4. թվարկելու և մեկնաբանելու պատմագիտության տեսության և մեթոդաբանության տերմինաբանությանը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու պատմական ճանաչողության յուրահատկությունը, 2. հիմնավորելու պատմական հետազոտության և նրա մեթոդաբանության կապի անհրաժեշտությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. կատարելու գիտական հետազոտություններ: 3. Описание ուսումնասիրել պատմական գործընթացի վերաբերյալ տարբեր ժամանակներում առաջ քաշված հայեցակարգերը, լուսաբանել պատմական գործընթացը կերտող գործոնների հետազոտման հիմնական սկզբունքները, պատմագիտության գործառույթների լուսաբանման հիման վրա հանել պատմական ճանաչողության յուրահատկությունը, հիմնավորել պատմական հետազոտության և նրա մեթոդաբանության կապի անհրաժեշտությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել պատմական գործընթացի վերաբերյալ տարբեր ժամանակներում առաջ քաշված հայեցակարգերը, 2. վեր հանել պատմական ճանաչողության յուրահատկությունը, 3. հիմնավորել պատմական հետազոտության և նրա մեթոդաբանության կապի անհրաժեշտությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. ռեֆերատ 5. գրավոր աշխատանքներ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն գրավոր աշխատանք`4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն` հետազոտական աշխատանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Теория и методология истории: учебник для вузов,/ Отв. Редакторы В.В.Алексеев, Н.Н.Крадин и др./, Волгоград, 2014. История исторического знания,Учебник под. ред. В. В. Зверева, М., 2013. Гринин Л., От Конфуция до Конта: Становление теории, методологии и философии истории, М., 2012. Арьес Ф., Время истории, М., 2011. 5. Бенн С., Одежды Клио, М., 2011. Кондорсе Ж., Эскиз исторической картины прогресса человеческого разума, М., 2011. Смоленский Н., Теория и методология истории, М., 2008. Бродель Ф., Грамматика цивилизаций, М., 2008. Лаптева М., Теория и методология истории, Пермь,2006. Семенов Ю., Философия истории, М., 2003. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պատմագիտության տեսություն և մեթոդաբանություն դասընթացի առարկան, խնդիրները, նպատակները: Թեմա 2. Պատմագիտությունը իբրև ուրույն հետազոտական միջավայր`իր օբյեկտով, սուբյեկտով, գործառույթներով, հիմնախնդիրներով և մեթոդներով: Թեմա 3. Պատմական ճանաչողության ձևավորման հիմնական փուլերը: Թեմա 4. Պատմության գիտականության հիմնախնդիրը. պատմության դրապաշտական /պոզիտիվիստական/ և ռոմանտիկական ընկալումները: Թեմա 5. Կ. Մարքսի ֆորմացիոն տեսությունը: Թեմա 6. Հասարակության զարգացման քաղաքակրթական մոտեցումները պատմագիտության մեջ: Թեմա 7. Պատմագիտության հարացույցը 20-րդ դարասկզբին. «Աննալների» պատմագիտական դպրոցը: Թեմա 8. Պատմական հետազոտության վերաբերյալ պոստմոդեռնիստական մոտեցումները: Նոր ուղղություններ պատմագիտական հետազոտություններում: Թեմա 9. Պատմական հետազոտության համընդհանուր և հատուկ պատմական մեթոդները: Թեմա 10. Պատմական իրադարձություն, երևույթ և գործընթաց: Թեմա 11. Պատմական գործընթացը կերտող կարևորագոււյն գործոնները և դրանց հետազոտման հիմնական սկզբունքները: Թեմա 12. Պատմագետի գործունեության դիտանկյունները: Պատմագետ- հետազոտողի տիպը և անձնական որակները: Թեմա 13. Պատմագետը իբրև «դարաշրջանի բանական աչք». պատմական ժամանակ, հիշողություն և մոռացում: Թեմա 14. Պատմական փաստը և սկզբնաղբյուրի ընտրության սկզբունքներն ու նրա աշխատանքի փուլերը: Թեմա 15. Հատուկը և կրկնվողը պատմության մեջ: Պատմական առաջադիմություն և հետադիմությունը: Պատմության այլընտրանքայնությունը:
0304	Հայաստանի հարակից երկրների և Ռուսաստանի պատմություն-3	6
4-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ31 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել Ռուսաստանի պատմության 17-րդ դ. մինչև 1801թ. ժամանակաշրջանն ընդգրկող պատմական կարևոր իրադարձությունների մասին համապատասխան գիտելիքներ, տալ պատշաճ մասնագիտական պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի և Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերել կարողություն։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Ռուսաստանի, Վրաստանի, Թուրքիայի և Իրանի 17-19-րդ դարերի պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. ներկայացնելու Ռուսական կայսրության արտաքին և ներքին քաղաքականության խնդիրներն ու առանձնահատկությունները, 3. ներկայացնելու Թուրքիայի և Իրանի պատմության հիմնական խնդիրները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու պատմական տարբեր իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետանքային կապերը, 2. վերլուծելու Ռուսաստանի ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական զարգացումների հիմնական պատճառները, 3. մատնանշելու հասարակական և կրթամշակութային ձեռքբերումները 4. մեկնաբանելու Թուրքիայի և Իրանի պատմական զարգացման օրինաչափությունները` տիրապետելով պատմության վերլուծական մեթոդին, 5. կողմնորոշվելու թուրքական և իրանական պետության զարգացման օրինաչափությունների և առանձնահատկությունների մեջ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել Ռուսաստանի պատմության 17-րդ դ. մինչև 1801թ. ժամանակաշրջանն ընդգրկող պատմական կարևոր իրադարձությունների մասին համապատասխան գիտելիքներ, տալ պատշաճ մասնագիտական պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի և Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերել կարողություն։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ, ներկայացում 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. (բանավոր հարցում), առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների միջին դարերի պատմություն, Եր., 1973: Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների նոր պատմություն, Եր., 1975: Բայբուրդյան Վ., Օսմանյան կայսրության պատմություն, Եր., 2011: Новичев, Истирия Турции. Մուրադյան Մ., Ռուսաստանի պատմության հիմնահարցեր (19-րդ դար), Ե., 2011: Века А., История России с древнейших времен до наших дней, М., 2003. История России с начала 19-ого в. до начала 21-огов., Под ред. А. Сахарова, М., 2005. Орлов А., Георгиев В., История России, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն Թեմա 1. Օսմանյան կայսրությունը 16-18-րդ դդ.: Թեմա 2. Օսմանյան կայսրությունը 19-րդ դդ.: Թեմա 3. Արևելյան Անդրկովկասը 16-րդ դ.-19-րդ դ. սկզբին: Թեմա 4. Արևելյան Անդրկովկասը ռուսական կայսրության կազմում: Բաժին 2. Ռուսաստանի պատմություն Թեմա 1. Ռուսաստանը 16-17-րդ դարերի սահմանագծին: Խառը ժամանակաշրջան։ Ռոմանովների ներքին և արտաքին քաղաքականությունը 17-րդ դարում: Թեմա 2. Ռուսաստանը 17-րդ դարավերջին 18-րդ դարասկզբին: Պյոտր 1-ինի ներքին քաղաքականությունը և բարեփոխումները: Պյոտր Մեծի արտաքին քաղաքականությունը։ Թեմա 3. Ազնվականական կայսրությունը 18-րդ դարի 2-րդ քառորդին: Պալատական հեղաշրջումներ: Ռուսաստանը 18-րդ դարի 2-րդ կեսին: Եկատերինա 2-րդի դարաշրջանը: Եկատերինա 2-րդի արտաքին քաղաքականությունը և միջազգային դրությունը 1760-90-ական թվականներին։ Թեմա 4. Ռուսաստանը 19-րդ դարի առաջին քառորդին: Ալեքսանդր 1-ին: Ռուսաստանի հասարակական և քաղաքական իրադրությունը Նիկոլայ 1-ինի օրոք։ Ռուսական կայսրության արտաքին քաղաքականությունը 19-րդ դարի 20-50-ական թվականներին։ Թեմա 5. Ռուսական մշակույթը 16-19-րդ դարերում։
0304	Հայաստանի հարակից երկրների և Ռուսաստանի պատմություն-2	6
3-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ30 1. Цель курса ուսանողին կայուն գիտելիքներ տալ թաթար-մոնղոլական լծի թոթափումից հետո ռուսական կենտրոնացված պետության ներքին և արտաքին քաղաքականության, հասարակական և մշակութային գործընթացների մասին՝ մինչև Իվան 4-րդի գահակալումը, ուսումնասիրել Թուրքիայի (13-րդ դարից սկսած), Վրաստանի (13-րդ դարից սկսած) և Իրանի (13-րդ դ-ից սկսած) պատմությունը, բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջաններում այդ երկրների զարգացման օրինաչափությունները, արտաքին և ներքին քաղաքականությունների միտումները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնելու Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի, Թուրքիայի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորելու պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի, Թուրքիայի 13-16-րդ դարերի պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. ներկայացնելու Ռուսական պետության արտաքին և ներքին քաղաքականության խնդիրներն ու առանձնահատկությունները, 3. արժևորելու Ռոմանովյան դինաստիայի դերն ու նշանակությունը ռուս ժողովրդի պատմության մեջ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու պատմական տարբեր իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետանքային կապերը, 2. վերլուծելու Ռուսաստանի, Թուրքիայի տարածքային և քաղաքական զարգացման հիմնական պատճառները, 3. մատնանշելու կրթամշակութային ձեռքբերումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողին կայուն գիտելիքներ տալ թաթար-մոնղոլական լծի թոթափումից հետո ռուսական կենտրոնացված պետության ներքին և արտաքին քաղաքականության, հասարակական և մշակութային գործընթացների մասին՝ մինչև Իվան 4-րդի գահակալումը, ուսումնասիրել Թուրքիայի (13-րդ դարից սկսած), Վրաստանի (13-րդ դարից սկսած) և Իրանի (13-րդ դ-ից սկսած) պատմությունը, բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջաններում այդ երկրների զարգացման օրինաչափությունները, արտաքին և ներքին քաղաքականությունների միտումները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնելու Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի, Թուրքիայի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորելու պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ, ներկայացում 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. 2 առաջադրանք՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը . 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների միջին դարերի պատմություն, Եր., 1973: Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների նոր պատմություն, Եր., 1975: Բայբուրդյան Վ., Օսմանյան կայսրության պատմություն, Եր., 2011: Новичев, Истирия Турции. Века А., История России с древнейших времен до наших дней, М., 2003. Орлов А., Георгиев В., История России, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն Թեմա 1. Վրաստանը 13-րդ դ. սկզբներից մինչև 16-րդ դ. սկիզբը: Թեմա 2. Թուրքիա. 1-ին Թուրքական պետական կազմավորումները Փոքր Ասիայում: Օսմանյան պետության կազմավորումը: Թեմա 2. Օսմանյան կայսրությունը 16-րդ դարում: Թեմա 9. Իրանը 13-15-րդ դդ.: Թեմա 10. Սեֆյան Իրանը (Պարսկաստանը) 16-րդ դ: Բաժին 2. Ռուսաստանի պատմություն Թեմա 1. Ռուսիայի պայքարը մոնղոլական նվաճողների և խաչակիրների դեմ 13-րդ դ.: Թեմա 2. Մոսկվայի իշխանության բարձրացումը 13-15-րդ դ. 1-ին կեսին: Թեմա 3. Մոսկվայի շուրջը ռուսական հողերի միավորման ավարտը: Թեմա 4. Ռուսական պետությունը 15-րդ դարի երկրորդ կեսին: Իվան 3-րդ: Թեմա 5. Ռուսական պետությունը 16-րդ դարում: Իվան Ահեղ և իր դարաշրջանը։ Իվան Ահեղի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները:
0304	Ազգագրության հիմունքներ և հայ ազգագրություն	6
4-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ23 1. Цель курса մասնագիտության կրթական աստիճանին համապատասխան գիտակարգի վերաբերյալ ուսումնառողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ, լուսաբանել ազգագրական ուսումնասիրությունների պատմական ճանաչողության նշանակությունը, դերը պատմագիտական ուսումնասիրություններում, ձևավորել գիտելիքների համակարգ էթնոսի, նրա պատմական տիպերի, էթնիկ գործընթացների և հատկությունների, ինչպես նաև աշխարհի ազգաբնակչության կառուցվածքային դասակարգման սկզբունքների վերաբերյալ, պատկերացում տալ գիտակարգի ուսումնասիրության եղանակների, ժամանակագրական որոշակիություն ունեցող փաստերի գրանցման, դրանց ուսումնասիրության ազգագրական մեթոդների և գիտելիքներ ձեռք բերելու ուղիների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել ազգագրական գիտության տեսական, մեթոդաբանական հիմնախնդիրները, աշխարհի բնակչության տեղաբաշխաման ու էթնիկ կազմի առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել գիտակարգի զարգացման հիմնական շրջափուլերը և աշխարհի ազգաբնակչության ուսումնասիրության ասպարեզում ձեռք բերված նվաճումները, 3. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 4. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գիտակարգի ձևավորման պատմությունը, գիտական հայեցակարգերը, ազգագրական ուսումնասիրություններում մեծ ավանդ ունեցող ազգագրագետներին և տեսությունները, 2. ներկայացնելու ազգագրական ուսումնասիրության հիմնախնդիրները, մեթոդները, գիտակարգում գործածելի հասկացությունները, 3. նշելու Էթնոսի հիմնական հատկանիշները, դասակարգելու աշխարհի բնակչությանն ըստ էթնիկ հատկանիշների, 4. ներկայացնելու հայ էթնոսին, հայերի լեզվակենցաղամշակութային առանձնահատկությունները և արդի ուսումնասիրությունները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բնութագրելու աշխարհի ժողովուրդներին, նրանց տարածքային, էթնիկական, լեզվական, մարդաբանական, դավանաբանական և մշակութային առանձնահատկությունները, 2. կիրառելու ազգագրական փաստարկներ, համադրելու և մեկնաբանելու պատմական գործընթացների ու երևույթների համատեքստում, օգտագործելու վերլուծական բնույթի աշխատանքներում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական բնույթի աշխատանքներ, 2. դրսևորելու մարդասիրական համոզմունքներ և տոլերանտ պահվածք հասարակության մեջ: 3. Описание մասնագիտության կրթական աստիճանին համապատասխան գիտակարգի վերաբերյալ ուսումնառողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ, լուսաբանել ազգագրական ուսումնասիրությունների պատմական ճանաչողության նշանակությունը, դերը պատմագիտական ուսումնասիրություններում, ձևավորել գիտելիքների համակարգ էթնոսի, նրա պատմական տիպերի, էթնիկ գործընթացների և հատկությունների, ինչպես նաև աշխարհի ազգաբնակչության կառուցվածքային դասակարգման սկզբունքների վերաբերյալ, պատկերացում տալ գիտակարգի ուսումնասիրության եղանակների, ժամանակագրական որոշակիություն ունեցող փաստերի գրանցման, դրանց ուսումնասիրության ազգագրական մեթոդների և գիտելիքներ ձեռք բերելու ուղիների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել ազգագրական գիտության տեսական, մեթոդաբանական հիմնախնդիրները, աշխարհի բնակչության տեղաբաշխաման ու էթնիկ կազմի առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել գիտակարգի զարգացման հիմնական շրջափուլերը և աշխարհի ազգաբնակչության ուսումնասիրության ասպարեզում ձեռք բերված նվաճումները, 3. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 4. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 2. ցուցադրման մեթոդ 3. դեդուկտիվ մեթոդ 4. ինդուկտիվ մեթոդ 5. բացատրական մեթոդ 6. փոխներգործուն գրառումների համակարգ 7. ուղղորդված գրառումներ 8. տեղեկատվության որոնում 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում. առավելագույնը 4 միավոր։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. հետազոտական աշխատանք. առավելագույնը 4 միավոր։ Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում առավելագույնը 9 միավոր։ Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ առավելագույնը 3 միավոր։ Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Աբրահամյան Վ., Արհեստները Հայաստանում 4-18-րդ դդ, Եր., 1956: Աբրահամյան Վ., Հայ համքարությունները Անդրկովկասի քաղաքներում, Եր.,1971: Բդոյան Վ., Հայ ազգագրություն /համառոտ ուրվագիծ/, Եր., 1974: Գաբրիելյան Մ., Հայկական ընտանիքը անցումային շրջանում, Եր., 2005: Նահապետյան Ռ., Աղձնիքահայերի ընտանիքը և ընտանեկան ծիսակարգը, Եր., 2004: Նահապետյան Ռ., Հայոց սոցիոնորմատիվ մշակույթը, ուսումնական ձեռնարկ, Եր., 2009: Նահապետյան Ռ., Աղձնիքահայերի մանկան ծննդի և խնամքի ավանդական սովորույթնները և ծեսերը, Եր., 2011: Խառատյան-Առաքելյան Հ., Հայ ազգային տոները, Եր., 2005: Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն. նյութեր և ուսումնասիրություններ, հատոր 1-26: 0. Товадов Г., Этнография. Учебник для вузов, Проект, М., 2002: Садохин А., Этнография, М., 2005: Кребер А., Избранное:природа культуры, М., 2004: Народы и религии мира: энциклопедия, М., 2000: Арутюнов С. А., Рыжакова С., Культурная антропология, М., 2002: Арутюнов С.А., Народы и культуры: развитие и взаимодействие, М., 1989: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ազգագրություն գիտակարգը և նրա ձևավորման պատմությունը: Թեմա 2. Գիտության հիմնական հասկացությունները /էթնիկ հանրություն, էթնիկ հանրության պատմական տիպերը, կառուցվածքային առումները/: «Մշակույթ» հասկացությունը, կառուցվածքը, «Կենցաղ» հասկացությունը, կառուցվածքը/: Թեմա 3. Գիտության ուսումնասիրության հիմնախնդիրները: Թեմա 4. Աշխարհի բնակչության էթնոլեզվական դասակարգման սկզբունքները /հնդեվրոպական լեզվաընտանիք. սլավոնական, գերմանական, կելտական, ռոմանական, բալթյան, իրանական, հնդիրանական: Մեկուսի ժողովուրդներ/: Աֆրոսասիական/ սեմաքամական, ալթայան /թյուրքական, մոնղոլական, տոնգուս-մանջուրական, կորեա-ճապոնական/, կովկասյան /աբխազա-ադաղական, վայնախա- դաղստանյան, քարթվելական/, ֆիննո-ուգրական, չին-տիբեթյան, ավստրոնեզական, պապուասական, թայական, ավստրոասիական, հնեասիական, էսկիմոսա-ալեության, ավստրալականն, նիգերկորդոֆանյան էթնոլեզվաընտանիքներ: Թեմա 5. Աշխարհի ժողովուրդների մարդաբանական բնութագիրը /եվրոպոիդ, մոնղոլոիդ, նեգրոիդ, ավստրոլոիդ, խառը, մեկուսի/ ռասաներ: Թեմա 6. Աշխարհի ժողովուրդների աշխարհագրական դասակարգումը: Թեմա 7. Աշխարհի ժողովուրդների էթնոմշակութային և դավանաբանական քարտեզը: Թեմա 8. Հայ ազգագրության ձևավորման ու զարգացման փուլերը:Թեմա 9. Հայերը աշխարհի էթնիկ հանրությունների համակարգում, հայերի էթնոգենեզը և էթնիկ հատկությունները: Թեմա 10. ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների ժողովրդագրական և էթնոմշակութային բնութագիրը: Թեմա 11. Հայերի ավանդական և ժամանակակից արտադրական մշակույթը. երկրագործական մշակույթ, Հայկական լեռնաշխարհը երկրագործական մշակույթի կենտրոն: Բրիչային և արորագութանային երկրագործության արտադրատեխնիկան, աշխատանքի կազմակերպման հնավանդ ձևերը: Անասնապահական մշակույթը, ձևերը, համագործակցության և փոխօգնության ավանդական սկզբունքները: Տնայնագործական և արհեստագործական մշակույթը: Համքարական կազմակերպությունները: Օժանդակ և յուրացնող տնտեսաձևերը: Ժողովրդական ավանդական փոխադրամիջոցները և կապի միջոցները: Թեմա 12. Հայոց կենսապահովման մշակույթը. բնակավայրերի տիպերը, կառուցվածքը, բնորոշ գծերը: Հայ ավանդական բնակարանը և ներսույթը` ջեռուցման, լուսավորության ավանդական և ժամանակից միջոցները, կահույքը, դրանց գործառույթները: Հայ ավանդական տարազային համալիրը, տարածքային առանձնահատկությունները: Հայկական ուտեստն ու ըմպելիքները, հացկերույթները: Թեմա 13. Սոցիոնորմատիվ մշակույթ. հայերի ավանդական և ժամանակաից ընտանքը, ընտանեկան վարվելակարգը: Հայերի ընտանեկան ծիսակարգը, ամուսնության և հարսանեկան ծիսաշարը, տղաբերքի և մանկատածության, հուղարկավորման և հիշատակման հետ կապված ավանդական և ժամանակակից սովորույթներն ու ծեսերը: Հայոց ազգակցական համակարգը, տնտեսական, տարածքային և գաղափարական կապերը: Հայերի գյուղական համայնքը XIX-XX դդ.: Թեմա 14. Հումանիտար մշակույթը. հայերի հնագույն հավատալիքների, պաշտամունքի, բանավոր ստեղծագործությունների, տոների վերաբերյալ պատկերացումների համակարգը: Երգարվեստ և պարարվեստ:
