Educational plan

Educational level (Bachelor/Master):

Bachelor

Programme title and code of specialty:

023101.01.6 - Հայոց լեզու և գրականություն

Specialization:

023101.01.6 - Հայոց լեզու և գրականություն

Qualification awarded:

Բանասիրության բակալավր

Programme start academic year:

2026/2027

Mode of study (full time/part time):

Full time

Language of study:

Հայերեն

General educational component

Chair code	Name of the course	Credits
0304	Հայոց պատմություն-1	2
1-ին կիսամյակ 15 /0/15 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0304/ Բ 01 1. Purpose of the Course ուսումնասիրել հայ ժողովրդի պատմությունը` ծագումից մինչև 17-րդ դարն ընկած ժամանակահատվածը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք Հայկական լեռնաշխարհի պատմական աշխարհագրության, համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտական բարձր մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն ՀՀ քաղաքական լավագույն ապագայի կերտման նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե´ ճանաչողական, թե´ կիրառական նշանակություն: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց հին և միջնադարյան պետականությունների առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին: 2. Ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 3. Ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների հետ տրամաբանական կամ պատճառահետևանքային կապ ապահովելու համար: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմությանը վերաբերող հիմնական փաստական նյութը, 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների գլխավոր իրադարձությունները, 3. ներկայացնելու համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված հոգևոր և նյութական մշակույթի արժեքները, լուսաբանելու Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսության, ռազմական և այլ բնագավառներ ու նվաճումները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը, 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում, 3. արժևորելու ինչպես նախաքրիստոնեական, այնպես էլ քրիստոնեական դարաշրջաններում ստեղծված մեր մշակութային արժեքները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. տարբերակելու և գնահատելու մեր պատմության բնորոշ առանձնահատկությունները, ինչը ևս հնարավորություն կտա քաղաքական կողմնորոշում ունենալու ներկայում և ապագայում, 2. բանավիճելու: 3. Description ուսումնասիրել հայ ժողովրդի պատմությունը` ծագումից մինչև 17-րդ դարն ընկած ժամանակահատվածը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք Հայկական լեռնաշխարհի պատմական աշխարհագրության, համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտական բարձր մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն ՀՀ քաղաքական լավագույն ապագայի կերտման նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե´ ճանաչողական, թե´ կիրառական նշանակություն: Դասընթացի խնդիրները. 1. Ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց հին և միջնադարյան պետականությունների առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին: 2. Ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 3. Ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների հետ տրամաբանական կամ պատճառահետևանքային կապ ապահովելու համար: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ 4. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Հայոց պատմություն, (Հր. Սիմոնյանի խմբագրությամբ), Երևան, 2012: Հայ ժողովրդի պատմություն, (Ստ. Մելիք-Բախշյանի խմբագրությամբ), Երևան, 1975: Հայոց պատմություն. հիմնահարցեր, (Հր. Սիմոնյանի խմբագրությամբ), Երևան, 2000: Հայոց պատմություն, (Պողոսյան Ս., Ասրյան Ա.,), Երևան, 2009: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայաստանը հնագույն շրջանում: Թեմա 2. Հայաստանի հին շրջանի պատմությունը. Վանի թագավորությունը /Ք.ա. 9-6-րդ դդ/: Երվանդունիների թագավորությունը: Թեմա 3. Մեծ Հայքի թագավորության վերելքը Արտաշեսյան շրջանում: Թեմա 4. Արշակունիների թագավորությունը: Թեմա 5. Հայաստանը վաղ միջնադարում: Թեմա 6. Հայաստանը զարգացած միջնադարում: Թեմա 7. Հայաստանը ուշ միջնադարում:
0304	Հայոց պատմություն-2	2