0304	Հին Արևելքի պատմություն	6
1-ին կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ15 1. Цель курса ուսանողներին տեղեկություններ հաղորդել Հին արևելյան քաղաքակրթությունների ձևավորման, զարգացման միտումների մասին: Տալ գիտելիքներ այդ քաղաքակրթությունների տիպաբանության, հին արևելյան հասարակությունների կառուցվածքի, գաղափարախոսության, կրոնի և մշակույթի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ներկայացնել հին արևելյան քաղաքակրթությունների պատմությունները: 2. Ուսումնասիրել հին արևելյան հասարակությունների կառուցվածքը, գաղափարախոսությունը, կրոնը և մշակույթը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հին արևելյան խոշոր քաղաքակրթությունների տնտեսական, քաղաքական, մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները: 2. ներկայացնելու Հին Եգիպտոսի, Հին Միջագետքի և Հին Ասորեստանի պատմությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմության կոնկրետ փաստերն ու իրողությունները, ընդհանուր տեսությունների, գաղափարների դիտանկյունից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողներին տեղեկություններ հաղորդել Հին արևելյան քաղաքակրթությունների ձևավորման, զարգացման միտումների մասին: Տալ գիտելիքներ այդ քաղաքակրթությունների տիպաբանության, հին արևելյան հասարակությունների կառուցվածքի, գաղափարախոսության, կրոնի և մշակույթի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ներկայացնել հին արևելյան քաղաքակրթությունների պատմությունները: 2. Ուսումնասիրել հին արևելյան հասարակությունների կառուցվածքը, գաղափարախոսությունը, կրոնը և մշակույթը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճ 5. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը` 2 միավոր արժեքով: Մասնակցության միավոր առավելագույնը`2 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն . բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը . 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ավդիև Վ.Ի., Հին արևելքի պատմություն, Եր. 1947: Авдиев В.И., История древнего востока, М. 1970. Всемирная история в 24-х тт., под ред. А.Н.Бадака и др., т. 1, Каменный век, т. 2, Бронзовый век, Минск-М., 2000, т. 3, Век железа, т. 4, Эллинистический период, т. 5, Становление государств Азии, т. 7, Раннее средневековье, Минск-М., 2001. Заблоцка Ю., История Ближнего востока в древности, М. 1989. Историография древнего востока, под ред. В.И.Кузищина, т. 1, М. 2008, т. 2, М. 2009. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հին Արևելք հասկացությունը: Թեմա 2. Հին Եգիպտոս: Թեմա 3. Հին Միջագետք (Շումեր, Աքադ, Բաբելոն): Թեմա 4. Հին Ասորեստան: Թեմա 5. Պաղեստին: Թեմա 6. Փյունիկիա: Թեմա 7. Խեթական թագավորություն: Թեմա 6. Հին Հնդկաստան: Թեմա 9. Հին Չինաստան:
0304	Հայոց պատմություն-3	6
4-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ12 1. Цель курса ուսանողներին ներկայացնել հայոց պատմության նոր ժամանակաշրջանի`17-րդ դարի կեսից մինչև 1877-1878 թ. ռուս-թուրքական պատերազմը ընդգրկող հիմնախնդիրները, որը հնարավորություն կտա ձևավորել հայոց նոր պատմության իմացություն` բազմաթիվ նորահայտ նյութերի ներկայացման և մեկնաբանման միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայոց պատմության նոր ժամանակաշրջանի հիմնախնդիրները, 2. բացահայտել համապատասխան ժամանակաշրջանի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. վերլուծելու մասնագիտական խնդիրները, գտնել դրանց լուծման ճանապարհները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողներին ներկայացնել հայոց պատմության նոր ժամանակաշրջանի`17-րդ դարի կեսից մինչև 1877-1878 թ. ռուս-թուրքական պատերազմը ընդգրկող հիմնախնդիրները, որը հնարավորություն կտա ձևավորել հայոց նոր պատմության իմացություն` բազմաթիվ նորահայտ նյութերի ներկայացման և մեկնաբանման միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայոց պատմության նոր ժամանակաշրջանի հիմնախնդիրները, 2. բացահայտել համապատասխան ժամանակաշրջանի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճ 5. զեկուցում 6. ռեֆերատ 7. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք) առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Կարապետյան Մ., Հայաստանը 1912-1920 թվականներին, Եր., 2003: Հայ ժողովրդի պատմություն, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., հ.VI, Եր., 1981: Հայոց պատմություն, հատոր lll. Նոր ժամանակաշրջան (XVlll դարի երկրորդ կես-1918թ.), գիրք առաջին (XVlll դարի երկրորդ կես-XlX դարի վերջ), Եր., 2010: 4. Հայոց պատմություն. Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, Եր., 2000: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայկական հարցի առաջացումը, բովանդակությունը: Թեմա 2. Ազատագրական պայքարը (17-րդ դարի 2-րդ կես-18-րդ դարի առաջին կես): Թեմա 3. Հայ ազատագրական շարժումները (18-րդ դարի երկրորդ կեսին): Թեմա 4. Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական կացությունը (17-րդ դարի կես-19-րդ դարի սկիզբ): Թեմա 5. Ռուսաստանի տիրապետությունը Արևելյան Հայաստանում: Թեմա 6. Հայաստանը 1830-60-ական թթ.: Թեմա 7. Հայ հասարակական-քաղաքական միտքը և ազատագրական շարժումները: Թեմա 8. Հայկական մշակույթը (17-րդ դարի երկրորդ կես-19-րդ դարի առաջին կես):
0304	Հնագիտության հիմունքներ և Հայաստանի հնագիտություն	6
3-րդ կիսամյակ 45 /0/15 4 ժամ /շաբ. Обязательный 0304/ Բ24 1. Цель курса մասնագիտության կրթական աստիճանին համապատասխան գիտակարգի վերաբերյալ ուսումնառողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ, լուսաբանել պատմական իրողությունները հնագիտորեն ուսումնասիրելու անհրաժեշտությունը, վերականգնելու հնարավորությունները և պատմական ճանաչողության նշանակությունը, ձևավորել գիտելիքների համակարգ մարդկային մշակույթի և մշակույթի զարգացման ժառանգականության վերաբերյալ, օգնել հասկանալու մշակույթի արտաքին ձևերի դինամիկան, հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը, օրինաչափությունները տարածության և ժամանակի մեջ, պատկերացում տալ գիտակարգի ուսումնասիրության եղանակների, ժամանակագրական որոշակիություն ունեցող փաստերի գրանցման, դրանց ուսումնասիրության հնագիտական մեթոդների և գիտելիքներ ձեռք բերելու ուղիների վերաբերյալ Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել հնագիտության հիմնախնդիրները, զարգացման ժամանակակից միտումները, գիտակարգում գործածելի հասկացությունները, հուշարձանների հետազոտության մեթոդները, 2. բնութագրել հնագիտական սկզբնաղբյուրների հիմնական տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները և պատմական ճանաչողության հնարավորությունները, 3. ներկայացնել գիտակարգի զարգացման փուլերը, քննարկել համաշխարհային պատմության և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության ասպարեզում ձեռք բերված նվաճումները, 4. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 5. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նշելու պատմության հնագիտական պարբերացումը, թվարկել փուլերը ենթափուլերով, սահմանել ժամանակագրական փոփոխությունները, նշել ուսումնասիրության հիմնական սկզբնաղբյուրները, 2. ներկայացնելու հիմնական հասկացությունները, բացատրել դրանց իմաստային նշանակությունն ու կիրառելիությունը, 3. ներկայացնելու հնագիտական հուշարձանները, դրանց ուսումնասիրության արդյունքները, հնագիտական մշակույթները, դրանց տարածման արեալները և առանձնահատկությունները, 4. ներկայացնելու հնագիտական պեղումների կազմակերպման և իրականացման ընթացքը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու հնագիտական պարբերացման շրջափուլերը, հուշարձանների շերտագրական դասավորության հիման վրա վաղ ձևերը առանձնացնել ուշ ձևերից, մեկնաբանելու փոփոխությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, 2. մեկնաբանելու հնագիտական մշակույթները, դրանց բնորոշ գծերն ու առանձնահատկությունները, կատարել սինխրոն և դիախրոն համեմատություն, առանձնացնել ընդհանրություններն ու տարբերությունները, 3. ներկայացնելու հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրվածության աստիճանը, գտածոները, 4. մեկնաբանելու պատմական գործընթացների ու երևույթների համատեքստում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական բնույթի աշխատանքներ, 2. ունենալու փաստարկված և տրամաբանված բանավոր և գրավոր խոսք, 3. խնամքով վերաբերելու պատմամշակութային ժառանգություններին: 3. Описание մասնագիտության կրթական աստիճանին համապատասխան գիտակարգի վերաբերյալ ուսումնառողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ, լուսաբանել պատմական իրողությունները հնագիտորեն ուսումնասիրելու անհրաժեշտությունը, վերականգնելու հնարավորությունները և պատմական ճանաչողության նշանակությունը, ձևավորել գիտելիքների համակարգ մարդկային մշակույթի և մշակույթի զարգացման ժառանգականության վերաբերյալ, օգնել հասկանալու մշակույթի արտաքին ձևերի դինամիկան, հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը, օրինաչափությունները տարածության և ժամանակի մեջ, պատկերացում տալ գիտակարգի ուսումնասիրության եղանակների, ժամանակագրական որոշակիություն ունեցող փաստերի գրանցման, դրանց ուսումնասիրության հնագիտական մեթոդների և գիտելիքներ ձեռք բերելու ուղիների վերաբերյալ Դասընթացի խնդիրները. 1. քննարկել հնագիտության հիմնախնդիրները, զարգացման ժամանակակից միտումները, գիտակարգում գործածելի հասկացությունները, հուշարձանների հետազոտության մեթոդները, 2. բնութագրել հնագիտական սկզբնաղբյուրների հիմնական տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները և պատմական ճանաչողության հնարավորությունները, 3. ներկայացնել գիտակարգի զարգացման փուլերը, քննարկել համաշխարհային պատմության և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության ասպարեզում ձեռք բերված նվաճումները, 4. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 5. ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք ուսումնառողը կարող է համադրել ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացներին, զարգացնել ստեղծագործական և վերլուծական մտածողություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 2. ցուցադրման մեթոդ 3. գրավոր մեթոդ 4. բացատրական մեթոդ 5. քննարկում/բանավեճ 6. ուղղորդված գրառումներ 7. տեղեկատվության որոնում 8. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում. առավելագույնը 4 միավոր։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. Հետազոտական աշխատանք. առավելագույնը 4 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանք. գրավոր աշխատանք. առավելագույնը 4 միավոր։ Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում՝ առավելագույնը 8 միավոր։ Միավորների քայլը. 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Խնկիկյան Օ., Հայաստանի հնագիտություն (հին քարի դարից մինչև Վանի թագավորության անկումը), Եր. 2009: Եսայան Ս., Հայաստանի հնագիտություն, Եր. 1992: Арциховский А., Основы археологии, М., 1955 . Мартынов А., Я. Шер, Методы археологического исследования, М., 2002. И.Кругликова, Античная Археология, М., 1984. Б.Пиотровский, Археология Закавказья, Ленинград, 1949. Г.Матюшин, Археологический словарь, М., 1996. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հնագիտություն առարկան, խնդիրները, տեղը պատմական գիտությունների համակարգում: Մշակույթի նյութական մնացորդների հնագիտական ուսումնասիրություններն ու նրանց պատմական արժեքը: Թեմա 2. Հնագիտության ձևավորումն ու պատմությունը: Թեմա 3. Հնագիտության փորձարարական հնարավորությունները և տերմինաբանությունը: Թեմա 4. Հնագիտական ուսումնասիրության աստիճանները, կիրառվեղ մեթոդները: Թեմա 5. Պատմության և մշակույթի պատմահնագիտական պարբերացումը, ժամանակագրությունը: Թեմա 6. Հայոց պատմության հնագիտական ուսումնասիրությունը մինչև արտադրական տնտեսության ձևավորումը: Թեմա 7. Արտադրական տնտեսության ձևավորումը Հայկական լեռնաշխարհում և Մերձավոր Արևելքում: Թեմա 8. Հայաստանում վաղ դասակարգային հասարակության հնագիտական ուսումնասիրության նախնական արդյունքները: Հնագույն պետականության սաղմնավորումն ըստ Հայաստանի հնագիտության: Թեմա 9. Տավուշի մարզի հնագիտական հուշարձանները:
0304	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	2
3-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0303/ Բ37 1. Цель курса ծանոթացնել պատմագիտության ոլորում գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու մեթոդաբանությանն ու մեթոդներին և սովորեցնել ինքնուրույն ուսումնասիրություններ կատարելու հնարները: 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելու մեթոդաբանությունը, 2. թվարկելու լեզվաբանության ոլորտում հետազոտական աշխատանքներ կատարելու համար կիրառավող մեթոդները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. օգտագործելու համագիտական և նեղ գիտական մեթոդներ մասնագիտական կիրառական վերլուծություններ և ինքնուրույն գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելու համար, 2. մասնագիտորեն վերլուծելու և գնահատելու լեզվաբանության ոլորտը: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. փաստերի վերլուծության հիման վրա կատարելու եզրահանգումներ և ընդհանրացումներ, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ծանոթացնել պատմագիտության ոլորում գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու մեթոդաբանությանն ու մեթոդներին և սովորեցնել ինքնուրույն ուսումնասիրություններ կատարելու հնարները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային մեթոդներ, 2. լսարանային ցուցադրություններ, 3. գործնական մեթոդներ, 4. պրոբլեմային-որոնողական մեթոդ, 5. հետազոտական մեթոդ, 6. բանավեճ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն գրավոր աշխատանք` առավելագույն 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`գրավոր աշխատանք առավելագույն 4 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավե;ագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ավագիմյան Ա., Գիտական գրավոր խոսք, Եր., 2021: Ամիրջանյան Յու., Սարգսյան Ա. և ուրիշներ, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, գիրք Բ, Խոսք։ Խոսքի արժանիքները։ Խոսքի գործառական տարբերակները, Եր., 2015: Գաբրիելյան Վ., Գրավոր խոսք, Եր., 2012: Հովհաննիսյան Գ. և ուրիշներ, Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքերը, Եր., 2014 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածություն։ Թեմա 2. Հետազոտության պլանավորումը և աշխատանքի շրջանակները։ Թեմա 3. Հետազոտական աշխատանքի ընդհանուր մեթոդաբանությունը։ Թեմա 4. Գիտական գրավոր խոսքի կառուցվածքի բաղադրիչները և դրանց ներկայացման բովանդակությունը։ Թեմա 5. Գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունքների ներկայացման ընդհանուր սկզբունքերը։ Թեմա 6. Գիտական աշխատանքը պաշտպանության ներկայացնելու ձևաչափը։
0304	Եվրոպայի միջին դարերի պատմություն-2	6
3-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ18 1. Цель курса ձևավորել գիտելիքներ Վերածննդի արմատական փոփոխությունների քաղաքակրթական բովանդակության, քաղաքային կյանքի, Ռեֆորմացիայի էության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել Եվրոպայի և ժամանակակից երկրների ու ժողովուրդների կազմավորման և զարգացման պատմությունը համեմատելու ու վերլուծելու ունակություն, 2. բացահայտել ուշ միջնադարյան հասարակության զարգացման միտումները, 3. ցույց տալ միջնադարյան քաղաքակրթության աստիճանական քաղաքակրթության աստիճանական քայքայումը և անցումը դեպի նոր արդյունաբերական հասարակության, 4.ձևավորել տեսական գիտելիքներ գործնականում կիրառելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Եվրոպայի պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութին, 2. նկարագրելու համաշխարհային պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. լուսաբանելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները, եվրոպական երկրների պետական կառավարման համակարգերը, ռազմական, տնտեսական և այլ բնագավառների նվաճումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. վերլուծելու և մեկնաբանելու եվրոպական երկրների գիտական և քաղաքական հնչեղություն ունեցող հիմնախնդիրները, 3. տարբերակելու և գնահատելու համաշխարհային պատմության որոշակի օրինաչափությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի կանոնները: 3. Описание ձևավորել գիտելիքներ Վերածննդի արմատական փոփոխությունների քաղաքակրթական բովանդակության, քաղաքային կյանքի, Ռեֆորմացիայի էության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել Եվրոպայի և ժամանակակից երկրների ու ժողովուրդների կազմավորման և զարգացման պատմությունը համեմատելու ու վերլուծելու ունակություն, 2. բացահայտել ուշ միջնադարյան հասարակության զարգացման միտումները, 3. ցույց տալ միջնադարյան քաղաքակրթության աստիճանական քաղաքակրթության աստիճանական քայքայումը և անցումը դեպի նոր արդյունաբերական հասարակության, 4.ձևավորել տեսական գիտելիքներ գործնականում կիրառելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ 4. բանավեճ 5. քննարկում 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. (բանավոր հարցում), առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Սկազկին Ս., Միջին դարերի պատմություն, Եր., 1975: Նաջարյան Հ., Բյուզանդիայի պատմության ուրվագծեր, Եր., 1975: Карпов С., История средних веков, т. 2, Москва, 1997. История Византии, т. 1, Москва, 1995. Семенов В., История средних веков, т. 2, Москва, 1975. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Խաչակրաց արշավանքները: Թեմա 2. Ֆրանսիան 11-15-րդ դարերում: Թեմա 3. Անգլիան 11-14-րդ դարերում: Թեմա 4. Բյուզանդիան 14 - 15-րդ դարերում: Թեմա 5. Կապիտալիստական հարաբերությունների առաջացումը Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում: Թեմա 6. Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները 15-րդ դարի վերջերին և 17-րդ դարի սկզբին: Թեմա 7. Գերմանիան 16-17-րդ դարերում: Թեմա 8. Ռեֆորմացիան Շվեյցարիայում: Հակառեֆորմացիան Եվրոպայում: Թեմա 9. Իսպանիան 16-րդ դարում - 17-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 10. Նիդեռլանդական հեղափոխությունը: Թեմա 11. Իտալիան 16-րդ դարում - 17-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 12. Անգլիան 16-րդ դարում: Թեմա 13. Ֆրանսիան 16-րդ դարում և 17-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 14. Սկանդինավիան 16-րդ դարում և 17-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 15. Միջազգային հարաբերությունները 17-րդ դարի առաջին կեսին: Երեսնամյա պատերազմը /1618-1648թթ./:
0304	Հայոց պատմություն-2	6
3-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ11 1. Цель курса ուսանողներին հիմնավոր գիտելիքներ հաղորդել 11-րդ դարի 2-րդ կեսերից մինչև 17-րդ դարի երկրորդ կեսը ընկած ժամանակահատվածի հայոց պատմության առանձնահատկությունների, հայ ազգային-ազատագրական պայքարի, ինչպես նաև Հայաստանի հասարակական-տնտեսական ու մշակութային կյանքի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել 12-րդ դարի առաջին կեսերից 17-րդ դարի 2-րդ կեսը ընդգրկող ժամանակահատվածի փաստական նյութը, 2. ներկայացնել ազգային ազատագրական պայքարի առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. վերլուծելու մասնագիտական խնդիրները, գտնել դրանց լուծման ճանապարհները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողներին հիմնավոր գիտելիքներ հաղորդել 11-րդ դարի 2-րդ կեսերից մինչև 17-րդ դարի երկրորդ կեսը ընկած ժամանակահատվածի հայոց պատմության առանձնահատկությունների, հայ ազգային-ազատագրական պայքարի, ինչպես նաև Հայաստանի հասարակական-տնտեսական ու մշակութային կյանքի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել 12-րդ դարի առաջին կեսերից 17-րդ դարի 2-րդ կեսը ընդգրկող ժամանակահատվածի փաստական նյութը, 2. ներկայացնել ազգային ազատագրական պայքարի առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճ 5. զեկուցում 6. ռեֆերատ 7. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Հայ ժողովրդի պատմություն (հայ ժողովուրդը ֆեոդալիզմի վայրէջքի ժամանակաշրջանում. XlV- XVlll դդ.), Եր., 1972: Հայոց պատմություն, հատոր lll. Նոր ժամանակաշրջան (XVlll դարի երկրորդ կես-1918թ.), գիրք առաջին (XVlll դարի երկրորդ կես-XlX դարի վերջ), Եր., 2010: Հայոց պատմություն. Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, Եր., 2000: Հովհաննիսյան Ա., Դրվագներ հայ ազատագրական մտքի պատմության, գիրք 1-2, Եր., 1957, 1959: Հովհաննիսյան Պ., Հայ ազատագրական շարժումները (XV դարի կես- XVlll դարի վերջ), Եր., 2010: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայ ժողովրդի պայքարը սելջուկ-թուրքերի դեմ, Զաքարյանների իշխանությունը, տնտեսական կյանքը, հայկական իշխանական տները 13-14-րդ դդ. առաջին կեսին: Թեմա 2. Կիլիկյան Հայաստանը 11-14-րդ դդ.: Թեմա 4. Հայաստանը 14-րդ դարի երկրորդ կեսին-17-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 5. Հայկական մշակույթը 14-րդ դարի երկրորդ կեսին-17-րդ դարի առաջին կեսին:
0304	Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն և հայոց պատմություն	9
1-ին կիսամյակ 60/0/30 6 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ09 1. Цель курса ուսումնասիրել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը` ծագումից մինչև 5-րդ դար: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք Հայկական լեռնաշխարհի պատմական աշխարհագրության Հայկական լեռնաշխարհի, էթնիկ հիմնահարցերի, վարչական բաժանումների, քաղաքների մասին, համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե՛ ճանաչողական, թե՛ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Հին Հայաստանի պատմաաշխարհագրական նկարագիրը: 2. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց միջնադարյան պետականության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին, 3. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն, 4. ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսության, ռազմական և այլ բնագավառների նվաճումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. արժևորելու ինչպես նախաքրիստոնեական, այնպես էլ քրիստոնեական դարաշրջաններում ստեղծված մեր մշակութային արժեքները, 4. վերլուծելու մասնագիտական խնդիրները, գտնել դրանց լուծման ճանապարհները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2.աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը` ծագումից մինչև 5-րդ դար: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք Հայկական լեռնաշխարհի պատմական աշխարհագրության Հայկական լեռնաշխարհի, էթնիկ հիմնահարցերի, վարչական բաժանումների, քաղաքների մասին, համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե՛ ճանաչողական, թե՛ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Հին Հայաստանի պատմաաշխարհագրական նկարագիրը: 2. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց միջնադարյան պետականության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին, 3. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն, 4. ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. զեկուցումներ 4. ռեֆերատներ 5. քննարկումներ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Հակոբյան Թ., Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն, Եր., /ցանկացած հրատարակություն/: Անանիա Շիրակացի, Մատենագրություն, Եր., 1979: Երեմյան Ս., Հայաստանը ըստ «Աշխարհացոյցի», Եր., 1963: Հարությունյան Բ., Մեծ Հայքի վարչա-քաղաքական համակարգն ըստ «Աշխարհացոյց»-ի, մաս Ա, Եր., 2001: Հայ ժողովրդի պատմություն (Մելիք-Բախշյանի Ստ. խմբ. ), Եր., 1975: Հայ ժողովրդի պատմություն, ԳԱԱ, հ. 1, Եր., 1971: Հայ ժողովրդի պատմություն, ԳԱԱ, Հ. 2, Եր., 1984: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. 1, (Հովհաննիսյան Պ., Մովսիսյան Ա.), Եր., 2007: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. 2, (Հովհաննիսյան Պ., Մովսիսյան Ա.), Եր., 2012: 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի պատմական աշխարհագրությունԹեմա 1. Հայկական լեռնաշխարհի բնական պայմանները: Թեմա 2. Հին Հայաստանի բնակչությունը: Թեմա 3. Հին Հայաստանի գլխավոր ճանապարհները և նրանց քաղաքական ու տնտեսական նշանակությունը: Թեմա 4. Հին Հայաստանի տերիտորիալ և վարչական բաժանումը Ք.ա. 5-րդ դարից մինչև 1-ին դարը: Թեմա 5. Հին Հայաստանի պատմաշխարհագրական նկարագիրը: Բաժին 2.Հայոց պատմություն Թեմա 1. Հայաստանը հնագույն շրջանում: Թեմա 2. Վանի թագավորություն: Երվանդունիների թագավորություն: Թեմա 3. Հայաստանն Առաջավոր Ասիայի հզոր տերություն: Թեմա 4. Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորությունը: Թեմա 5. Քրիստոնեության հռչակումը Հայաստանի պետական կրոն: Թեմա 6. Մեծ Հայքի թագավորությունը 4-5-րդ դարերում: Թեմա 7. Մեսրոպ Մաշտոցը և հայ գրերի գյուտը:
0304	Հայաստանի հարակից երկրների և Ռուսաստանի պատմություն-1	6
2-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ29 1. Цель курса գիտաճանաչողական գործընթացի միջոցով ուսանողներին քաջատեղյակ դարձնել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի պատմության պատմական անցյալին, Կիևյան Ռուսիայի կազմավորման և ֆեոդալական մասնատման մասին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 3. ապահովել գիտելիք և հիմք հետագա դասընթացի՝ Ռուսաստանի պատմության հաջորդող ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Ռուսաստանի Վրաստանի և Իրանի պատմության 5-13-րդ դարերի պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. ներկայացնելու Կիևյան ռուսական պետության արտաքին և ներքին քաղաքականության խնդիրներն ու առանձնահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերհանելու պատմական տարբեր իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետանքային կապերը, 2. վերլուծելու Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի քաղաքական և տնտեսական զարգացման հիմնական պատճառները, 3. մատնանշելու մշակութային ձեռքբերումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանքներ, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 3. աշխատելու թիմում: 3. Описание գիտաճանաչողական գործընթացի միջոցով ուսանողներին քաջատեղյակ դարձնել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի պատմության պատմական անցյալին, Կիևյան Ռուսիայի կազմավորման և ֆեոդալական մասնատման մասին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի պատմության ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը, քաղաքական ձեռքբերումներն և կորուստները, 2. ձևավորել պատմական փաստերի նկատմամբ պատմահամեմատական և պատմաքննադատական մոտեցում ցուցաբերելու կարողություն, 3. ապահովել գիտելիք և հիմք հետագա դասընթացի՝ Ռուսաստանի պատմության հաջորդող ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ, ներկայացում 4. քննարկումներ 5. բանավեճ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը. 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Բայբուրդյան Վ· , Իրանի պատմություն, Եր·, 2006: Кузьмин А., Начало Руси. - М., 2003. Повесть временных лет. - М.; Л.; 1990. Века А., История России с древнейших времен до наших дней, М., 2003. Орлов А., Георгиев В., История России, М., 2014. 7. Основная часть курса Բաժին 1. Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն։ Թեմա 1. Վրաստանը 5-8-րդ դդ.: Թեմա 2. Վրաստանը 9-12-րդ: Թեմա 3. Իրանը 5-8-րդ դարերում: Թեմա 4. Իրանը 9-12-րդ դարերում: Թեմա 5. Հայոց արևելից կողմանք և Աղվանքը 5-11-րդ դարերում: Բաժին 2. Ռուսաստանի պատմություն Թեմա 1. Ժողովուրդներն ու հնագույն պետությունները Ռուսաստանի տարածքում: Թեմա 2. Արևելյան սլավոնները: Հին ռուսական պետության կազմավորումը: Թեմա 3. Կիևյան Ռուսիան` 9-12-րդ դ. սկիզբ: Թեմա 4. Ռուսական հողերն ու իշխանությունները 12-13-րդ դդ..: Թեմա 5. Հին ռուսական մինչմոնղոլական մշակույթը:
0304	Համաշխարհային պատմության աղբյուրագիտություն	3
2-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ28 1. Цель курса սովորեցնել աղբյուրագիտության կազմավորման, կայացման և զարգացման խորքային տեղաշարժերը, աղբյուրագիտական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, բացատրել աղբյուրագիտական մեթոդների և տեսության կարևորությունը համաշխարհային պատմության գործընթացների ուսումնասիրման գործում, վեր հանել սկզբնաղբյուրների բովանդակությունն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները պատմական տարբեր դարաշրջաններում, բացահայտել փաստերից օգտվելու և պատմագիտորեն շարադրելու մեթոդները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել համաշխարհային պատմության աղբյուրագիտական հենքը, 2. ուսումնասիրել պատմական տարբեր դարաշրջաններում ստեղծված աղբյուրների բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 3. ներկայացնել փաստերից օգտվելու և գիտական հետազոտությունների կատարելու մեթոդները: 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրելու և հիմնավորելու աղբյուրագիտական հղացքների ու տեսությունների, ինչպես կայացման ու ձևավորման, այդպես և փոխակերպությունների ընթացքը, 2. քննարկելու և մեկնաբանելու աղբյուրագիտության տեսության հիմնական ներկայացուցիչների ուսմունքներն ու տեսությունները, 3. հիմնավորելու աղբյուրագիտության և հումանիտար այլ գիտակարգերի (քաղաքակրթություն, պատմագիտություն, մշակութաբանություն, ընկերաբանություն, փիլիսոփայություն և այլն) փոխկապվածությունն ու փոխներգործությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու պատմական սկզբնաղբյուրների և փաստերի հավաքման, մշակման, շարակարգման և կիրառման վերլուծական մեթոդները, 2. կիրառելու աղբյուրագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքների իրականացման և ներկայացման համար, 3. տիպաբանելու և վերլուծելու տարբեր դարաշրջանների աղբյուրագիտական հղացքներն ու հարացույցները, դրանց խորքային տեղաշարժեն ու հիմնարար արդյունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. համակարգելու ձեռք բերված փաստերն ու գիտելիքները և իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ աղբյուրագիտական հետազոտական աշխատանքներին առնչվող հիմնախնդիրների վերաբերյալ, 2. օգտվելու տեղեկատվական-հաղորդակցական տարատեսակ սկզբնաղբյուրներից և քննադատաբար վերագնահատելու աղբյուրագիտության արդի և ավանդական հիմնախնդիրները՝ համադրելով տեսական և պրակտիկ հարացույցները: 3. Описание սովորեցնել աղբյուրագիտության կազմավորման, կայացման և զարգացման խորքային տեղաշարժերը, աղբյուրագիտական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, բացատրել աղբյուրագիտական մեթոդների և տեսության կարևորությունը համաշխարհային պատմության գործընթացների ուսումնասիրման գործում, վեր հանել սկզբնաղբյուրների բովանդակությունն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները պատմական տարբեր դարաշրջաններում, բացահայտել փաստերից օգտվելու և պատմագիտորեն շարադրելու մեթոդները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել համաշխարհային պատմության աղբյուրագիտական հենքը, 2. ուսումնասիրել պատմական տարբեր դարաշրջաններում ստեղծված աղբյուրների բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 3. ներկայացնել փաստերից օգտվելու և գիտական հետազոտությունների կատարելու մեթոդները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. PowerPoint-ով ներկայացումներ 3. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր 4. խմբային և ինքնուրույն աշխատանքների վրա հիմնված քննարկումներ 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 6. նախադեպերի վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագունը 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգումներ ( 2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Русина Ю., Методология источниковедения, Екатеринбург, Издательство Уральского университета, 2015. Bazerman Ch., The Informed Writer: Using Sources in the Disciplines, The WAC Clearinghouse. Fort Collins, CO., 2011. Booth C., Colomb G., Williams M., The Craft of Research, Fourth Edition, The University of Chicago Press Chicago & London, 2010. Howell C. M., Prevenier W., From Reliable Sources an Introduction to Historical Methods, Cornell University Press, 2010. Marius R. and Melvin E. P., A Short Guide to Writing about History. 8th ed. White Plains, NY: Longmans, 2012. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Աղբյուրագիտության առարկան և խնդիրները: Թեմա 2. Պատմական սկզբնաղբյուրն իբրև սոցիալական տեղեկատվության կրիչ: Թեմա 3. Աղբյուրագիտության օժանդակ ուղղությունները: Թեմա 4. Հետմիջագետքյան սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 5. Խեթական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 6. Հունական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 7. Հռոմեական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 8. Բյուզանդական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 9. Արաբական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 10. Հին պարսկական սկզբնաղբյուրներ: Թեմա 11. Թուրքական սկզբնաղբյուրներ:
0304	Եվրոպայի միջին դարերի պատմություն-1	6
2-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ17 1. Цель курса ձևավորել գիտելիքների և կարողությունների համակարգ միջնադարի վերաբերյալ, ներկայացնել միջնադարյան քաղաքակրթության հիմնարար առանձնահատկությունները՝ տնտեսության, քաղաքական կառուցվածքի, կրոնի, գաղափարախոսության, մշակույթի միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել Եվրոպայի և ժամանակակից երկրների ու ժողովուրդների կազմավորման և զարգացման պատմությունը համեմատելու ու վերլուծելու ունակություն, 2.ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար, 3. ձևավորել տեսական գիտելիքներ գործնականում կիրառելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու Եվրոպայի պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութին, 2. նկարագրելու համաշխարհային պատմության համապատասխան ժամանաշրջանների իրադարձությունները, 3. լուսաբանելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները, եվրոպական երկրների պետական կառավարման համակարգերը, ռազմական, տնտեսական և այլ բնագավառների նվաճումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. վերլուծելու և մեկնաբանելու եվրոպական երկրների գիտական և քաղաքական հնչեղություն ունեցող հիմնախնդիրները, 3. տարբերակելու և գնահատելու համաշխարհային պատմության որոշակի օրինաչափությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի կանոնները: 3. Описание ձևավորել գիտելիքների և կարողությունների համակարգ միջնադարի վերաբերյալ, ներկայացնել միջնադարյան քաղաքակրթության հիմնարար առանձնահատկությունները՝ տնտեսության, քաղաքական կառուցվածքի, կրոնի, գաղափարախոսության, մշակույթի միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել Եվրոպայի և ժամանակակից երկրների ու ժողովուրդների կազմավորման և զարգացման պատմությունը համեմատելու ու վերլուծելու ունակություն, 2.ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար, 3. ձևավորել տեսական գիտելիքներ գործնականում կիրառելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ 4. բանավեճ 5. քննարկում 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. 2 առաջադրանք՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Սկազկին Ս., Միջին դարերի պատմություն, Եր.,1975: Նաջարյան Հ., Բյուզանդիայի պատմության ուրվագծեր, Եր., 1975: Карпов С., История средних веков, т. 1, М., 1997. История Византии, т. 1, М., 1995. Семенов В., История средних веков, т. 1, М., 1975. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Միջին դարերի պարբերացումը և աղբյուրները: Թեմա 2. Հռոմեական ստրկատիրական հասարակարգի ճգնաժամը ու փլուզումը: Թեմա 3. Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկումը և բարբարոսական թագավորությունների կազմավորումը: Թեմա 4. Մերովինգների ֆրանկական պետությունը: Թեմա 5. Կարոլինգների ֆրանկական պետությունը: Թեմա 6. Բյուզանդիան 6-11-րդ դարերում: Թեմա 7. Ֆեոդալիզմը Արևմտյան Եվրոպայում 9-11-րդ դարերում:
0304	Հայոց պատմություն-1	9
2-րդ կիսամյակ 60/0/30 6 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ10 1. Цель курса ուսումնասիրել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը` 5-րդ դարից 11-րդ դարի երկրորդ կեսը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե՛ ճանաչողական, թե՛ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց միջնադարյան պետականության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին, 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն, 3.ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական արժեքները, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսության, ռազմական և այլ բնագավառների նվաճումները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. վերլուծելու մասնագիտական խնդիրները, գտնել դրանց լուծման ճանապարհները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը` 5-րդ դարից 11-րդ դարի երկրորդ կեսը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե՛ ճանաչողական, թե՛ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց միջնադարյան պետականության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին, 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն, 3.ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճ 5. զեկուցում 6. ռեֆերատ 7. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով։ Ինքնուրույն աշխատանք. (2 առաջադրանք)՝ առավելագույնը 4 միավոր արժեքով։ Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով։ Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Եղիազարյան Ա., Հայ Բագրատունիների տերություն (885-908թթ.), Եր., 2011: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. 1, (Հովհաննիսյան Պ., Մովսիսյան Ա.), Եր., 2007: Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. 2, (Հովհաննիսյան Պ., Մովսիսյան Ա.), Եր., 2012: Հայ ժողովրդի պատմություն (Մելիք-Բախշյանի Ստ. խմբ. ), Եր., 1975: Հայ ժողովրդի պատմություն, (Մելիք-Բախշյան Ստ.), Եր., 1975: Հայ ժողովրդի պատմություն, ԳԱԱ, Հ. 2, Եր., 1984: Հայ ժողովրդի պատմություն, ԳԱԱ, հ. 3, 4, ԳԱԱ, Եր., 1976, 1972: Հայոց պատմություն, ԳԱԱ, հ. 2, գ. 2, Եր., 2015: Հովհաննիսյան Պ., Մովսիսյան Ա., Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. 2, Եր., 2012: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայաստանը 5-9-րդ դարերում: Թեմա 2. Հայ ազատագրական պայքարը: Թեմա 3. Հայկական մշակույթը 5-9-րդ դարերում: Թեմա 4. Հայաստանի անկախության վերականգնումը, Բագրատունիների թագավորության հռչակումը և ամրապնդումը: Թեմա 5. Բագրատունիների թագավորությունը խաղաղ զարգացման և տնտեսական վերելքի ժամանակաշրջանում: Թեմա 6. Բագրատունիների թագավորության թուլացումն ու անկումը: Թեմա 7. Հասարակական-տնտեսական հարաբերությունները և պետական կարգը 9-11-րդ դարերում, թոնդրակյան շարժումը և գյուղացիական ելույթները Հայաստանում 9-11-րդ դդ:
0304	Նախնադարյան հասարակության պատմություն	3
1-ին կիսամյակ 20/0/10 2 ժամ /շաբ. Обязательный 0304/ Բ25 1. Цель курса ուսումնառողների շրջանում հետաքրքրություն առաջացնել հեռավոր ժողովուրդների, նրանց կացութաձևի, սովորույթների ու ծեսերի նկատմամբ, չսքողելով առկա գիտական հիմնախնդիրներն ու տարբեր հայեցակետերը` ուսանողներին ներգրավել հետազոտական որոնումների ոլորտ, ուր անելիքներ կգտնեն պատմաբանների դեռ շատ սերունդներ, ձևավորել գիտելիքների համակարգ անտրոպոգեն, սոցիոգեն, կուլտուրոգեն և պոլիտոգեն գործընթացների վերաբերյալ, օգնել հասկանալու սոցիալ-տնտեսական զարգացման ընդհանուր միտումներն ու օրինաչափությունները, հասարակական ինստիտուտների առաջացման պատճառները և ժամանակակից էթնոսների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, պատկերացում տալ մարդ-բնություն փոխգործակցության, մարդու գործունեության փոխակերպումների, համաշխարհային մշակույթում նախնադարյան հասարակությունների ներդրած ավանդի մասին, ցույց տալ ժամանակակից բազմաթիվ վարքագծային կարծրատիպերի, ավանդույթների, իրավական և բարոյական նորմերի ծագումը, հնարավորություն տալ գնահատելու անցյալի վերապրուկների դերը մշակույթում, ազգ-արյունակցական համակարգերի զարգացման գործընթացները, ազգակցության կառուցվածքը և պահպանվածությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել գիտական ճանաչողության սկզբունքներին, ձևավորել պատմական մտածողություն, պատկերացումներ հասարակական ձևերի, ամուսնության, համագործակցության, կառավարման համակարգի, կրոնի, դիցաբանության, արվեստի և դրանց դերի մասին նախնադարի յուրաքանչյուր փուլում, 2. ձևավորել պատմական գիտելիքներ, որոնք թույլ կտան հասկանալ համաշխարհային պատմության ընդհանուր միտումներն ու օրինաչափությունները, առաջընթացի էությունը և հասարակական ձևերի առաջացման պատճառները: 3. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 4. ապահովել ուսումնառողների կողմից ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացների ընկալումը և պատրաստվածությունը, երբ առաջադրվող թեման վերաբերում է մարդկության պատմության առավել վաղ շրջանի խնդիրներին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նշելու նախնադարի հասարակության պատմության գիտական արդի պարբերացումը, թվարկելու փուլերը ենթափուլերով, նշելու ուսումնասիրության հիմնական սկզբնաղբյուրները, 2. ներկայացնելու հիմնական կոնցեպցիաները, գործածելի հասկացությունները, բացատրելու դրանց իմաստային նշանակությունն ու կիրառելիությունը, 3. ներկայացնելու բրածո ուսումնասիրության արդյունքները, բրածո էակների տարածման տիրույթները և գործունեության ձևերը, 4. ներկայացնելու նախնադարյան համայնքի շրջափուլերը, բացատրելու զարգացման առանձնահատկությունները, 5. նշելու ժամանակակից վաղ հասարակություններին, նկարագրել նրանց զարգացման առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու նախնադարյան համայնքի շրջափուլերը, օգտագործելով տարբեր ռեսուրսներ` ժամանակակից վաղ հասարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունները համեմատելու, համադրելու /կամ տարբերակելու, հակադրելու/, 2. իմաստավորելու (քննադատորեն վերլուծելու) մարդու և հասարակության ծագման վերաբերյալ գիտական մոտեցումների ու հայեցակարգերի բազմազանությունը, 3. մեկնաբանելու պատմական գործընթացներն ու երևույթները նախնադարյան համայնքի տարբեր շրջափուլերում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու հետազոտական բնույթի աշխատանքներ, 2. ունենալու մարդասիրական համոզմունքներ և տոլերանտ պահվածք հասարակության մեջ: 3. Описание ուսումնառողների շրջանում հետաքրքրություն առաջացնել հեռավոր ժողովուրդների, նրանց կացութաձևի, սովորույթների ու ծեսերի նկատմամբ, չսքողելով առկա գիտական հիմնախնդիրներն ու տարբեր հայեցակետերը` ուսանողներին ներգրավել հետազոտական որոնումների ոլորտ, ուր անելիքներ կգտնեն պատմաբանների դեռ շատ սերունդներ, ձևավորել գիտելիքների համակարգ անտրոպոգեն, սոցիոգեն, կուլտուրոգեն և պոլիտոգեն գործընթացների վերաբերյալ, օգնել հասկանալու սոցիալ-տնտեսական զարգացման ընդհանուր միտումներն ու օրինաչափությունները, հասարակական ինստիտուտների առաջացման պատճառները և ժամանակակից էթնոսների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, պատկերացում տալ մարդ-բնություն փոխգործակցության, մարդու գործունեության փոխակերպումների, համաշխարհային մշակույթում նախնադարյան հասարակությունների ներդրած ավանդի մասին, ցույց տալ ժամանակակից բազմաթիվ վարքագծային կարծրատիպերի, ավանդույթների, իրավական և բարոյական նորմերի ծագումը, հնարավորություն տալ գնահատելու անցյալի վերապրուկների դերը մշակույթում, ազգ-արյունակցական համակարգերի զարգացման գործընթացները, ազգակցության կառուցվածքը և պահպանվածությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել գիտական ճանաչողության սկզբունքներին, ձևավորել պատմական մտածողություն, պատկերացումներ հասարակական ձևերի, ամուսնության, համագործակցության, կառավարման համակարգի, կրոնի, դիցաբանության, արվեստի և դրանց դերի մասին նախնադարի յուրաքանչյուր փուլում, 2. ձևավորել պատմական գիտելիքներ, որոնք թույլ կտան հասկանալ համաշխարհային պատմության ընդհանուր միտումներն ու օրինաչափությունները, առաջընթացի էությունը և հասարակական ձևերի առաջացման պատճառները: 3. ձևավորել գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ, զարգացնել կարողություններ մասնակցելու քննարկումներին և հանդես գալու պատմական թեմաների շրջանակներում, 4. ապահովել ուսումնառողների կողմից ՄԿԾ-ով սահմանված այլ դասընթացների ընկալումը և պատրաստվածությունը, երբ առաջադրվող թեման վերաբերում է մարդկության պատմության առավել վաղ շրջանի խնդիրներին: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 2. ցուցադրման մեթոդ 3. գրավոր մեթոդ 4. բացատրական մեթոդ 5. քննարկում/բանավեճ 6. ինդուկտիվ մեթոդ 7. դեդուկտիվ մեթոդ 8. ուղղորդված գրառումներ 9. տեղեկատվության որոնում 10. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում. առավելագույնը 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում. առավելագույնը 5 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգումներ. (տարբեր առաջադրանքներ)՝ առավելագույնը 3 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը 8 միավոր արժեքով։ Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ալեքսեև Վ.,Պերշից Ա., Նախնադարյան հասարակության պատմություն, Եր., 2012: Марков Г., Первобытное общество: Учебное пособие., М., 2009. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Նախնադարի պատմության առարկան, նշանակությունը, պարբերացումն ու ժամանակագրությունը: Թեմա 2. Նախնադարի դարաշրջանի պատմական աղբյուրները: Թեմա 3. Նախնադարի պատմության պատմագրությունը: Հին մարդկանց պատկերացումները ժողովուրդների մասին: Ազգաբանական դիտարկումները միջնադարում: Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները և ազգաբանական գիտելիքների ընդլայնումը: Նախնադարյան հասարակության մասին գիտելիքների կուտակումը և դրանց ընդհանրացումները XIX դարում: Թեմա 4. Նախնադարի հասարակության կազմավորումը. նախահամայնքի դարաշրջանը` մարդու ծագումը: Մարդագոյացման պրոցեսի շարժիչ ուժերը: Մարդու մերձավոր նախնիները և մարդացման գործընթացի տեղն ու ժամանակը: Հնագույն և հին հոմինինները: Թեմա 5. Մարդկային հասարակության ծագումը` նախահամայնք: Սեռական հարաբերությունները նախահամայնքում: Մտածողության և խոսքի ծագման խնդիրը: Գաղափարական պատկերացումների սաղմերը: Թեմա 6. Մարդագոյացման պրոցեսի ավարտը, ժամանակակից տեսակի մարդու հանդես գալը, ռասսաների ծագումը, համայնատոհմական կարգերի առաջացումը: Թեմա 7. Վաղ նախնադարյան համայնքը: Սեռատարիքային խմբերը վաղ նախնադարյան համայնքում, ինիցիացիա: Ամուսնությունը և ընտանիքը, իշխանության կազմակերպումը և հոգևոր մշակույթը վաղ նախնադարյան համայնքում: Թեմա 8. Ուշ նախնադարյան համայնք: Արտադրող տնտեսության առաջացումը, բնակչությունը և նրա վերարտադրությունը: Սեռատարիքային կազմակերպություններ: Ամուսնությունը և ընտանիքը: Իշխանության կազմակերպումը և հոգևոր մշակույթը: Թեմա 9. Դասակարգային հասարակության հաստատությունների հանդես գալը: Ստրկությունը և նրա ձևերը: Մենամուսնական ընտանիք: Դրացիական համայնքի ձևավորումը: Հոգևոր մշակույթի զարգացումը:
0304	Հին Հունաստանի և Հռոմի պատմություն	6
1-ին կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Обязательный 0304/ Բ16 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել պրակտիկ և տեսական գիտելիքներ անտիկ քաղաքակրթությունների առանձնահատկությունների մասին: Ներկայացնել քաղաք-պետություների (պոլիսի) ձևավորումը, դրանց առաջացման առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ուսումնասիրել անտիկ քաղաքակրթությունների առանձնահատկությունները: 2. Ներկայացնել քաղաք-պետությունների ձևավորման առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու անտիկ ժամանակաշրջանի էությունը, ձևավորված հասարակական հարաբերությունները: 2. մեկնաբանելու քաղաքական հարաբերությունները անտիկ աշխարհում, Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում ծավալված ներքաղաքական պայքարը, արտաքին քաղաքական հարաբերությունները, նվաճողական քաղաքականությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմության կոնկրետ փաստերն ու իրողությունները, ընդհանուր տեսությունների, գաղափարների դիտանկյունից: 2. քննական վերլուծության ենթարկել Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի պատմության սկզբնաղբյուրները, կատարել համեմատական եզրակացություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել պրակտիկ և տեսական գիտելիքներ անտիկ քաղաքակրթությունների առանձնահատկությունների մասին: Ներկայացնել քաղաք-պետություների (պոլիսի) ձևավորումը, դրանց առաջացման առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ուսումնասիրել անտիկ քաղաքակրթությունների առանձնահատկությունները: 2. Ներկայացնել քաղաք-պետությունների ձևավորման առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճ 5. ռեֆերատ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր առաջադրանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը` 2 միավոր արժեքով: Մասնակցության միավոր . առավելագույնը`2 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն . բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ավդիև Վ. Ի., Հին Հունաստանի պատմություն, Եր., 1982: Մաշկին Ն. Ա., Հին Հռոմի պատմություն, Եր., 1951: Кузищин В. И., История древней Греции, М., 2005. Хаммонд Н., История древней Греции, М., 2003. Кузищин В. И., История древнего Рима, М., 2002. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Անտիկ ժամանակաշրջան հասկացությունը: Հին Հունաստանի պատմության սկզբնաղբյուրները և պատմագրությունը: Թեմա 2. Էգեյան կամ Կրետե-Միկենյան ժամանակաշրջան: Թեմա 3. Հունաստանը նախապոլիսյան դարաշրջանում: Թեմա 4. Հունաստանը արխաիկ դարաշրջանում: Թեմա 5. Դասական Հունաստան: Թեմա 6. Հելլենիզմի դարաշրջանը: Թեմա 7. Հին Հռոմի պատմության սկզբնաղբյուրները և պատմագրությունը:Թեմա 8. Իտալիայի բնական պայմանները, հնագույն բնակչությունը, էտրուսկյան քաղաք-պետությունները: Թեմա 9. Հռոմը թագավորության և հանրապետության շրջանում: Թեմա 10. Հռոմեական հանրապետության անկումը: Թեմա 11. Հռոմը կայսրության շրջանում:

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
0304	Դեմոկրատիայի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ59 1. Цель курса ներկայացնել ժողովրդավարության որպես հասարակության կառավարման ձևի ծնունդը, զարգացումը և անկումը անտիկ քաղաքակրթության, մասնավորապես պոլիսային համակեցության համատեքստում, քննության ենթարկել անտիկ ժողովրդավարության ինստիտուցիոնալ կառույցը (քաղաքացիության ինստիտուտ, աշխարհաժողով, պետական խորհուրդ, պաշտոնեություն, դատարաններ և այլն), գաղափարախոսական հենքը, ժողովրդավարության դրսևորումները միջնադարյան Եվրոպայում, դիտարկել «ժողովրդավարություն» հասկացության մշակումը, նրա հարաբերակցումը քաղաքական կառավարման մյուս ձևերի հետ անտիկ և միջնադարյան հասարակական-քաղաքական, իմաստասիրական մտքի ծիրում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ներկայացնելու ժողովրդավարությունն իբրև հասարակության կառավարման ձևի առաջացման պատճառները, զարգացման փուլերը Հին Հունաստանում, Հռոմում և միջնադարյան Եվրոպայում, 2.համեմատելու անտիկ և միջնադարյան ժողովրդավարության առանձնահատկությունները, 3.բացատրելու ժողովրդավարական հաստատությունների գործառույթները, իրավասությունները, դրանց գործառման ընթացակարգը, 4.սահմանելու անտիկ ժողովրդավարության զարգացման ընդհանուր միտումներն ու առանձնահակությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մասնակցելու ժողովրդավարության վերաբերյալ քննարկումներին, 2. իրականացնելու ինքնուրույն և խմբային աշխատանքներ, միջոլորտային հետազոտությունների վերլուծություն, 3. ներկայացնելու առաջարկներ մասնագիտական ոլորտի աշխատանքների արդյունավետությունը բարձրացնելու վերաբերյալ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու մասնագիտական գրականությունից, 2. մասնակցելու բազմաբնույթ քննարկումներին, վերլուծելու առկա խնդիրները և գնահատելու դրանց լուծման համար անհրաժեշտ հնարավորությունները, 3. արդյունավետորեն պլանավորելու ժամանակն ու այլ ռեսուրսները, 4. պատրաստելու զեկույցներ, ներկայացնելու հետազոտական աշխատանքների արդյունքները, վարելու գիտական բանավեճեր, 5. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ներկայացնել ժողովրդավարության որպես հասարակության կառավարման ձևի ծնունդը, զարգացումը և անկումը անտիկ քաղաքակրթության, մասնավորապես պոլիսային համակեցության համատեքստում, քննության ենթարկել անտիկ ժողովրդավարության ինստիտուցիոնալ կառույցը (քաղաքացիության ինստիտուտ, աշխարհաժողով, պետական խորհուրդ, պաշտոնեություն, դատարաններ և այլն), գաղափարախոսական հենքը, ժողովրդավարության դրսևորումները միջնադարյան Եվրոպայում, դիտարկել «ժողովրդավարություն» հասկացության մշակումը, նրա հարաբերակցումը քաղաքական կառավարման մյուս ձևերի հետ անտիկ և միջնադարյան հասարակական-քաղաքական, իմաստասիրական մտքի ծիրում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն 2.սեմինար 3.դիդակտիկ նյութերի օգտագործում 4.բանավեճ 5.կլոր սեղան-քննարկում։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Буйчик А.Г., Зайнагабдинова Э.Ч., Сорокина Е.В., История социума и демократии. В 2 кн. Книга 1: Древний мир, Средневековье и эпоха Возрождения /А.Г.Буйчик, Э.Ч.Зайнагабдинова, Е.В.Сорокина; СЗ НИИ КиПН. СПб., 2007. Dunn J., Democracy: a history. Atlantic Monthly Press, 2006 Dunn J. Democracy: a history. Atlantic Monthly Press, 2006 Keane J. Violence and Democracy. Cambridge University Press, 2004 Ober J. Democracy and knowledge: innovation and learning in classical Athens. Princeton University Press,2008 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ժողովրդավարական կարգի կայացման պատճառները Աթենքում: Ժողովրդավարական հաստատությունները, դրանց համալրման սկզբունքները, գործառույթները, իրավասությունները, գործառումը Հին Հունաստանում: Թեմա 2. Ժողովրդավարության զարգացման առանձնահատկությունները Հին Հռոմում: Հանրապետական կարգի ճգնաժամի և անկման պատճառները: Հռոմեական ժողովրդավարության պատմական նշանակությունը: Թեմա 3. Ժողովրդավարության զարգացման առանձնահատկությունները Միջնադարյան Եվրոպայում: Թեմա 4. Ժամանակակից ժողովրդավարության մեխանիզմների ամրագրումը 18-րդ դարի վերջին Միացյալ Նահանգներում: Թեմա 5. Ֆրանսիական բուրժուական հեղափոխությունն և դրա ազդեցությունը 19-րդ դարի Եվրոպայի քաղաքականացման և ժողովրդավարացման հիման վրա: Թեմա 6. Արդի ժողովրդավարության տարբերակների կոնսոլիդացումը Ամերիկյան և Ֆրանսիական ժողովրդավարության ձեռքբերումների հիման վրա: Թեմա 7. Ժողովրդավարական ինստիտուտները և քաղաքացիական հասարակությունը արդի դարաշրջանում: Հայաստանը արդի ժողովրդավարության համատեքստում:
0305	Դասական կամ արևելյան լեզուներ/վրացերեն/ադրբեջաներեն	6
7-րդ կիսամյակ 0/60/0 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0305/ Բ098 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ուսանողին սովորեցնել վրացերեն կամ ադրբեջաներեն գրային ու հնչյունաբանական համակարգերը, ուսուցանել վրացերենով կամ ադրբեջաներենով կարդալու և թարգմանելու տեխնիկան: Դասընթացի խնդիրները. 1. զարգացնել բանավոր և գրավոր խոսքը, 2. սովորեցնել վրացերենով կամ ադրբեջաներենով հաղորդակցվել: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու վրացերենի կամ ադրբեջաներենի քերականական և ձևաբանական համակարգին բնորոշ հիմնական օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կարդալու և հասկանալու վրացերեն կամ ադրբեջաներեն լեզվով: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ուսանողին սովորեցնել վրացերեն կամ ադրբեջաներեն գրային ու հնչյունաբանական համակարգերը, ուսուցանել վրացերենով կամ ադրբեջաներենով կարդալու և թարգմանելու տեխնիկան: Դասընթացի խնդիրները. 1. զարգացնել բանավոր և գրավոր խոսքը, 2. սովորեցնել վրացերենով կամ ադրբեջաներենով հաղորդակցվել: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկումներ, 4. բանավեճեր։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք) ՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`( գրավոր աշխատանք), 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Գորգաձև Ռ., Հայերեն-վրացերեն զրուցարան, Երևան-Թբիլիսի, 2004: Մովսիսյան Լ., Ադրբեջաներենի դասագիրք, Եր., 2012: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հնչյունական համակարգը: Ձայնավորները և նրանց արտաբերությունը: Բաղաձայն հնչյունների փոփոխությունները խոսքի մեջ: Թեմա 2. Լեզվի բառային կազմը և բառային հիմնական ֆոնդը: Թեմա 3. Ձևաբանության հիմնական կարգը: Նախադասության շարահյուսական կառուցվածքը՝ պարզ և բարդ նախադասություն:
0302	Գրաբար	6