2-րդ կիսամյակ 15/0/15 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0304/Բ 02 1. Purpose of the Course ուսումնասիրել հայ ժողովրդի պատմությունը` 17-րդ դարից մինչև մեր օրերը ընկած ժամանակահատվածը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե´ ճանաչողական, թե´ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց նոր և նորագույն պատմության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին: 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 3. ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմությանը վերաբերող հիմնական փաստական նյութը: 2. նկարագրելու հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանների գլխավոր իրադարձությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացահայտելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը: 2. արժևորելու պատմական տվյալ ժամանակահատվածի կարևոր իրադարձությունները` համաշխարհային պատմության համատեքստում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.տարբերակելու և գնահատելու մեր պատմության որոշակի օրինաչափությունները, ինչը ևս հնարավորություն կտա ապագայում ճիշտ կողմնորոշվելու: 3. Description ուսումնասիրել հայ ժողովրդի պատմությունը` 17-րդ դարից մինչև մեր օրերը ընկած ժամանակահատվածը: Այդ նպատակով նախ տրվում է նախագիտելիք համապատասխան ժամանակաշրջանների պատմության սկզբնաղբյուրների վերաբերյալ, որից հետո ներկայացվում է պատմությունը` գիտության ամենավերջին ձեռքբերումների մակարդակով: Դասընթացում ոչ միայն ներկայացվում են փաստերն ու իրադարձությունները, այլև տրվում է դրանց վերլուծությունը, ինչն անհրաժեշտ է պատմությունից դասեր քաղելու և այն հանուն մեր ապագայի կառուցման գործածելու նպատակով: Առանձին թեմաներով ուսումնասիրվում են հայ հոգևոր և նյութական մշակույթը, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսությունը, որոնք ևս ունեն թե´ ճանաչողական, թե´ կիրառական նշանակություն: Հայոց պատմությունը դիտարկվում է համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել հստակ պատկերացում հայոց նոր և նորագույն պատմության առանձնահատկությունների, զարգացման ընթացքի և փուլերի մասին: 2. ձևավորել պատմական փաստերը համադրելու, երևույթները համակողմանի գնահատելու կարողություն: 3. ապահովել գիտելիքներ և հիմք հետագա դասընթացների ուսումնասիրման, քննարկման և ներկայացման համար: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. ռեֆերատ 4. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Հայոց պատմություն, (Հր. Սիմոնյանի խմբագրությամբ), Երևան, 2012: Հայ ժողովրդի պատմություն, (Ստ. Մելիք-Բախշյանի խմբագրությամբ), Երևան, 1975: Հայոց պատմություն. հիմնահարցեր, (Հր. Սիմոնյանի խմբագրությամբ), Երևան, 2000: Հայոց պատմություն, (Պողոսյան Ս., Ասրյան Ա.,), Երևան, 2009: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ ազատագրական շարժումները 16-18-րդ դարերում: Թեմա 2. Ռուսաստանի ներթափանցումը Անդրկովկաս 19-րդ դարի սկզբին: Թեմա 3. Հայկական հարցի միջազգայնացումը: Թեմա 4. Ազատագրական խմբակների, կազմակերպությունների ու քաղաքական-ազգային կուսակցությունների ձևավորումը: Թեմա 5. Ազգային-ազատագրական զինված պայքարի փուլը: Թեմա 6. Իրավիճակը Հայաստանը 20-րդ դարի սկզբին: Արևմտահայության Մեծ Եղեռնը և ինքնապաշտպանական մարտերը: Թեմա 7. Հայաստանը 1917թ. ռուսական հեղափոխությունների շրջանում: Թեմա 8. Հայաստանի Հանրապետությունը 1918-1920թթ.: Թեմա 9. Խորհրդային Հայաստանը 1920-1991թթ.: Թեմա 10. Հայաստանի Երրորդ Հանրապետությունը: Թեմա 11. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը:
0305	Ռուսաց լեզու-1	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ 001 1. Purpose of the Course ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ՝ ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա:2 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք: 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում մասնագիտական բառապաշարին: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված քերականական նյութը: 2. ներկայացնելու ծրագրով նախատեսված անհրաժեշտ բառապաշար: 3. կիրառելու ուղղագրության հիմնական սկզբունքները և կանոնները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կարդալու, պատմելու, մեկնաբանելու և վերարտադրելու գեղարվեստական և ճանաչողական բնույթի տեքստեր գրքերից, թերթերից, ամսագրերից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. շարադրելու տեքստ (20 նախադասություն) առաջարկված որևէ թեմայով (իր, ընտանիքի, ուսման, ազատ ժամանակի, հայրենիքի, հայրենի քաղաքի, եղանակի, հետաքրքրությունների և այլնի մասին), 2. հասկանալու և կարողանալ սկսելու, շարունակելու և ավարտելու երկխոսությունները: 3. Description ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ՝ ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա:2 2. վեր հանել թերություններն ու շտկել դրանք: 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում մասնագիտական բառապաշարին: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Русский язык. Под общ.ред. Л. М. Мкртчяна. Ер., изд-во ЕГУ, 2004 Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь., П.Б.Балаян, Л. А. Тер Саркисян, Б. С. Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015. Учебные пособия по специальности. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Հնչյունաբանություն: Ձայնավորների և բաղաձայների դասակարգումը: Արտասանության և հնչերանգային հիմնական նորմերը: Բաժին 2. Բառագիտություն. բառիմաստ, մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր: Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստները: Հոմանիշներ, հականիշներ, համանուններ, հարանուններ: Դարձվածքներ: Բաժին 3. Բառակազմություն, բառի ձևաբանական կազմը /արմատներ, ածանցներ, վերջավորություններ, նրանց ուղղագրությունը/: Բաժին 4. Ձևաբանություն. ձևաբանության հիմնական միավորները /բառ, ձևույթ/: Խոսքի մասերի դասակարգումը և նրանց քերականական կարգերը: Գոյական անուն, քերականական կարգերը, գոյականի ուղղագրությունը: Ածական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Թվական անուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Դերանուն, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը:
0305	Անգլերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/Բ 004 1. Purpose of the Course ձևավորել ուսանողների լեզվական գիտելիքները անգլերեն լեզվից` լեզվի բոլոր մակարդակներում (կարդալ, գրել, ունկնդրել, խոսել), զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական հմտությունները՝ միջմշակութային հաղորդակցման: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել տվյալ մասնագիտության ոլորտում խիստ գործածական բառապաշար: 2. զարգացնել ձեռք բերված գիտելիքները համապատասխան խոսքային իրավիճակներում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. անգիր վերարտադրելու մասնագիտական բառապաշարը: 2. թվարկելու հնչյունական և ուղղախոսական կանոնները և բացառությունները: 3. թվարկելու նախադասության տիպերը և դրանց շարադասական հատկանիշները: 4. տարբերելու խոսքի մասերը և դրանց կիրառական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու մասնագիտական բառապաշարը և քերականական գիտելիքները՝ ճիշտ բանավոր և գրավոր խոսք կառուցելիս: 2. ընկալելու կարդացած և ունկնդրած նյութի հիմնական բովանդակությունը: 3. կատարելու A1 մակարդակի տեքստերի թարգմանություններ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. տարանջատելու հիմնական տեղեկատվությունը երկրորդականից: 2. իրականացնելու համատեղ աշխատանք թիմում: 3. կիրառելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և ներկայացնելու պրեզենտացիաներ: 3. Description ձևավորել ուսանողների լեզվական գիտելիքները անգլերեն լեզվից` լեզվի բոլոր մակարդակներում (կարդալ, գրել, ունկնդրել, խոսել), զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական հմտությունները՝ միջմշակութային հաղորդակցման: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել տվյալ մասնագիտության ոլորտում խիստ գործածական բառապաշար: 2. զարգացնել ձեռք բերված գիտելիքները համապատասխան խոսքային իրավիճակներում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. հաղորդակցական մեթոդ 2. մտագրոհ 3. ուսանողական պորտֆոլիո 4. խմբային աշխատանք 5. գրավոր և բանավոր թարգմանություն 6. աշխատանք տեղեկագրով 7. ռեֆերատ 8. ինքնուրույն աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Ստուգարքը համարվում է ստուգված ուսանողի՝մոդուլի շրջանակներում ցուցաբերած կամ /և վերջում ներկայացրած աշխատանքների առկայության դեպքում. · գրավոր և բանավոր թարգմանություններ, · ռեֆերատ, · պրեզենտացիա, · խմբային աշխատանք, · ուսանողական պորտֆոլիո (ընթերցանությունը և լսողական ընկալումը ստուգող, գրավոր շարադրանքի վարժություններ): 6. Basic Bibliography Mkhitaryan, Ye., (2004) Basic English for University Students, YSU Press, Yerevan. Cincotta, Howard (Ed.). (1994). An Outline of American History. United States Information Agency. Kirn, Elaine. (1989). About the U.S.A. United States Information Agency, Materials Branch of the English Language Programs Division. Myers, Sondra (Ed.). (1997). Democracy Is a Discussion: Civic Engagement in Old and New Democracies: The Handbook. New London, CT: Connecticut College. Short, Deborah J., Seufert-Bosco, Margaret, &Grognet, AlleneGuss. (1995). By the People, for the People: U.S. Government and Citizenship. McHenry, IL: Delta Systems Co., Inc. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Հնչյունաբանություն և ուղղախոսություն: Հնչյունների դասակարգումը և արտասանական հատկանիշները: Բաժին 2. Քերականություն: Խոսքի մասեր: Շարահյուսություն: Բաժին 3. Մասնագիտական բառապաշարի և տեքստերի ուսումնասիրություն: Համաշխարհային պատմության հիմնահարցեր: Թարգմանություններ անգլերենից հայերեն:
0305	Վրացերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ 007 1. Purpose of the Course ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ՝ ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից: Հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա: 2. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու վրացերենի արտասանական նորմերը, հնչյունական համակարգը և հնչյունական յուրահատկությունները, 2. ձևաբանորեն և շարահյուսորեն ճիշտ վերլուծելու բառը և նախադասությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ճիշտ արտասանելու վրացերեն հնչյունները և դրանց տառադարձման նշանները, 2. լսելով՝ հասկանալու և վերաշարադրելու տեքստը, որը պարունակում է յուրացրած բառապաշարը և քերականական նյութը (թույլատրվում է 2-3% անծանոթ բառ), առանց բառարանի կարդալու և վերաշարադրելու միջին բարդության մասնագիտական տեքստեր, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. շարադրելու տեքստ (20 նախադասություն) առաջարկված որևէ թեմայով (իր, ընտանիքի, ուսման, ազատ ժամանակի, հայրենիքի, հայրենի քաղաքի, եղանակի, հետաքրքրությունների և այլնի մասին), 2. հասկանալու և կարողանալ սկսելու, շարունակելու և ավարտելու երկխոսությունները: 3. Description ուսանողի մոտ ձևավորել բանավոր և գրավոր խոսքի և երկխոսության կառուցման ունակություններ՝ ելնելով հաղորդակցման հիմնական պահանջմունքներից: Հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա: 2. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքը անց է կացվում բանավոր և հիմնված է կիսամյակի ընթացքում տրված ստուգողական աշխատանքների արդյունքների վրա: 6. Basic Bibliography Բայրամյան Հ., Վրացերենի դասընթաց (հնչյունաբանություն, բառագիտություն, ձևաբանություն), Երևան, 2017: Գորգաձե Ռ., Վրացերեն-հայերեն բառարան, Երևան, 2005: Գորգաձե Ռ., Հայերեն-վրացերեն զրուցարան, Երևան-Թբիլիսի, 2004: 7. Main sections of the course Բաժին 1. Հնչյունաբանություն: Ձայնավորների և բաղաձայնների դասակարգումը: Արտասանության և հնչերանգային հիմնական նորմերը: Բաժին 2. Հնչյունաբանություն, վանկ և տողադարձ: Բաժին 3. Բառագիտություն. բառիմաստ, մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր: Բառակազմություն, բառի ձևաբանական կազմը /արմատներ, հիմք, ածանցներ/: Բաժին 4. Ձևաբանություն. ձևաբանության հիմնական միավորները /բառ, ձևույթ/: Խոսքի մասերի դասակարգումը և նրանց քերականական կարգերը: Գոյական անուն, քերականական սեռ: Շնչավոր և անշունչ առարկաներ: Գոյականի հոգնակի թվի կազմությունը: Բաժին 5. Հոլով և հոլովում(անվանական, պատմողական, սեռական, տրական, գործիական, պարագայական, կոչական հոլովներ): Կայուն և անկայուն հիմքերով գոյականների հոլովումը: Հատուկ անունների հոլովումը: Այլաձև հոլովվող գոյականներ:
0305	Ֆրանսերեն-1	2
1-ին կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ009 1. Purpose of the Course հարստացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականական և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա: Այս փուլում ստացած գիտելիքները հիմք են հանդիսանում հետագա` առավել խորացված ուսումնասիրության համար: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. խորացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ֆրանսերենի արտասանական նորմերը, հնչյունական համակարգը և հնչյունական յուրահատկությունները: 2. ձևաբանորեն և շարահյուսորեն ճիշտ վերլուծելու բառը և նախադասությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ճիշտ արտասանելու ֆրանսերեն հնչյունները և դրանց տառադարձման նշանները: 2. ճիշտ հնչերանգով ձևակերպելու հաստատական, հարցական, բացականչական և հրամայական նախադասությունները: 3. լսելով՝ հասկանալու և վերաշարադրելու տեքստը, որը պարունակում է յուրացրած բառապաշարը և քերականական նյութը (թույլատրվում է 2-3% անծանոթ բառ): 4. առանց բառարանի կարդալուև վերաշարադրելու միջին բարդության մասնագիտական տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.