7-րդ կիսամյակ 0/60/0 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0302/ Բ 03 1. Цель курса հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի հնչյունական և բառային առանձնահատկությունները, ուղղախոսության ուղղագրության նորմերը, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործումը, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանումը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և նկարագրելու գրաբարի զարգացման փուլերը, 2. ներկայացնելու գրաբարի գրության և արտասանության փոխհարաբերությունները, գրաբարի հնչյունափոխությունը, 3. վերարտադրելու և թվարկելու գրաբարի բայ խոսքի մասի թեքական այն առանձնահատկությունները, որոնցով գրաբարը տարբերվում է ժամանակակից հայերենից: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. անսխալ ընթերցելու, մեջբերելու և մեկնաբանելու գրաբար տեքստերը և զերծ մնալու գրաբար ուղղագրական սխալներից, 2. խոնարհելու բայերը բոլոր ժամանակային ձևերով, 3. թարգմանելու պատմիչների երկերից հատվածներ, բնութագրելու ոճական կառույցները՝ արժևորելով դրանք տեքստում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բացահայտելու գրաբարի ոճերը, բայաձևերի քերականական իմաստները, 2. ճիշտ վերծանելու բառերի կառուցվածքային պլանում կատարված պատմական հնչյունափոխության դրսևորումները, մեկնաբանելու երկբարբառների և եռաբարբառների հնչունաբանական փոփոխությունները, 3. մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Описание հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի հնչյունական և բառային առանձնահատկությունները, ուղղախոսության ուղղագրության նորմերը, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործումը, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանումը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական աշխատանք, 2. զրույց, 3. խմբային աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . գրավոր աշխատանք` առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր միավոր: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Աբրահամյան Ա, Գրաբարի ձեռնարկ, Եր.,1977: Ավետիսյան Հ., Ղազարյան Ռ., Գրաբարի ձեռնարկ, Եր., 2007: Գոճանյան Պ., Դասական գրաբարի գործնական քերականություն, Եր., 2011: Խաչատրյան Լ., Թոսունյան Գ., Գրաբարի ձեռնարկ, Եր., 2004: Շարաբխանյան Պ., Գրաբարի դասընթաց, Եր., 1975: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Գրաբարը՝ որպես հին հայերենի զարգացման շրջան: Գրաբարի ընդհանուր առանձնահատկությունները: Թեմա 2. Գրաբարի հնչյունական համակարգը. երկբարբառներ և եռաբարբառներ: Թեմա 3. Գրաբարի դերբայները: Թեմա 4. Գրաբարի խոնարհման hամակարգը. սահմանական, ստորադասական և հրամայական եղանակներ: Թեմա 5. Գրաբարի անկանոն բայերը: Թեմա 6. Գրաբարի պակասավոր բայերը: Պատճառական բայեր: Գրաբարի բաղադրյալ ժամանակները: Թեմա 7. Գրաբարի անվանական հոլովումը: Թեմա 8. Գրաբարի դերանվանական հոլովումը: Թեմա 9. Անձնական դերանունները և նրանց հոլովումը: Թեմա 10. Ցուցական դերանունները և նրանց հոլովումը: Թեմա 11. Ստացական և փոխադարձ դերանուններ: Հարցահարաբերական և անորոշ դերանուններ: Որոշյալ դերանուններ: Թեմա 12. Ածական անուն: Ածականների համեմատության աստիճանների կազմությունը: Թվականը գրաբարում: Թեմա 13. Գրաբարի նախդիրները և նախադրությունները: Գրաբարի հոդերը: Գրաբարի շաղկապները:
0304	Քաղաքակրթությունների տեսություն և պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ45 1. Цель курса ուսումնասիրել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին, քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, 2. ներկայացնել քաղաքակրթական գիտակցության, քաղաքակրթական տեսության կայացման ու ձևավորմանը ընթացքը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մեկնաբանելու պատմագիտության զարգացման տարբեր փուլերում պատմության և արդիության փոխհարաբերությունների սահմանները, 2. ներկայացնելու Հինարևելյան, Անտիկ, Միջնադարյան, Արդյունաբերական և Հետարդյունաբերական քաղաքակրթությունների տիպաբանությունը, բացատրելու դրանց բովանդակային և հաստատութենական կառուցվածքը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մատնանշելու քաղաքակրթության տեսաբաններից յուրաքանչյուրի տեսության հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները, 2. համադրելու քաղաքակրթական փոխակերպությունների առանձնահատկությունները ժամանակի տարբեր տևողությունների համապատկերում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին, քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, 2. ներկայացնել քաղաքակրթական գիտակցության, քաղաքակրթական տեսության կայացման ու ձևավորմանը ընթացքը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ստեփանյան Ա., Քաղաքակրթական արծարծումներ (Անհատը, համակեցությունը, ժամանակը), Պատմության հարցեր 2, Եր., 2013. Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. "Նոր պատմագիտություն"։ Մաս առաջին։ Հետկառուցաբանական հայեցակարգը և պատմության "քանակային" կամ "շարային" ըմբռնումը, Վէմ համահայկական հանդես, 1 (2012), էջ 62-83։ Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. «Նոր պատմագիտություն»։ Մաս երկրորդ։ Մտակեցվածքների պատմություն. երեք հարացույց (կառուցվածքային, շարային կամ քանակային և համաբերական), Վէմ համահայկական հանդես, 2 (2016), էջ 27-48։ Ионов И.Н., Хачатурян В.М., Теория цивилизаций: от античности до конца XIX в. СПб., 2002. Toynbee J.A., A Study of History, The One-Volume Edition - Illustrated, Published by Oxford University Press, London, 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Քաղաքակրթությունն իբրև փոխաբերություն, գիտական հասկացություն և հետազոտական մոդել: Թեմա 2. Քաղաքակրթական պատկերացումները Հին Արևելյան երկրներում (Հին Եգիպտոս, Միջագետք, Հին Հնդկաստան, Հին Չինաստան): Թեմա 3. Քաղաքակրթական պատկերացումները Անտիկ դարաշրջանում (Հին Հունաստան, Հին Հռոմ): Թեմա 4. Քաղաքակրթական պատկերացումները Միջնադարում (Բյուզանդիա, Իսլամական աշխարհ): Թեմա 5. «Քաղաքակրթություն» եզրույթի առաջացումն ու քաղաքակրթության տեսության հիմնախնդիրները (Ն. Դանիլևսկի, Օ. Շպենգլեր, Ա. Թոյնբի, Ֆ. Բրոդել, Պ. Սորոկին, Ն. Էլիաս, Ս. Հանթինգթոն):
0304	Փիլիսոփայության պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ44 1. Цель курса ներկայացնել փիլիսոփայական մտքի պատմությունը, որը իբրև գիտություն ուսումնասիրում է փիլիսոփայական մտքի ձևավորման, լինելիության ու զարգացման օրինաչափությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայական ուղղությունների, դպրոցների ձևավորման և զարգացման ընթացքը, փիլիսոփայական ուսմունքների ընդհանրություններն ու յուրահատկությունները, 2. ներկայացնել փիլիսոփայական գիտելիքի կապը մյուս գիտությունների, աշխարհայացքի մյուս ձևերի հետ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու փիլիսոփայական մտքի պատմության հինգ խոշոր պատմաշրջանները իրենց ընդհանրությամբ, 2. բացահայտելու փիլիսոփայական մտքի պատմության հինգ խոշոր պատմաշրջանների ինքնատիպությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու փիլիսոփայական ուղղությունների, դպրոցների ձևավորման և զարգացման ընթացքը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ներկայացնել փիլիսոփայական մտքի պատմությունը, որը իբրև գիտություն ուսումնասիրում է փիլիսոփայական մտքի ձևավորման, լինելիության ու զարգացման օրինաչափությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայական ուղղությունների, դպրոցների ձևավորման և զարգացման ընթացքը, փիլիսոփայական ուսմունքների ընդհանրություններն ու յուրահատկությունները, 2. ներկայացնել փիլիսոփայական գիտելիքի կապը մյուս գիտությունների, աշխարհայացքի մյուս ձևերի հետ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. զեկուցում 3. ռեֆերատ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . առավելագույնը՝ 4 միավոր միավոր Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր միավոր Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Բուրժուական փիլիսոփայությունը իմպերալիզմի նախօրյակին և սկզբին, Եր., 1981: Գաբրիելյան Հ., Հայ փիլիսոփայության պատմություն, Եր., 1980 Զաքարյան Ս., Փիլիսոփայության պատմություն, Եր., 2000: Ժամանակակից բուրժուական փիլիսոփայություն, Եր., 1983: Փիլիսոփայության պատմության համառոտ ակնարկ, Եր., 1979: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Փիլիսոփայության պատմության առարկան: Թեմա 2. Հին Արևելքի փիլիսոփայությունը: Թեմա 3. Անտիկ հունական փիլիսոփայություն: Թեմա 4. Դասական շրջանի հունական փիլիսոփայությունը: Թեմա 5. Հելլենիստական դարաշրջանի փիլիսոփայությունը: Թեմա 6. Միջնադարյան փիլիսոփայություն: Թեմա 7. Սխոլաստիկական փիլիսոփայություն: Թեմա 8. Վերածննդի դարաշրջանի փիլիսոփայությունը: Թեմա 9. Նոր ժամանակի փիլիսոփայությունը: Թեմա 10. Գերմանական դասական փիլիսոփայություն: Թեմա 11. Փիլիսոփայական միտքը 19-րդ դարում: Թեմա 12. 20-րդ դարի փիլիսոփայական ուղղությունները:
0304	Պառլամենտարիզմի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ Факультативный 0304/ Բ51 1. Цель курса ուսումնասիրել պառլամենտի` որպես պետական իշխանության բարձրագույն օրենսդիր մարմնի և պառլամենտական կարգերի առաջացման ու զարգացման պատմական պայմանները, հետազոտել տարբեր երկրներում պառլամենտի ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, որոնք վերջնականորեն օրենսդրականորեն ձևակերպվել և ամրագրվել են ժամանակակից երկրների սահմանադրություններում և օրենսդրական ակտերում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու տարբեր երկրներում դասային ներկայացուցչական միապետության օրենսդիր մարմնի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները, 2. սահմանելու այդ երկրների զարգացման քաղաքացիական հասարակությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, 3. գիտակցելու ժողովրդավարական գործընթացների շարժընթացը ամերիկյան և եվրոպական հասարակություններում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մասնակցելու կառավարման համակարգերի վերաբերյալ քննարկումներին, 2. բազմակողմանիորեն վերլուծելու և գնահատելու երկրի կառավարման պառլամենտական ձևերի արդյունավետությունը, 3. իրականացնելու ինքնուրույն և խմբային աշխատանքներ, միջոլորտային հետազոտությունների վերլուծություն, 4. ներկայացնելու առաջարկներ մասնագիտական ոլորտի աշխատանքների արդյունավետությունը բարձրացնելու վերաբերյալ, 5. վերլուծելու Հայաստանում կատարվոր պառլամենտական փոփոխությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու մասնագիտական գրականությունից, 2. մասնակցելու բազմաբնույթ քննարկումներին, վերլուծելու առկա խնդիրները և գնահատելու դրանց լուծման համար անհրաժեշտ հնարավորությունները, 3. արդյունավետորեն պլանավորելու ժամանակն ու այլ ռեսուրսները, 4. պատրաստելու զեկույցներ, ներկայացնելու հետազոտական աշխատանքների արդյունքները, վարելու գիտական բանավեճեր, 5. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание ուսումնասիրել պառլամենտի` որպես պետական իշխանության բարձրագույն օրենսդիր մարմնի և պառլամենտական կարգերի առաջացման ու զարգացման պատմական պայմանները, հետազոտել տարբեր երկրներում պառլամենտի ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, որոնք վերջնականորեն օրենսդրականորեն ձևակերպվել և ամրագրվել են ժամանակակից երկրների սահմանադրություններում և օրենսդրական ակտերում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. գործնական պարապմունք 3. դիդակտիկ նյութերի ցուցադրում 4. բանավեճ 5. կլոր սեղան-քննարկում։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Edited by Tim Carr, Iain Dale, and Robert Waller, The Politicos Guide to the New House of Commons 2015 Profiles of the New MPs and Analysis of the 2015 General Election Results, Biteback Publishing, 2015, 368 p. Roger Awan-Scully, The End of British Party Politics?, Biteback Publishing, ISBN: 9781785903151, 12 April 2018, 208 p. Sophy Ridge, The Women Who Shaped Politics Empowering stories of women who have shifted the political landscape, Hardback, Coronet, ISBN: 978-1473638761, 23 March 2017, 304 p. Helen Jones, How to Be a Government Whip, Biteback Publishing, ISBN: 9781785900624, 18 April 2016, 288 p. Chris Bryant, Parliament: The Biography (II) Volume II: Reform, Hardback, Doubleday, ISBN: 978-0552779968, 4 November 2015, 480 p. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պառլամենտական համակարգի սկզբնավորումը, ամրապնդումն ու զարգացումը Անգլիայում: Թեմա 2. Պառլամենտական համակարգի սկզբնավորումը, ամրապնդումն ու զարգացումը Ֆրանսիայում: Թեմա 3. Պառլամենտական համակարգի սկզբնավորումը, ամրապնդումն ու զարգացումը ԱՄՆ-ում:
0304	Ուրբանիզմի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ60 1. Цель курса ուսումնասիրել ուրբանիզացման գլոբալ հիմունքները, ուրբանիզացիայի հետազոտությունը, նրա համակարգային մոտեցումը գեոուրբանիստիկայում, քաղաքային բնակչության թվի շարժընթացը և ուրբանիզացման գործընթացները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել ուրբանիզացման գլոբալ հիմունքները, 2. ներկայացնել ուրբանիզացման գործընթացները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ներկայացնելու ուրբանիզազման գլոբալ հիմունքները, 2.նկարագրելու քաղաքային բնակչության թվի շարժընթացը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.դիտարկելու քաղաքային համակարգերի փոփոխությունը, քաղաքային բնակչության թվի շարժընթացը ուրբանիզացիայի համապատկերում, 2.մեկնաբանելու ուրբանիզացիայի տարածքային զարգացման օրինաչափությունները, 3.վերլուծելու Հայաստանի քաղաքային բնակչության թվի շարժընթացը և ուրբանիզացման գործընթացները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2.աշխատելու թիմում, 3.կատարելու հետազոտական աշխատանքներ: 3. Описание ուսումնասիրել ուրբանիզացման գլոբալ հիմունքները, ուրբանիզացիայի հետազոտությունը, նրա համակարգային մոտեցումը գեոուրբանիստիկայում, քաղաքային բնակչության թվի շարժընթացը և ուրբանիզացման գործընթացները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել ուրբանիզացման գլոբալ հիմունքները, 2. ներկայացնել ուրբանիզացման գործընթացները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն 2.սեմինար 3.զեկուցում 4.ռեֆերատ 5.քննարկումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Մանասյան Մ., Բնակչության աշխարհագրություն, Եր. 2010: Пивоваров Ю., Основы геоурбанистики, М.1999. Бочаров Ю., Производство и пространственная организация городов, М. 1987г, Лаппо Г., Города на пути в будущее М.1987 Пивоваров Ю.Л., Основы геоурбанистики / Пивоваров Ю.Л. - М.: Гуманитар. изд. центр «Владос», 1999. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածություն: Քաղաքագոյացման պատմության սկզբնաղբյուրներն ու դրանց վերլուծությունը: Թեմա 2. Նստակյաց բնակավայրերի առաջացումը և քաղաքային հեղափոխությունը: Սրբավայրի, բնակավայրի և ամրացված կետի նշանակությունը քաղաքագայացման գործընթացում: Թեմա 3. Քաղաքագոյացման գործընթացը՝ նախաքաղաք: Քաղաքագոյացման հիմնական օջախները: Տաճարական քաղաքի ձևավորման փուլերը: Թեմա 4 Հնագույն քաղաքներն ու նրանց բնույթը: Թեմա 5. Քաղաքագոյացման էգեյան կենտրոնը, դրա առանձնահատկությունները. Պոլիսի ծագումը: Քաղաքաբնակից քաղաքացի և իդեալական քաղաքը: Թեմա 6. Հելլենիստական բացարձակապետությունն ու քաղաքը: Հռոմը որպես աշխարհի կենտրոն: Թեմա 7. Միջնադարյան քաղաքն ու նրա գործառույթները: Թեմա 8. Քաղաքագոյացման գործընթացի Հայկական լեռնաշխարհում: Թեմա 9. Մեծ Հայքի քաղաքները միջնադարում և նրանց գործառույթները:
0304	Հայ ռազմարվեստի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ49 1. Цель курса ուսանողներին ներկայացնել հայ ռազմարվեստի պատմության առանցքային նշանակություն ունեցող դրվագները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայ ռազմարվեստի դրսևորման առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու հայ ռազմարվեստի պատմության առանցքային նշանակություն ունեցող դրվագները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու հայ ռազմարվեստի առանձնահատկությունները, 2. վերլուծելու հայոց բանակի կազմավորման անհրաժեշտությունն ու դերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատել թիմում: 3. Описание ուսանողներին ներկայացնել հայ ռազմարվեստի պատմության առանցքային նշանակություն ունեցող դրվագները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Սարգսյան Ս., Հայ ռազմական արվեստի պատմություն», «Հայաստան» հրատ., Եր., 1969: Մեր հաղթանակները, հ.Ա ,Եր., «Նորավանք», ԳԿՀ, 2008: Մեր հաղթանակները, հ. Բ, Եր., «Նորավանք», ԳԿՀ, 2009: Մեր հաղթանակները, հ. Գ, Եր., «Նորավանք», ԳԿՀ, 2011: Մեր հաղթանակները, հ. Դ, Եր., «Նորավանք», ԳԿՀ, 2012: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածություն. առարկայի նպատակը և խնդիրները: Թեմա 2. Հայկական լեռնաշխարհի առաջին պետական կազմավորումների ռազմարվեստի պատմությունից: Թեմա 3. Ռազմարվեստը Արարատյան թագավորության շրջանում: Թեմա 4. Հայկական ռազմարվեստը Երվանդունիների թագավորության շրջանում: Թեմա 5. Հայ ռազմարվեստը Արտաշեսյան թագավորության շրջանում. Արտաշես 1-ը որպես հայոց բանակի և նոր ռազմական մարտավարության հիմնադիր: Թեմա 6. Հայ ռազմարվեստը Տիգրան Մեծի գահակալության շրջանում: Թեմա 7. Հայ ռազմարվեստը Արշակունյաց թագավորության շրջանում: Թեմա 8. Դրվագներ հայկական ռազմարվեստի դրսևորումներից 5-6-րդ դարերում: Թեմա 9. Հայ ռազմարվեստի դրսևորման ձևերը արաբական տիրապետության շրջանում: Թեմա 10. Բագրատունիների թագավորության հայ ռազմական արվեստը: Թեմա 11. Զաքարյանների իշխանապետությունը և հայկական ռազմարվեստը: Թեմա 12. Կիլիկյան հայկական իշխանության և թագավորության շրջանի հայ ռազմարվեստի դրսևորման առանձնահատկությունները: Թեմա 13. 1722-1730թթ. Արցախի և Սյունիքի ապստամբության շրջանի հայ ռազմարվեստը: Թեմա 14. 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հայդուկային կռիվների մարտավարությունը: Թեմա 15. Հայկական կամավորական շարժումները որպես ռազմարվեստի դրսևորման յուրահատուկ ձև: Թեմա 16. Հայաստանի առաջին հանրապետության շրջանի հայոց բանակի ռազմական արվեստը 1918թ. /մայիս-1920թ. նոյեմբեր/: Թեմա 17. Հայկական զինվորական կազմակերպությունների ռազմարվեստի առանձնահատկությունները խորհրդային ժողովուրդների Հայրենական Մեծ պատերազմի շրջանում: Թեմա 18. Արցախյան ազգային ազատագրական պայքարը և հայկական ռազմարվեստի էվոլյուցիոն զարգացումը 1991-1994թթ.: Թեմա 19. Հայոց բանակի կազմավորման գործընթացը Հայաստանի երրորդ հանրապետության շրջանում:
0202	Հայ և համաշխարհային արվեստի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0202/ Բ48 1. Цель курса ուսանողներին ծանոթացնել նախնադարյան արվեստին, Հին Եգիպտոսի, Միջագետքի, Իրանի, Հին Հռոմի և Հունաստանի մշակույթների պատմության, կրոնա-դիցաբանության, արվեստի առաջացման, զարգացման օրինաչափությունների հետ, ձևավորել գիտելիքներ վերածննդի ժամանակաշրջանի, XVII-XVIIIդդ. եվրոպական արվեստի, XIX-XX դդ. արևմտաեվրոպական և ռուսական գեղարվեստական ուղղությունների մասին /ռեալիզմ, իմպրեսիոնիզմ, պոստիմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ, մոդեռն ոճ, էքսպրեսիոնիզմ, կուբիզմ, աբստրակցիոնիզմ, ֆովիզմ, ֆուտուրիզմ, դադաիզմ, սյուրռեալիզմ, պոստմոդեռնիզմ/, ծանոթացնել հայ արվեստի պատմությանը, նրա զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր ստեղծագործություններին և արվեստագետներին, ինչպես բուն Հայաստանում, այնպես էլ Սփյուռքում: Ներկայացնել հայ արվեստի տեղը համաշխարհային արվեստի համատեքստում, բացահայտել հայ արվեստի կապերը հունական, հռոմեական, բյուզանդական, պարսկական, արաբական, ռուսական, եվրոպական արվեստների հետ: Ցուցադրական նյութի և տեսաֆիլմերի հիման վրա ներկայացնել ճարտարապետությունը, քանդակագործությունը և գեղանկարչությունը: Ձևավորել հուշարձանների գիտական վերլուծությունների մասին պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. «Հայ և համաշխարհային արվեստի պատմություն» առարկայի բովանդակության տիրապետում ուսանողների կողմից, 2. դարձնել արվեստի կարևոր հուշարձանների հաղորդակիցը իլյուստրատիվ նյութի և տեսաֆիլմերի հիման վրա կամ անմիջականորեն, 3. ուսանողների մոտ ձևավորել լսարանային և արտալսարանային աշխատանքների պլանավորում, ստուգումներ նյութի ուսումնասիրության ընթացքում (սեմինարներ, ինքնուրույն աշխատանքներ, ցուցահանդեսների այցելություն և այլն): 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ներկայացնելու համաշխարհային և հայ արվեստի պատմության օրինաչափությունները, զարգացման առանձնահատկությունները, տալ արվեստի սահմանումը, թվարկելու արվեստի տեսակները, ոճերը, 2.բացատրելու արևելյան բռնակալական երկրների և անտիկ աշխարհի դիցաբանությունը, թվարկելու համաշխարհային և ազգային կրոնները, բացահայտելու արվեստի հետ դրանց կապը, համաշխարհային արվեստի զարգացման առանձնահատկությունները, 3.ներկայացնելու համաշխարհային և հայ արվեստի առավել հայտնի հուշարձաններիը և հայտնի վարպետների ստեղծագործությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.վերլուծելու համաշխարհային և հայ արվեստի խնդիրները, 2.զանազանելու տարբեր երկրների արվեստների գլխավոր առանձնահատկութունները, բնորոշիչ գծերը, 3.տեսանյութերի, կարճամետրաժ ֆիլմերի և իլյուստրատիվ նյութերի միջոցով ցուցադրելու և վերլուծելու արվեստի համաշխարհային հռչակ վայելող ստեղծագործությունները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.զարգացնելու սեփական ընդունակությունները, կարողությունները, 2.վերլուծելու և գնահատելու սեփական մասնագիտական աճը, պլանավորելու հետագա մասնագիտական զարգացումը նաև ինքնակրթության ճանապարհով, 3.գնահատելու արվեստի գործերի գեղարվեստական արժեքը: 3. Описание ուսանողներին ծանոթացնել նախնադարյան արվեստին, Հին Եգիպտոսի, Միջագետքի, Իրանի, Հին Հռոմի և Հունաստանի մշակույթների պատմության, կրոնա-դիցաբանության, արվեստի առաջացման, զարգացման օրինաչափությունների հետ, ձևավորել գիտելիքներ վերածննդի ժամանակաշրջանի, XVII-XVIIIդդ. եվրոպական արվեստի, XIX-XX դդ. արևմտաեվրոպական և ռուսական գեղարվեստական ուղղությունների մասին /ռեալիզմ, իմպրեսիոնիզմ, պոստիմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ, մոդեռն ոճ, էքսպրեսիոնիզմ, կուբիզմ, աբստրակցիոնիզմ, ֆովիզմ, ֆուտուրիզմ, դադաիզմ, սյուրռեալիզմ, պոստմոդեռնիզմ/, ծանոթացնել հայ արվեստի պատմությանը, նրա զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր ստեղծագործություններին և արվեստագետներին, ինչպես բուն Հայաստանում, այնպես էլ Սփյուռքում: Ներկայացնել հայ արվեստի տեղը համաշխարհային արվեստի համատեքստում, բացահայտել հայ արվեստի կապերը հունական, հռոմեական, բյուզանդական, պարսկական, արաբական, ռուսական, եվրոպական արվեստների հետ: Ցուցադրական նյութի և տեսաֆիլմերի հիման վրա ներկայացնել ճարտարապետությունը, քանդակագործությունը և գեղանկարչությունը: Ձևավորել հուշարձանների գիտական վերլուծությունների մասին պատկերացում: Դասընթացի խնդիրները. 1. «Հայ և համաշխարհային արվեստի պատմություն» առարկայի բովանդակության տիրապետում ուսանողների կողմից, 2. դարձնել արվեստի կարևոր հուշարձանների հաղորդակիցը իլյուստրատիվ նյութի և տեսաֆիլմերի հիման վրա կամ անմիջականորեն, 3. ուսանողների մոտ ձևավորել լսարանային և արտալսարանային աշխատանքների պլանավորում, ստուգումներ նյութի ուսումնասիրության ընթացքում (սեմինարներ, ինքնուրույն աշխատանքներ, ցուցահանդեսների այցելություն և այլն): 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն 2.լսարանայի ցուցադրություններ 3.տեսաֆիլմեր 4.քննարկում 5.բանավեճ 6.սեմինար պարապմունք 7.ռեֆերատ/էսսե 8.անհատական և խմբային առաջադրանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Կուզմինա Մ., Մալցևա Ն., Արտասահմանյան արվեստի պատմություն, Եր., 2003: Հակոբյան Հ., Հասրաթյան Մ., Համաշխարհային և հայ արվեստի պատմության ուղեցույց, Եր., 2005: Памятники мирового искусства, т 7, Т 8, М. 1971-1987: Третьяковская галерея, М.,1972. Թորոմանյան Թ., Նյութեր հայկական ճարտարապետության պատմության, հ.1, հ 2, Եր., 1942-1948: Մարտիկյան Ե., Հայկական կերպարվեստի պատմություն, գիրք Ա, Բ, Գ, Դ Եր., 1971-1987: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածություն. Նախնադարյան արվեստ: Թեմա 2. Հին քաղաքակրթությունների արվեստների ընդհանուր բնութագիրը և հիմնական հուշարձանները: Թեմա 3. Հին Հունաստանի և Հռոմի արվեստի հիմնական շրջանները և հուշարձանները: Թեմա 4. Միջնադարյան արևելաքրիստոնեական և արևմտաքրիստոնեական արվեստ: Թեմա 5. Վերածննդի արվեստը: Թեմա 6. XVII դարի արվեստի ընդհանուր բնութագիրը. իտալական, ֆլամանդական, հոլանդական, իսպանական դպրոցները: Թեմա 7. 18-19-րդ դդ արվեստի ընդհանուր բնութագիրը: Թեմա 8. Իմպրեսիոնիզմ, պոստիմպրեսիոնիզմ: Թեմա 9. Մոդեռնիզմի ուղղությունները: Թեմա 10. Արդի արվեստ: Թեմա11. Հին հայկական և ուրարտական արվեստ: Թեմա 12. Միջնադարյան հայ արվեստ: Թեմա 13. Հայ կերպարվեստագետները 19-րդ դ. և 20-րդ դարի 1-ին կեսին: Թեմա 14. Խորհրդային շրջանի հայ արվեստը:
0304	Կովկասի տարածաշրջանի էթնոքաղաքական պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ47 1. Цель курса ուսանողներին ծանոթացնել Կովկասյան հետազոտությունների որոշ տեսական, մեթոդաբանական սկզբունքներին, էթնոս, քաղաքականություն, էթնոքաղաքականություն հասկացություններին, կովկասյան տարածաշրջանի քաղաքական և էթնիկ պատմությանը, փուլաբաժանմանը, տարածքային առանձնահատկություններին, Կովկասի էթնոքաղաքականությունը պայմանավորող ներքին և արտաքին գործոնների համախմբին և դրանց փոփոխությունների շարժընթացին տարբեր պատմական շրջափուլերում, ինչպես նաև տարածաշրջանի էթնոքաղաքական զարգացումները դիտարկել հայոց պատմության և հայերի հետ փոխահարաբերությունների համատեքստում: Դասընթացի նպատակներից է նաև իրականացնել հետազոտություններ կովկասի տարածաշրջանի էթնոքաղաքական պատմության խնդիրների շուրջ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերլուծել կովկասյան տարածաշրջանի էթնոքաղաքական պատկերը, էթնոքաղաքական պատմության հիմնական փուլերը, առանձին արեալները, 2. քննարկելու և մարդաբանության դիտանկյունից տիպաբանել տարածաշրջանի պատմական և արդի զարգացումների էթնիկ, քաղաքական, լեզվական, մարդաբանական, ժողովրդագրական և այլ բնութագրիչները, 3. կովկասյան տարածաշրջանի պատմությունը, հակամարտությունները, դրանց պատճառներն ու զարգացումները, Հայաստանի Հանրապետության տեղն ու դերը տարածաշրջանում վերլուծել արդի էթնոքաղաքականության տեսության ու մեթոդաբանության սկզբունքներին համաձայն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու կովկասյան տարածաշրջանի ընդհանրական, ինչպես նաև առանձին առանձին արեալների էթնիկ, քաղաքական և համակցված` էթնոքաղական պատմությունը քաղաքական մարդաբանության տեսանկյունից ու ազգաբանական մեթոդաբանության դիրքերից, դրանք կիրառել կոնկրետ հետազոտություններում, 2. ստացված գիտելիքները օգտագործել տարբեր հետազոտական ծրագրերում, գիտական, ակադեմիական ու կիրառական ուղղվածության տարբեր ուսումնասիրություններում 3. Описание ուսանողներին ծանոթացնել Կովկասյան հետազոտությունների որոշ տեսական, մեթոդաբանական սկզբունքներին, էթնոս, քաղաքականություն, էթնոքաղաքականություն հասկացություններին, կովկասյան տարածաշրջանի քաղաքական և էթնիկ պատմությանը, փուլաբաժանմանը, տարածքային առանձնահատկություններին, Կովկասի էթնոքաղաքականությունը պայմանավորող ներքին և արտաքին գործոնների համախմբին և դրանց փոփոխությունների շարժընթացին տարբեր պատմական շրջափուլերում, ինչպես նաև տարածաշրջանի էթնոքաղաքական զարգացումները դիտարկել հայոց պատմության և հայերի հետ փոխահարաբերությունների համատեքստում: Դասընթացի նպատակներից է նաև իրականացնել հետազոտություններ կովկասի տարածաշրջանի էթնոքաղաքական պատմության խնդիրների շուրջ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. ցուցադրական նյութի դիտում, 5. զեկուցումներ, 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Coene F., The Caucasus: An Introduction, Routledge, Taylor & Francis group, 2010. de Waal Th., The Caucasus: An Introduction, Oxford University Press, 2010. Шнирельман В., Быть аланами: Интеллектуалы и политика на Северном Каквазе в 20-ом веке, М., 2006. Шнирельман В., Войны памяти: Мифы, идентичность и политика в Закавказье, М., 2003. Цуциев А., Атлас этнополитической истории Кавказа (1774-2004), М., 2006. История народов Северного Кавказа, т. I, М., 1985. 7. История народов Северного Кавказа, т.II , М., 1988. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Կովկասյան տարածաշրջանի էթնոքաղաքական բնութագիրը, հիմնական էթնիկ հանրությունները: Թեմա 2. Կովկասյան տարածաշրջանի էթնոքաղաքական պատմության հիմնական փուլերը. ըստ խոշոր տարածաշրջանների և էթնիկ հանրությունների: Թեմա 3. Կովկասյան տարածաշրջանի հիմնական էթնիկ հակամարտությունները. ձևավորման ընթացքը, զարգացումները, արդի վիճակը: Թեմա 4. Տարածաշրջանի արդի էթնոքաղաքական վիճակն ու զարգացման հեռանկարները: Թեմա 5. Հայաստանի Հանրապետությունը տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում:
0304	Կառավարման համակարգերը համաշխարհային պատմության մեջ	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ46 1. Цель курса ներկայացնել ուսանողներին համաշխարհային պատմության մեջ գոյություն ունեցած կառավարման համակարգերը, դրանց զարգացման ու փոխակերպման հիմնական միտումներն ու բովանդակությունը, վերհանել և գնահատել կառավարման տարբեր համակարգերի դերակատարությունը համաշխարհային պատմական գործընթացների ու հասարակարգերի փոփոխության վրա, ուսումնասիրել պատմական աղբյուրները իրենց համատեքստում և զարգացնել դրանց հետազոտության հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերլուծելու կառավարման տարբեր համակարգերի ծագումը, զարգացումն ու փոխազդեցությունները, 2. գնահատելու կառավարման համակարգերի ոլորտում համաշխարհային պատմության արդի տեսաբանների հղացքների հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. համադրելու կառավարման համակարգերի առանձնահատկությունները ժամանակի տարբեր չափույթների համապատկերում, 2. վերլուծելու և քննադատաբար վերհանելու կառավարման յուրաքանչուր մոդելի առավելություններն ու սահմանափակումները, 3. վերլուծելու արդիական նշանակություն ունեցող խնդիրները ժամանակի կարճ, միջին և երկար տևողությունների համադրության հեռանկարում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտագործելու կուտակած գիտելիքներն ու վերլուծական հմտությունները համաշխարհային արդի խնդիրների հասկացման և մեկնաբանման համար 2. վերլուծելու պատմական իրադարձությունները, հասարակական-քաղաքական տեղաշարժերն ու կերպափոխությունները կառավարման համակարգերի դիտանկյունից 3. գրելու և ներկայացնելու մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը։ 3. Описание ներկայացնել ուսանողներին համաշխարհային պատմության մեջ գոյություն ունեցած կառավարման համակարգերը, դրանց զարգացման ու փոխակերպման հիմնական միտումներն ու բովանդակությունը, վերհանել և գնահատել կառավարման տարբեր համակարգերի դերակատարությունը համաշխարհային պատմական գործընթացների ու հասարակարգերի փոփոխության վրա, ուսումնասիրել պատմական աղբյուրները իրենց համատեքստում և զարգացնել դրանց հետազոտության հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. ցուցադրական նյութի դիտում, 5. զեկուցումներ, 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Արշակյան Ա., Արտասահմանյան երկրների պետության և իրավունքի պատմություն, Եր., 2003: Միրումյան Կ., Քաղաքական ուսումնունքների պատմություն, Երևան, 2006: Властные институты и должности в Европе в Средние века и раннее Новое время, М., Книжный дом "Университет", 2011. Прудников М ., История государства и права зарубежных стран, Москва, Юрайт, 2021. Кучма В.В. Государство и право Древнего мира и Средних веков. Волгоград, изд-во Волгоградского ГУ, 2001. Finer S. E., The History of Government from the Earliest Times: Ancient Monarchies and Empires; The Intermediate Ages; Empires, Monarchies and the Modern State (3 Volume Set). Volume 1 - Ancient monarchies and empires; Volume 2 - The intermediate ages; Volume 3 - Empires, monarchies, and the modern state. Oxford: Oxford University Press, 1997 . 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հին արևելյան քաղաքակրթություններ. պետության, կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները (Եգիպտոս, Միջագետք, Հին Հնդկաստան, Հին Չինաստան)։ Թեմա 2. Անտիկ աշխարհ. պետության, կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները (ընդհանրական բնութագիր): Թեմա 3. Միջնադարյան արևմտաեվրոպական երկրները. պետության, կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները (ընդհանրական բնութագիր): Թեմա 4. Կաթոլիկ եկեղեցին և դրա ազդեցությունը արևմտյան երկրների պետաիրավական զարգացման վրա։ Թեմա 5. Բյուզանդիան և սլովոնական պետությունները. պետության, կառավարման համակարգ առանձնահատկությունները (ընդհանրական բնութագիր)։ Թեմա 6. Արևելքի երկրները միջնադարում. պետության, կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները (ընդհանրական բնութագիր)։ Թեմա 7. Ամերիկայի և Աֆրիկայի երկրները միջնադարում. պետության, կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները (ընդհանրական բնութագիր)։
0304	Հայ քաղաքական կուսակցությունների պատմություն	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ50 1. Цель курса ուսանողներին համակողմանի գիտելիքներ տալ ինչպես ազգային ավանդական կուսակցությունների, այնպես էլ հայ իրականության մեջ գործող այլ, այդ թվում` ժամանակակից, քաղաքական կուսակցությունների ձևավորման, ծրագրերի և գործունեության վերաբերյալ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայ քաղաքական կուսակցությունների ծրագրային հիմնադրույթների և գործունեության ամբողջական պատմությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու հայ ավանդական և ժամանակակից քաղաքական կուսակցությունների ծրագրերի, գործունեության մարտավարական առանձնահատկությունների համեմատական վերլուծություն, քննարկում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողներին համակողմանի գիտելիքներ տալ ինչպես ազգային ավանդական կուսակցությունների, այնպես էլ հայ իրականության մեջ գործող այլ, այդ թվում` ժամանակակից, քաղաքական կուսակցությունների ձևավորման, ծրագրերի և գործունեության վերաբերյալ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. բանավեճեր 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք)` 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`( գրավոր աշխատանք), 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. (բանավոր հարցում)՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Վարանդեան Մ., Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն, Եր., 1992: Տասնապետեան Հ., Հ. Յ. Դաշնակցութիւնը իր կազմութենէն մինչեւ Ժ. ընդհ. ժողով (1890-1924), Աթէնք, 1988: Պատմութիւն Ս. Դ. Հնչակեան կուսակցութեան. 1887-1962, խմբ. Արսէն Կիտուր, Ա. Հատոր, Պէյրութ, 1962: Սարգսյան Ս., Հայ սահմանադրական ռամկավար կուսակցություն (1908-1921 թթ.), Եր., 2009: Հայ ազգային և Հայաստանի ու Անդրկովկասի սոցիալիստական կուսակցությունների պատմության ակնարկներ (1885-1914 թթ.), խմբ. Է. Կոստանդյանի, Եր., 2003: Ռամկավար-Ազատական Կուսակցություն, Եր., 1991: Nalbandian Louise, The Armenian revolutionary movement. The Development of Armenian Political Parties through the Nineteenth Century, University of California Press, Berkeley and Los Angeles, 1963. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայ ազգային քաղաքական կուսակցությունների հանդես գալու պատմական պայմանները: Թեմա 2. Արմենական կուսակցության ձևավորումը, ծրագիրն ու կառուցվածքը: Թեմա 3. Հնչակյան կուսակցության ձևավորումը, ծրագիրն ու կառուցվածքը: Թեմա 4. Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության ձևավորումը, ծրագիրն ու կառուցվածքը: Թեմա 5. Հայ ժամանակակից քաղաքական կուսակցությունների ծրագրերն ու գործունեությունը Հայաստանի 3-րդ Հանրապետության տարիներին:
0304	Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ58 1. Цель курса ուսումնասիրել Ասիայի և Աֆրիկայի ժողովուրդների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները միջին և նոր դարերում: Դասընթացի խնդիրները. 1.ներկայացնել Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները միջին դարերում, 2. ներկայացել Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները նոր դարերում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.մեկնաբանելու ասիական և աֆրիկյան երկրների զարգացման առանձնահատկությունները, 2.ներկայացնելու այդ երկրների զարգացման քաղաքացիական հասարակությունների ձևավորումը, 3.ներկայացնելու այդ երկրների մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.արժևորելու ասիական և աֆրիկյան ժողովուրդների ունեցած ավանդը համաշխարհային պատմության մեջ, 2.վերլուծելու ասիական և աֆրիկյան երկրների զարգացման առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2.աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսումնասիրել Ասիայի և Աֆրիկայի ժողովուրդների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները միջին և նոր դարերում: Դասընթացի խնդիրները. 1.ներկայացնել Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները միջին դարերում, 2. ներկայացել Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների հասարակական-քաղաքական և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները նոր դարերում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն 2.սեմինար 3.քննարկումներ 4.զեկուցումներ 5.ռեֆերատ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Говоров Ю., История стран Азии и Африки в новеишее время, Кемерово, 1997. История стран Азии и Африки в новое и новеишее время, под ред. В. С. Кошелева, М. 2002. Новеишая итория стран Азии и Африки, 20 век, под ред . А. Родригеса, М. 2001-2004. Системная история международных отнощении, т. 1, 2, под ред. А. Богатурова, М. 2007. Международные отношения и внешняя политика СССР, сборник документов (1871-1957гг.), Москва, 1957. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների միջին դարերի պատմություն հասկացությունը և նրա տարածաժամանակային սահմանները: Թեմա 2. Ճապոնիան 5-17-րդ դդ.: Թեմա 3. Հնդկաստանը 2-14-րդ դդ.: Թեմա 4. Արաբական խալիֆայությունը. Ասիայի և Աֆրիկայի արաբական երկրները: Թեմա 5. Իսլամի ներթափանցումը Ասիայի և Աֆրիկայի երկրներ: Թեմա 6. Մոնղոլական պետության կազմավորումը և նվաճողական արշավանքները: Մոնղոլիան ֆեոդալական մասնատվածության ժամանակաշրջանում: Թեմա 7. Չինաստանը 15-17-րդ դդ.: Թեմա 8. Ճապոնիան 15-17-րդ դդ.: Թեմա 9. Հնդկաստանը 15-17-րդ դդ.: Թեմա 10. Արաբական երկրները Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո: Թեմա 11. Արևելյան Ասիայի և Աֆրիկայի զարգացման առանձնահատկությունները: Թեմա 12. Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները նոր պատմության սկզբին: Մեծ Մոնղոլի կայսրության ճգնաժամը և քայքայումը: Թեմա 13. Հնդկաստանի գաղութացումը Անգլիայի կողմից: Թեմա 14. Չինաստանը Ցին դինաստիայի իշխանության ներքո: Թեմա 15. Ճապոնիան Տոկուգավայի սյոգունատի ժամանակաշրջանում: Թեմա 17. Հնդկաստանի գաղութային նվաճման ավարտը և գաղութային շահագործումը 19-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 18. Չինաստանի գաղութացման սկիզբը. Տայպինների գյուղացիական պատերազմը Չինաստանում: Թեմա 19. Անավարտ բուրժուական հեղափոխությունը Ճապոնիայում 1868թ.: Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները 1870-1918 թթ.: Թեմա 20. Ճապոնիայի վերածումը գաղութային տերության: Ճապոնիայի զարգացումը 19-րդ դ. վերջին երեսնամյակում: Ճապոնիան 1890-1914 թվականներին. Ասիան և Աֆրիկան 19-րդ դարի վերջին երեսնամյակում և 20-րդ դարի սկզբին: Թեմա 21. Հնդկաստանը 19-րդ դ. վերջին երեսնամյակում Հնդկաչինի թերակղզու պետությունները 19-րդ դարի վերջին երեսնամյակին և 20-րդ դարասկզբին /Վիետնամ, Կամբոջա, Լաոս, Սիամ, Բիրմա/: Թեմա 22. Կորեան 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին: Թեմա 23. Արաբական երկրները 19-րդ դարի վերջին-20-րդ դարի սկզբին: Աֆրիկայի բաժանման ավարտը /19-րդ դարի վերջին երեսնամյակ - 20-րդ դ. սկիզբ/ Հարավային Աֆրիկայի գաղութային բաժանման ավարտը: Թեմա 24. Չինաստանը 19-րդ դարի վերջին երեսնամյակում: Թեմա 25. Ասիայի զարթոնքը. Չինաստանը 1900 -1914 թթ.: Հնդկաստանը 20-րդ դարի սկզբին: Թեմա 26. Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները 20-րդ դարասկզբին: Ճապոնիայի վերածումը գաղութային տերության: Ճապոնիան 20-րդ դարի առաջին կեսին. Ճապոնիայի գաղութային և տնտեսական հավակնությունները և դրա կրախը: Թեմա 27. Հնդկաստանը Բրիտանական կայսրության մաս. Ազգային ազատագրական պայքարի վերելքը. Մ. Գանդի, Ջ. Ներու Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների զարգացման հիմնական միտումները 20-րդ դարում: Թեմա 28. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքները ասիական և աֆրիկյան երկրների վրա: Թեմա 29. Ազգային ազատագրական շարժումների վերելքը Ասիայի և Աֆրիկայի երկրներում: Թեմա 30. Հեռավոր Արևելքի երկրները 20-րդ դարի երկրորդ կեսին: Գաղութատիրական համակարգի ազդեցությունը երրորդ աշխարհի երկրների հասարակաական քաղաքական զարգացումների վրա:
0304	Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի քաղաքակրթություն. Այսրկովկասի հնագիտություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ57 1. Цель курса ներկայացնել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթը, լուսաբանել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների ուսումնասիրության պատմությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. վերհանել այդ մշակույթների ծագումնաբանությանը, զարգացմանը, փուլաբաժանմանը և ժամանակագրությանը վերաբերող հարցերը 2. ներկայացնել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի ներկայացնել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների՝ նեոլիթերկաթի դար ընկած շրջանի հիմնախնդիրները, 2. բնորոշելու Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթները, 3. ներկայացնելու Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների ընդհանուր օրինաչափությունները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բնորոշելու, դասդասելու և ժամանակագրելու Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակոuյթների զանգվածային նյութը, 2. դաշտային պայմաններում կատարելու Ք.ա. III-II հազ. հուշարձանների հետազոտություններ` ըստ հայաստանյան նյութի, 3. տիպաբանելու պեղածո նյութը՝ ըստ հայաստանյան նյութի: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում 3. Описание ներկայացնել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթը, լուսաբանել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների ուսումնասիրության պատմությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. վերհանել այդ մշակույթների ծագումնաբանությանը, զարգացմանը, փուլաբաժանմանը և ժամանակագրությանը վերաբերող հարցերը 2. ներկայացնել Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. ցուցադրական նյութի դիտում, 4. զեկուցումներ, 5. աշխատանք պեղածո նյութերի հետ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Եսայան Ս.Ա. 1992, Հայաստանի հնագիտություն, Երևան: Խնկիկյան Օ.Ա. 2009, Հայաստանի հնագիտություն, Երևան: Кушнарева К.Х. 1993, Южный Кавказ IX-II тыс. до. н. э., Санкт Петербург. Массон В.М 1989, Первые цивилизации, Москва. 5. Меллаарт Дж. 1982, Древнейшие цивилизации Ближнего Востока, Москва. 6. Burney Ch., Lang D. 1971. The peoples of the hills, London. Burney Ch. 1977, From village to empire, Oxford. Roaf M. 1990, Cultural atlas of Mesopotamia and the Ancient Near East, Oxford. Steadman S., McMahon G . (ed.) 2011, Oxford Handbook of Ancient Anatolia, Oxford. 0. Van de Mieroop M. 2006, History of the Ancient Near East: ցa. 3000-323 B.C., Oxford. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Առաջավոր Ասիայի և Կովկասի հնագիտական մշակույթների ուսումնասիրության պատմությունը: Թեմա 2. Բնակլիմայական և լանդշաֆտային պայմանները Առաջավոր Ասիայում և Կովկասում: Թեմա 3. Նեոլիթյան ու Էնեոլիթյան բնակավայրերը և թաղման ծեսը: Թեմա 4. Բրոնզեդարյան և երկաթեդարյան բնակավայրերը և դամբարանադաշտերը: Թեմա 5. Այսրկովկասը և Հին Առաջավոր Ասիան: Հայաստանը և Հին Առաջավոր Ասիան: Թեմա 6. Մշակութային հարաբերությունների դինամիկան վաղ երկրագործական, բրոնզեդարյան և երկաթեդարյան հասարակություններում ու հինարևելյան ժողովուրդների արդի ինքնության խնդիրը:
0304	Աշխարհաքաղաքականություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ56 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել աշխարհաքաղաքականության բազմաթիվ հիմնախնդիրների նկատմամբ մասնագիտական պատկերացումներ, պատշաճ գիտելիքներ աշխարհաքաղաքական բարդ գործընթացների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել աշխարհաքաղաքականության հիմնական դպրոցներն ու ուղղությունները, 2. ներկայացնել աշխարհի համընդհանրացումը՝ գլոբալիզացիան, 3. ներկայացնել ՀՀ ռազմավարության հիմնահարցերը և ուղղությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.մեկնաբանելու աշխարհաքաղաքականության հիմունքների տեսական հիմնախնդիրները, 2.ներկայացնելու աշխարհաքաղաքականության որպես գիտության վերլուծության մեթոդաբանական հիմունքները և պատմական հեռանկարները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.վերլուծելու աշխարհի համընդհանրացումը՝ գլոբալիզացիայի պատճառներն ու հետևանքները, 2.մեկնաբանելու արդի դարաշրջանի աշխարհաքաղաքական պատկերը, 3.մեկնաբանելու ՀՀ ռազմավարության հիմնահարցերը և ուղղությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել աշխարհաքաղաքականության բազմաթիվ հիմնախնդիրների նկատմամբ մասնագիտական պատկերացումներ, պատշաճ գիտելիքներ աշխարհաքաղաքական բարդ գործընթացների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել աշխարհաքաղաքականության հիմնական դպրոցներն ու ուղղությունները, 2. ներկայացնել աշխարհի համընդհանրացումը՝ գլոբալիզացիան, 3. ներկայացնել ՀՀ ռազմավարության հիմնահարցերը և ուղղությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Հայաստան 2020· Զարգացման և անվտանգության ռազմավարություն, Եր., 2002: Հայաստանը փոխակերպվող աշխարհում, ՌԱՀՀԿ, Եր., 2006: Гаджиев К.С., Введение в геополитик, М., 2001. Гаджиев К.С., Геополитика Кавказа, М., 2003. Нартов Н.А., Геополитика. М., 2003. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Աշխարհաքաղաքականությունը որպես գիտություն և նրա ձևավորման ու զարգացման հիմնական փուլերը: Թեմա 2. Աշխարհաքաղաքականության հիմնական դպրոցներն ու ուղղությունները: Թեմա 3. Աշխարհի համընդհանրացումը` գլոբալիզացիա: Թեմա 4. Աշխարհաքաղաքականությունը գաղափարախոսության և աշխարհայացքային տեսանկյունից: Թեմա 5. Արդի դարաշրջանի աշխարհաքաղաքական պատկերը: Թեմա 6. Մեծ տերությունների աշխարհաքաղաքական շահերը Հարավային Կովկասում: Թեմա 7. Ռուսաստանի Դաշնության աշխարհաքաղաքական շահերը Հարավային Կովկասում և հայ-ռուսական հարաբերությունները հետխորհրդային շրջանում: Թեմա 8. ՀՀ ռազմավարության հիմնահարցերը և ուղղությունները: Թեմա 9. Միջազգային հակամարտությունները և դրանց լուծման ուղիները:
0304	Ամերիկայի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ55 1. Цель курса ներկայացնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության կառուցակազմիկ փուլերը գաղութատիրության դարաշրջանից մինչև ներկա ժամանակներ, քննարկել ամերիկյան հասարակության հիմնախնդիրները և պատմական շրջափուլերը, և թե ինչպես են միջազգային հարաբերությունների, աշխարհագրության, էթնիկության, համայնքային, տնտեսական, դասակարգային, և մարդկային փորձառությունները ձևավորել Միացյալ Նահանգների պատմական ըմբռնումը և հավաքական հիշողությունը, ընդգծել արտաքին քաղաքական դոկտրինների, միջազգային հարաբերությունների, աշխարհաքաղաքական գաղափարների, գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը ամերիկյան պատմության ընթացքի վրա, ինչպես նաև համաշխարհային պատմության համատեքստում կներկայացնեն ամերիկյան ազգի առաջացումը և պատմական զարգացումը, ձևավորել պատմական մտածողության հմտություններ՝ նպաստելով ուսանողների քննական մտածողության զարգացմանը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճիշտ ըմբռնելու գաղութատիրության, ամերիկյան հեղափոխության և ամերիկյան ազգաշինության հիմնական պատմական գործընթացները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի դեպի արևմուտք ընդլայնման հիմնական ազդակները, 2. բացահայտելու ԱՄՆ պատմության շարունակականությունն ու փոփոխությունը, և թե ինչպես է ԱՄՆ-ը վերափոխվել վաղ հանրապետության հեռանկարից մինչև ներկա ժամանակներ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. դրսևորելու պատմական մտածողության հմտություններ, այն է՝ ներկայացնելու, վերլուծելու և մեկնաբանելու ԱՄՆ պատմության հիմնական իրադարձություններն ու գործընթացները, ԱՄՆ-ի ներսում համաձուլման և տարաբաժանման հիմնական ոլորտներն ու քաղաքացիական պատերազմի պատճառները, 2. ձեռք բերված գիտելիքների հիման վրա ավելի խորը և համապարփակ վերլուծելու և մեկնաբանելու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության հիմնական փաստաթղթերը և քննադատորեն վերլուծելու ամերիկյան պատմության աղբյուրները, 3. վերլուծելու և համաշխարհային պատմության համատեքստում գնահատելու ԱՄՆ միջազգային, սոցիալ-տնտեսական, մշակութային և քաղաքական ժառանգությունը, ստացած գիտելիքները կիրառել մասնագիտական գործունեության մեջ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառելու քննական մտածողության հմտություններ, ինքնուրույն դատողություններ արտահայտել ԱՄՆ պատմական փորձառության վերաբերյալ՝ հիմնավորելով դրանք փաստարկներով, 2. ձեռք բերված գիտելիքների և ընկալումների հենքի վրա համաշխարհային պատմության համատեքստում ըմբռնելու և համեմատելու ԱՄՆ պատմության հիմնարար դիտանկյունները: 3. Описание ներկայացնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության կառուցակազմիկ փուլերը գաղութատիրության դարաշրջանից մինչև ներկա ժամանակներ, քննարկել ամերիկյան հասարակության հիմնախնդիրները և պատմական շրջափուլերը, և թե ինչպես են միջազգային հարաբերությունների, աշխարհագրության, էթնիկության, համայնքային, տնտեսական, դասակարգային, և մարդկային փորձառությունները ձևավորել Միացյալ Նահանգների պատմական ըմբռնումը և հավաքական հիշողությունը, ընդգծել արտաքին քաղաքական դոկտրինների, միջազգային հարաբերությունների, աշխարհաքաղաքական գաղափարների, գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը ամերիկյան պատմության ընթացքի վրա, ինչպես նաև համաշխարհային պատմության համատեքստում կներկայացնեն ամերիկյան ազգի առաջացումը և պատմական զարգացումը, ձևավորել պատմական մտածողության հմտություններ՝ նպաստելով ուսանողների քննական մտածողության զարգացմանը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկումներ 4. ցուցադրական նյութի դիտում, 5. զեկուցումներ, 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք . 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Իվանյան Է. Ա., Սպիտակ տուն. պրեզիդենտներ և քաղաքականություն: Խմբ.՝ Հ.Հ. Մարտիրոսյան. Երևան: Հայաստան, 1979. Ремонд Рене, История Соединенных Штатов Америки (Москва: АСТ Астрель, 2006). Иванян Э. А., История США (Москва: Дрофа, 2004). Согрин В. В., История США: учеб. пособие для вузов (СПб. : ПИТЕР, 2003). 7. Eric Foner, Give Me Liberty!: An American History, Full Sixth Edition (New York: W.W. Norton & Company, 2019). THE AMERICAN YAWP: A Massively Collaborative Open U.S. History Textbook, Vol. I; Vol. II / Edited by Joseph L. Locke and Ben Wright (Stanford, California: Stanford University Press, 2019). Paul S. Boyer, American History: A Very Short Introduction, Illustrated edition (New York and Oxford: Oxford University Press, 2012). Arthur Schlesinger Jr., The Cycles of American History (New York: Houghton Mifflin Harcourt, 1999). James A. Henretta, Rebecca Edwards, Robert O. Self, & Eric Hinderaker, America: A Concise History, Combined Volume, Sixth edition (New York: Bedford/St. Martin's, 2014). Jerald A. Combs, The History of American Foreign Policy from 1895, 4th Edition (Routledge, 2012). 0. Robert V. Remini, A Short History of the United States: From the Arrival of Native American Tribes to the Obama Presidency (New York: Harper Collins, 2009). 7. Основная часть курса Թեմա 1. Նոր աշխարհ, Նոր Իսպանիա, Նոր Ֆրանսիա, Նոր Անգլիա. ամերիկյան գաղութների մրցակից հարացույցերը և Ամերիկյան հեղափոխությունը: Թեմա 2. ԱՄՆ-ը Ֆրանսիական հեղափոխության դարաշրջանից մինչև «Երկրորդ ամերիկյան հեղափոխություն»: Թեմա 3. Մոնրոյի դոկտրինը, ճակատագրի կանխորոշումը և «Ամերիկյան կայսրությունը» (իմպերիալիզմի դարաշրջանը): Թեմա 4. Վերակառուցման դարաշրջանից մինչև Պրոգրեսիվիզմի դարաշրջան: Թեմա 5. ԱՄՆ-ը և համաշխարհային պատերազմների ժամանակաշրջանը: Թեմա 6. ԱՄՆ-ը իբրև գերտերություն. Սառը պատերազմից մինչև ժամանակակից պատմություն
0304	Նոր և նորագույն ժամանակների սոցիալ-քաղաքական պատմություն	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ40 1. Цель курса ուսանողին լիարժեք գիտելիքներ տալ նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների սոցիալական և քաղաքական գործընթացների մասին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել 16-19-րդ դարերի բուրժուական ու բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունները, 2. ներկայացնել նորագույն հասարակություններում ընթացած սոցիալական և քաղաքական իրադարձությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու 16-19-րդ դարերի բուրժուական ու բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունների հետևանքով Ռուսաստանում, Արևմտյան Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում տեղի ունեցած հասարական կարգի փոփոխությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու նորագույն հասարակություններում ընթացած սոցիալական և քաղաքական իրադարձությունները, 2. վերլուծելու նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների միջազգային իրադրությունը, քաղաքականությունը և քաղաքական ինստիտուտների գործունեությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ուսանողին լիարժեք գիտելիքներ տալ նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների սոցիալական և քաղաքական գործընթացների մասին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել 16-19-րդ դարերի բուրժուական ու բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունները, 2. ներկայացնել նորագույն հասարակություններում ընթացած սոցիալական և քաղաքական իրադարձությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. քննարկումներ, 3. բանավեճեր։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`( գրավոր աշխատանք), 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Пономарев, М., История стран Европы и Америки в новеишее время, М. 2006. Системная история международных отношении, т. 1, 2, под ред. А. Богатурова, М. 2007. Международные отношения и внешняя политика СССР, сборник документов (1871-1957гг.), М., 1957. Авторитаризм и демократия в развиваюшщих странах, М. 1996. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Անգլիական բուրժուական հեղափոխությունը: Թեմա 2. 18-րդ դարի ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը և կապիտալիզմի հաստատումը Եվրոպայում: Թեմա 3 Միջազգային հարաբերությունները Եվրոպայում 19-րդ դարում: Թեմա 4. 1848-1849 թթ. բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունները Եվրոպայում և քաղաքական նոր իրողությունները: Թեմա 5. Ռազմա-քաղաքական բլոկները Եվրոպայում 19-րդ դարի վերջին և 1-ին աշխարհամարտի տարիներին: Թեմա 6. Ռուսաստանը 20-րդ դարի սկզբին և Ռուսաստանի քաղաքական զարգացման առանձնահատկությունները: Թեմա 7. 2-րդ աշխարհամարտը և միջազգային քաղաքական գործընթացները: Թեմա 8. ԽՍՀՄ փլուզումը և «Սառը պատերազմի» ավարտը. միջազգային հարաբերությունները 21-րդ դարի սկիզբ:
0304	Հռոմեական ժառանգությունը և եվրոպական հանրույթը	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ52 1. Цель курса ներկայացնել հռոմեական քաղաքակրթության հիմնական բաղադրատարրերը (լատիներեն լեզու, պետական կառույց, իրավունք, մշակույթ, արտադրական և մտահոգևոր տեխնոլոգիաներ և այլն) և նրա ազդեցությունը եվրոպական միջնադարյան, նոր և նորագույն քաղաքակրթության նկարագրի վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել եվրոպական քաղաքակրթության սկզբնավորման և զարգացման շրջափուլերը՝ սկսած հռոմեական դարաշրջանից մինչև մեր օրերը, 2. ամբողջացնել համաշխարհային պատմության դասընթացներում ձեռք բերած գիտելիքները եվրոպական պատմության վերաբերյալ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու եվրոպական քաղաքակրթության սկզբնավորման և զարգացման շրջափուլերը՝ սկսած հռոմեական դարաշրջանից մինչև մեր օրերը՝ ըստ հիմնարար պետական, հասարակական կառույցների, տեխնոլոգիաների, մշակութային և կրոնական հարացույցների, 2. մեկնաբանելու եվրոպական ինքնության և պատմական տարբեր շրջափուլերում եվրոպական համընդհանրության տարբեր հարացույցները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. Եվրոպան դիտարկելու իբրև միասնական քաղաքակրթական գործընթաց, 2. ամբողջացնելու համաշխարհային պատմության դասընթացներում (Անտիկ պատմության, Միջին դարերի պատմության, Նոր պատմության, Նորագույն պատմության) ձեռք բերած գիտելիքները եվրոպական պատմության վերաբերյալ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ներկայացնել հռոմեական քաղաքակրթության հիմնական բաղադրատարրերը (լատիներեն լեզու, պետական կառույց, իրավունք, մշակույթ, արտադրական և մտահոգևոր տեխնոլոգիաներ և այլն) և նրա ազդեցությունը եվրոպական միջնադարյան, նոր և նորագույն քաղաքակրթության նկարագրի վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել եվրոպական քաղաքակրթության սկզբնավորման և զարգացման շրջափուլերը՝ սկսած հռոմեական դարաշրջանից մինչև մեր օրերը, 2. ամբողջացնել համաշխարհային պատմության դասընթացներում ձեռք բերած գիտելիքները եվրոպական պատմության վերաբերյալ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. զեկուցումներ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`( գրավոր աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.( բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Яковец Ю., История цивилизаций, М, 1997. Моисеева Л., История цивилизаций, Ростов на Дону, 2000. Хачатурян В., История мировых цивилизаций с древнейших времен до конца XX века, М., 2004. История Европы, в 8 томах, М. 1988. Шпенглер О., Закат Европы, в 2 томах, М., 1998. Норман Дэвис, История Европы, М., 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հռոմեական քաղաքակրթության ընդհանուր բնութագիրը՝ պետական, հասարակական կառույց, գաղափարախոսություն, իրավունք, արտադրական տեխնոլոգիաներ, մշակույթ, լեզու, կենցաղավարություն ևն: Թեմա 2. Հռոմեական տերության ձևավորումը (Ք. ա. II - Ք. հ. III դդ.): Թեմա 3. Հռոմեական խաղաղության հարացույցը: Թեմա 4. Հռոմեական կայսրությունը իբրև միջազգային տարասեռ հարաբերությունների միջավայր: Թեմա 5. Ռոմանականացման գործընթացը Արևմուտքում՝ քաղաքներ, վարչական ապարատ, տեխնոլոգիաներ, լատիներեն լեզու, մշակույթ, հռոմեական ապրելաձև ևն: Թեմա 6. Ուշ անտիկ դարաշրջան (Ք. ա. 3-7-րդ դդ.): Թեմա 7. Բարբարոսական արշավանքները և հռոմեական քաղաքակրթության կերպափոխությունը: Թեմա 8. Արևմտաեվրոպական քաղաքակրթութքաղաքակրթությունը իբրև հռոմեական և բարբարոսական աշխարհների համաձուլման միջավայր: Թեմա 9. Միջնադարյան քաղաքակրթական կենտրոնները Արևմտյան Եվրոպայում: Թեմա 10. Վաղ պետական կազմավորումները և ժողովուրդների ձևավորման գործընթացը: Թեմա 11. Եվրոպայի քաղաքական միասնության (կայսրության) գաղափարը (Կարլոս Մեծ, Օտտոն Ա): Թեմա 12. Պապականությունը և քրիստոնեական համընդհանրությունը: Թեմա 13. Քաղաքական բազմազանությունը և հոգևոր-մշակութային ընդհանրությունը Արևմտյան Եվրոպայում: Թեմա 14. Վերածնունդը և եվրոպական համընդհանրության նոր հարացույցը: Թեմա 15. Ռեֆորմացիան և եվրոպական համընդհանրության նոր հարացույցը: Թեմա 16. Արդյունաբերական քաղաքակրթությունը (17-րդ դ. - 20-րդ դ. սկիզբ) և հռոմեական ժառանգությունը: Թեմա 17. Հասարակության նորացումը՝ տեխնոլոգիաներ, պետական կառավարման ձևեր (հեղափոխություններ, լուսավորյալ միապետություն, պառլամենտարիզմ), հասարակական միտք ևն: Թեմա 18. Հետարդյունաբերական քաղաքակրթությունը և հռոմեական ժառանգությունը (20-րդ դ. կեսից մինչև մեր օրերը): Թեմա 19. Եվրամիությունը և եվրոպական համընդհանրության արդի հարացույցը՝ միություն բազմազանության մեջ:
0304	Հայկական հարցը և հայոց ցեղասպանության պատմություն	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ34 1. Цель курса ներկայացնել հայ ժողովրդի պատմության անկյունաքարային նշանակության հիմնախնդրի՝ հայկական հարցի և վերջինիս սերտորեն առնչված Հայոց ցեղասպանության պատմությունը, պարզաբանել թեմայի քաղաքական, մշակութային և բարոյական կարևորությունը, արդիականությունն ու անդրադարձը ներկա տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում: Դասընթացի խնդիրները. 1.ներկայացնել Հայկական հարցի առաջացման, նրա էության, զարգացման փուլերը, 2.վերլուծել հայկական հարցի ուղղությամբ հայ քաղաքական կուսակցությունների ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 3.ներկայացնել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման միջազգային գործընթացը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու Հայկական հարցի առաջացման, նրա էության, զարգացման փուլերի շուրջ պատմագիտության մեջ գոյություն ունեցող իրարամերժ կարծիքները, 2. ներկայացնելու Հայկական հարցի նկատմամբ մեծ տերությունների և միջազգային դիվանագիտության դիրքորոշումը, 3.վերլուծելու Հայկական հարցի ուղղությամբ հայ քաղաքական կուսակցությունների ռազմավարության և մարտավարության փոփոխությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.գնահատելու Հայկական հարցի ու վերջինիս հիմնական փուլերի պատմությունը, 2.մեկնաբանելու Հայկական հարցը՝ իբրև միջազգային քաղաքական հիմնահարցը, 3.մեկնաբանելու և վերլուծելու Հայոց Մեծ եղեռնի պատճառներն ու ունեցած հետևանքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 2. աշխատելու թիմում: 3. Описание ներկայացնել հայ ժողովրդի պատմության անկյունաքարային նշանակության հիմնախնդրի՝ հայկական հարցի և վերջինիս սերտորեն առնչված Հայոց ցեղասպանության պատմությունը, պարզաբանել թեմայի քաղաքական, մշակութային և բարոյական կարևորությունը, արդիականությունն ու անդրադարձը ներկա տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում: Դասընթացի խնդիրները. 1.ներկայացնել Հայկական հարցի առաջացման, նրա էության, զարգացման փուլերը, 2.վերլուծել հայկական հարցի ուղղությամբ հայ քաղաքական կուսակցությունների ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 3.ներկայացնել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման միջազգային գործընթացը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. զեկուցում, 3. բանավեճ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք)` 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. ( գրավոր աշխատանք), 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Խուրշուդյան Լ., Հայկական հարցը. բովանդակությունը, ծագումը, պատմության հիմնական փուլերը, Եր., 1995: Լազյան Գ., Հայաստան և Հայ Դատ, Եր., 1991: Հայերի ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում. փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու, Մ. Գ. Ներսիսյան խմբ., Եր., 1991: Բարսեղյան Լ., Տարեգրություն Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական դատապարտման և ճանաչման /1915-2003/, Եր., 2004: Հայոց ցեղասպանությունը, Եր., 2001: 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայկական հարցի ծագումը և էությունը: Թեմա 2. Հայկական հարցի զարգացման փուլերը: Թեմա 3. Հայկական հարցի միջազգայնացումը: Թեմա 4. Հայկական հարցը հայ քաղաքական կուսակցությունների ծրագրերում: Թեմա 5. Հայկական հարցը արդի փուլում, նրա բովանդակությունը և լուծման եղանակները:Թեմա 6. Հայոց ցեղասպանության պատճառները: Թեմա 7. Ցեղասպանության իրագործման փուլերը: Թեմա 8. Հայոց ցեղասպանության դասերն ու հետևանքնեը:Թեմա 9. Միջազգային իրավունքը և ցեղասպանությունը:
0304	Անցումային շրջանի ազգաբանություն	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ54 1. Цель курса ներկայացնել անցում /տրանզիտ/, անցումային փուլ, անցումային հասարակություններ հասկացութունները, դիտարկել անցումային գործընթացների տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական ու մշակութային հիմքերը, լուսաբանել արդի անցումաբանության հիմնական տեսությունները, մեթոդաբանությունն ու առանձին անցումային հասարակությունների ուսումնասիրության հիմնախնդիրները, առանձին դիտարկել ԽՍՀՄ փլուզումից հետո անցման գործընթացները՝ անցումը նոր տնտեսական հարաբերությունների ու սոցիալ-մշակութային իրողությունների, ինչպես նաև ներկայացնել անցումային շրջանի հայ հասարակության ազգաբանական, մշակութաբանական ընդհանուր բնութագիրը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու անցում, անցումային շրջան, անցումային հասարակություններ, անցումաբանություն/տրանզիտոլոգիա հասկացությունների ու գիտակարգերի բնութագիրը, արդի գիտությունում ընդունված հիմնական տեսական ու մեթոդաբանական հարցադրումները, 2. դասակարգելու, տիպաբանելու և մարդաբաության դիտանկյունից վերլուծել անցումային հասարակությունների հիմնախնդիրներիը, և, հատկապես, դրանց ազգաբանական-մշակութաբանական առումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.արդի մարդաբանության տեսական-մեթոդաբանական մոտեցումների օգնությամբ վերլուծելու հայ հասարակության սոցիալ-մշակութային, էթնիկ և մարդաբանական բնութագիրը անցումային փուլում, հիմնական համալիրների ու ենթահամալիրների փոխակերպումների պատճառները, 2.ինքնուրույն նախագծելու, իրականացնելու անցման ազգաբանության վերաբերյալ փոքր հետազոտություններ, մշակելու և փորձարկելու հիմնական հետազոտական գործիքները, 3. ստացած գիտելիքները հանրայնացնելու փոքր ներկայացումների, գիտական զեկուցումների ձևով, 4. անցումային շրջանի հասարակությունները դիտարկելու կիրառական ազգաբանության դիտանկյուններից, մշակելու և ներկայացնելու անցումային հասարակությունների վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, իրականացնելու առաջարկություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում 3. Описание ներկայացնել անցում /տրանզիտ/, անցումային փուլ, անցումային հասարակություններ հասկացութունները, դիտարկել անցումային գործընթացների տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական ու մշակութային հիմքերը, լուսաբանել արդի անցումաբանության հիմնական տեսությունները, մեթոդաբանությունն ու առանձին անցումային հասարակությունների ուսումնասիրության հիմնախնդիրները, առանձին դիտարկել ԽՍՀՄ փլուզումից հետո անցման գործընթացները՝ անցումը նոր տնտեսական հարաբերությունների ու սոցիալ-մշակութային իրողությունների, ինչպես նաև ներկայացնել անցումային շրջանի հայ հասարակության ազգաբանական, մշակութաբանական ընդհանուր բնութագիրը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկումներ, 4. ցուցադրական նյութի դիտում, 5. զեկուցումներ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն. (գրավոր աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. ( գրավոր աշխատանք)՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Գաբրիելյան Մ., Հայկական ընտանիքն անցումային շրջանում, Եր., 2005: Антропология социальных перемен. Исследования по социально-культурной антропологии, сб. статей, (отв. ред. Э. Гучинова, Г. Коварова) М., 2011. Mickiewicz T., Economic Transition in Central Europe and the Commonwealth of Independent States, Palgrave Macmillan, 2005. Herrschell T., Global Geographies of Post-Socialist Transition: Geographies, Societies, Policies, Routledge, Taylor & Francis group, 2007. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Անցումաբանությունը/տրանզիտոլոգիան որպես սահմանային գիտակարգ. ձևավորումը, հիմնական հասկացությունները, տեսություններն ու մեթոդները: Թեմա 2. Անցումը որպես սոցիալ-մշակութային գործընթաց. փոփոխություն, փոխակերպում, ադապտացիա և դիմադրություն:Թեմա 3. Մշակույթների անցումային հասարակություններում. դիմադրություն, փոխակերպում, հակազդեցություն: Թեմա 4. Հասարակությունների վարքը անցումային փուլում. առաջընթաց, հետընթաց, ընկալումներ ու հիմնավորումներ: Թեմա 5. ԽՍՀՄ փլուզումը՝ որպես 20-րդ դարի խոշորագույն սկիզբ. համակարգի կազմալուծում թե փոխակերպում: Թեմա 6. Անցման հիմքերը Հայաստանում. պատմություն, խորհրդային ժառանգություն, ազգայինություն, արևմուտք. սինթեզ թե վակուում: Թեմա 7. Հայ հասարակությունն ու մշակույթը անցման փուլում. բախումների, փոխակերպումների ու ադապտացիայի փոխհարաբերակցության խնդիրները:
0304	Սփյուռքի պատմության հիմնահարցեր	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ42 1. Цель курса ներկայացնել հայկական արտագաղթերի, գաղթօջախների, համայնքների և սփյուռքի առաջացման պատմությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1.վերհանել Հայկական արտագաղթերի, գաղթօջախների, համայնքների, սփյուռքի առաջացման պատճառները 2.ներկայացնել Սփյուռքի կազմակերպական ու վերափոխման հիմնահարցը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու Հայկական արտագաղթերի, գաղթօջախների, համայնքների, սփյուռքի առաջացման հիմնախնդիրները, 2. ներկայացնելու Հայկական սփյուռքի աշխարհագրությունը, տեղաբաշխումն ու թվակազմը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու Մերձավոր ու Միջին Արևելքի հայկական սփյուռքում տեղի ունեցած իրադարձությունները, 2. մեկնաբանելու Խորհրդային Հայաստանի ներգաղթի հիմնախնդիրները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում 3. Описание ներկայացնել հայկական արտագաղթերի, գաղթօջախների, համայնքների և սփյուռքի առաջացման պատմությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1.վերհանել Հայկական արտագաղթերի, գաղթօջախների, համայնքների, սփյուռքի առաջացման պատճառները 2.ներկայացնել Սփյուռքի կազմակերպական ու վերափոխման հիմնահարցը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. քննարկումներ, 3. ցուցադրական նյութի դիտում, 4. զեկուցումներ, 5. աշխատանք պեղածո նյութերի հետ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն . (գրավոր աշխատանք)` 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն`( գրավոր աշխատանք), 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն.( բանավոր հարցում)՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.1 միավոր: 6. Список основной литературы Ղանալանյան Տ., Հայկական սփյուռքի պատմության որոշ հիմնախնդիրներ, Եր., 2021: Հայ Սփյուռք հանրագիտարան, Եր., 2003։ Ալպոյաճյան Ա., Պատմութիւն հայ գաղթականութեան, հատոր 1, Կահիրե, 1941 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հայկական արտագաղթերը, գաղթօջախներ, համայնքներ, սփյուռք: Թեմա 2. Հայկական սփյուռքի աշխարհագրությունը, տեղաբաշխումն ու թվակազմը: Թեմա 3. Սփյուռքի կազմակերպական ու վերափոխման հիմնահարցը: Թեմա 4. Սփյուռքի հետ աշխատանքները համակարգող պետական մարմինները: Թեմա 5. Հայաստան- Սփյուռք գործակցությունը. պատմություն և արդիականություն: Թեմա 6. Համահայկական ու բարեգործական կառույցները, կազմակերպությունները: Թեմա 7. Մերձավոր ու Միջին Արևելքի հայկական սփյուռքը: Թեմա 8. Հետխորհրդային տարածքի հայկական սփյուռքը: Թեմա 9. Հյուսիսային ու Հարավային Ամերիկաների հայկական սփյուռքը: Թեմա 10. Եվրոպայի հայկական համայնքները: Թեմա 11. Սփյուռքի դիմագրաված մարտահրավերները: Թեմա 12. Ներգաղթը Խորհրդային Հայաստան. հայրենադարձության հիմնահարցը ներկայում:

Другие образовательные модули

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
0304	ՈՒսումնական պրակտիկա	2
4-րդ կիսամյակ 0/60/0 շաբ. 30 ժամ. Факультативный 0304/ Բ62 1. Цель курса Ուսանողներին հնարավորություն տալ · հավաքագրել, դասակարգել, վերլուծել, համադրել և գնահատել պրակտիկայի օբյեկտներին վերաբերվող մասնագիտական տեղեկույթը, · կատարել խմբային, անհատական, կազմակերպչական աշխատանքներ, · ընդլայնել ու զարգացնել մասնագիտական աշխարհայացքը, հմտություններն ու կարողությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնելու պատմամշակութային հուշարձաններն ու թանգարանային նմուշները, 2. ուսումնասիրելու պրակտիկայի օբյեկտների ներքին և արտաքին միջավայրերը, 3. ստուգելու սեփական գիտելիքները: բ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ և առաջադրանքներ, 2. կատարելու թիմային աշխատանք, 3. հաղորդակցվելու մասնագիտորեն։ 3. Описание Ուսանողներին հնարավորություն տալ · հավաքագրել, դասակարգել, վերլուծել, համադրել և գնահատել պրակտիկայի օբյեկտներին վերաբերվող մասնագիտական տեղեկույթը, · կատարել խմբային, անհատական, կազմակերպչական աշխատանքներ, · ընդլայնել ու զարգացնել մասնագիտական աշխարհայացքը, հմտություններն ու կարողությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դիտողական դասախոսություն, 2. հետազոտական, գործնական աշխատանքների կատարում, 3. խմբային աշխատանքներ և քննարկումներ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք՝ հիմնված անհատական հաշվետվության կազմման և պաշտպանության վրա: 6. Список основной литературы ԵՊՀ ԻՄ բակալավրի կրթական ծրագրի կառուցվածքը և բովանդակությունը (Ղեկավար ձեռնարկ)։ Հաստատված է ԵՊՀ ԻՄ գիտական խորհրդի 2023 թ. ապրիլի 29-ի նիստում 7. Основная часть курса 1. նախապատրաստման, 2. իրագործման, 3. ավարտման։
0304	Մասնագիտական պրակտիկա	3
8-րդ կիսամյակ 0/90/0 30 ժամ/շաբ. Факультативный 0304/ Բ61 1. Цель курса Ուսանողներին հնարավորություն տալ · հնարավորություն ընձեռել ակադեմիական ուսուցման ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները կիրառել գործնականում՝ աշխատանքային միջավայրում, · ամբողջացնել ակադեմիական գիտելիքները և մասնագիտական հմտությունները, · զարգացնել մասնագիտական աշխատանքային հմտությունները, · ծանոթանալ պոտենցիալ գործատուներին, · ձեռք բերել աշխատանքային փորձ, · ձեռք բերել անհրաժեշտ տեղեկույթ ավարտական աշխատանքների կատարման համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու մասնագիտական գիտելիքները աշխատանքային գործընթացներում, 2. կատարելու գործնական-աշխատանքային առաջադրանքներ, 3. ստուգելու սեփական գիտելիքները, 4. հավաքելու մասնագիտական տեղեկույթ ավարտական աշխատանք գրելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 1. կատարելու ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ և առաջադրանքներ, 2. աշխատելու թիմում, 3. հաղորդակցվելու մասնագիտորեն։ 3. Описание Ուսանողներին հնարավորություն տալ · հնարավորություն ընձեռել ակադեմիական ուսուցման ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները կիրառել գործնականում՝ աշխատանքային միջավայրում, · ամբողջացնել ակադեմիական գիտելիքները և մասնագիտական հմտությունները, · զարգացնել մասնագիտական աշխատանքային հմտությունները, · ծանոթանալ պոտենցիալ գործատուներին, · ձեռք բերել աշխատանքային փորձ, · ձեռք բերել անհրաժեշտ տեղեկույթ ավարտական աշխատանքների կատարման համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. հետազոտական, գործնական աշխատանքների կատարում, 2. խմբային աշխատանքներ և քննարկումներ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք՝ հիմնված անհատական հաշվետվության կազմման և պաշտպանության վրա: 6. Список основной литературы ԵՊՀ ԻՄ բակալավրի կրթական ծրագրի կառուցվածքը և բովանդակությունը (Ղեկավար ձեռնարկ)։ Հաստատված է ԵՊՀ ԻՄ գիտական խորհրդի 2023 թ. ապրիլի 29-ի նիստում 7. Основная часть курса 1. նախապատրաստման, 2. իրագործման, 3. ավարտման։
0304	Ավարտական աշխատանք	12
8-րդ կիսամյակ Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ Факультативный 0304/ Բ63 1. Цель курса արտացոլել տվյալ մասնագիտության շրջանակներում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդիրներ բարձրացնելու ու լուծումներ առաջադրելու հմտությունները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացահայտելու ավարտական թեմային վերաբերվող նոր գիտելիքներ՝ տեսություններ, հայեցակարգեր, մոտեցումներ, սկզբունքներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ձևակերպելու գիտական խնդիրներ, 2. կատարելու գիտագործնական առաջարկներ՝ մասնագիտական խնդիրները լուծելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու ինքնուրույն, 2. մտածելու մասնագիտորեն և քննադատաբար: 3. Описание արտացոլել տվյալ մասնագիտության շրջանակներում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդիրներ բարձրացնելու ու լուծումներ առաջադրելու հմտությունները։ 4. Методы и критерии оценки Տե՛ս «ԵՊՀ ԻՄ-ում բակալավրի ավարտական աշխատանքի պատրաստման և գնահատման կարգ»-ըֈ 5. Основная часть курса 1. թեմայի որոշում և հաստատում 2. հետազոտություն 3. արդյունքների համակարգում 4. նախապաշտպանություն 5. աշխատանքի կազմում 6. պաշտպանությունֈ

Скачать учебный план

История

Программа бакалавриата

Факультет гуманитарных наук

Учебный план

Общеобразовательный модуль

Специализированный модуль

Другие образовательные модули