ինքնուրույն կատարելու տեքստի ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություն: 2.ընկալելու և մեկնաբանելու ֆրանսերենի արտասանական յուրահատկությունները: 3.ազատորեն հաղորդակցվելու ֆրանսերենով, ընթերցելու միջին բարդության տեքստեր: 4.բառարանի օգնությամբ ընթերցելու գեղարվեստական գրականություն մասնագիտական տեքստեր: 3. Description հարստացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականական և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա: Այս փուլում ստացած գիտելիքները հիմք են հանդիսանում հետագա` առավել խորացված ուսումնասիրության համար: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. խորացնել դպրոցում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնելով ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. դիագնոստիկ ստուգում 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք: 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Попова И. Н., Казакова Ж. А., «Французский язык», Москва, 2008. M. Gregoire, Od. Thievenaz, «Grammaire progressive du francais» (Niveauintermediaire). Cl. Miquel, «Communication progressive du francais» (Niveaudébutant). M. Djoulhakian, R. Meliksռtian, A. Mouradian, «Manuel de francais», Erevan - 2011. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ռիթմիկ խմբեր: Շեշտ: Enchainement. Liaison. Թեմա 2. Հատուկ և հասարակ գոյական: Գոյականի սեռը, թիվը: Սեռի արտահայտությունը հոդերի և ածանցների միջոցով: Թեմա 3. Որոշյալ և անորոշ հոդ: Մասնական հոդը որպես անորոշ քանակ արտահայտելու միջոց: Միաձուլված հոդ: Հոդը չօգտագործելու դեպքերը: Թեմա 4. Ածական: Ածականի համաձայնությունը գոյականի հետ: Ածականի իմաստի փոփոխությունը` կախված նրա դիրքից: Թեմա 5. Ցուցական, ստացական, հարցական և բացականչական, անորոշ ածականներ: Թեմա 6. Թվական: Քանակական և դասական թվականներ և դրանց գործածությունը: Թեմա 7. Դերանուն: Անձնական անշեշտ դերանուններ, դրանց գործածությունը որպես ենթակա, ուղիղ և անուղղակի խնդիր: Անձնական շեշտված դերանուններ:
0305	Անգլերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/Բ 005 1. Purpose of the Course հարստացնել մասնագիտական բառապաշարը, խորացնել ուսանողների գիտելիքները և հմտությունները հաղորդակցական բարդ իրավիճակներում: Դասընթացի խնդիրները` 1. ներկայացնել պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և նմուշների հիման վրա ձևակերպել սեփականը, 2. հաղորդել գիտելիքներ մասնագիտական նորաբանությունների ոլորտից: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկելու պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և ներկայացնելու սեփական օրինակները, 2. կազմելու գրավոր և բանավոր շարադրանք՝ օգտագործելով A2 մակարդակին համապատասխան բառապաշար և քերականական կառույցներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընկալելու և վերարտադրելու կարդացած և ունկնդրած A2 մակարդակի տեքստերի և երկխոսությունների հիմնական բովանդակությունը, 2. շարադրելու խոսքային իրավիճակին համապատասխան գրավոր և բանավոր պատասխան, 3. կատարելու A2 մակարդակի տեքստերի թարգմանություններ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. իրականացնելու համատեղ աշխատանք թիմում: 2. կիրառելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և ներկայացնելու պրեզենտացիաներ: 3. ներգրավելու ձեռք բերված գիտելիքները և կարողությունները միջազգային ասպարեզում՝ անգլերենը օգտագործելով որպես հետագա մասնագիտական առաջընթացի միջոց: 3. Description հարստացնել մասնագիտական բառապաշարը, խորացնել ուսանողների գիտելիքները և հմտությունները հաղորդակցական բարդ իրավիճակներում: Դասընթացի խնդիրները` 1. ներկայացնել պաշտոնական գրագրության ժամանակ անհրաժեշտ սկզբունքները և նմուշների հիման վրա ձևակերպել սեփականը, 2. հաղորդել գիտելիքներ մասնագիտական նորաբանությունների ոլորտից: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. հաղորդակցական մեթոդ 2. մտագրոհ 3. ուսանողական պորտֆոլիո 4. խմբային աշխատանք 5. գրավոր և բանավոր թարգմանություն 6. աշխատանք տեղեկագրով 7. ռեֆերատ 8. ինքնուրույն աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Ստուգարքը համարվում է ստուգված ուսանողի՝մոդուլի շրջանակներում ցուցաբերած կամ/ և վերջում ներկայացրած աշխատանքների առկայության դեպքում. · գրավոր և բանավորթարգմանություններ, · ռեֆերատ, · պրեզենտացիա, · խմբային աշխատանք, · ուսանողական պորտֆոլիո (ընթերցանությունը և լսողական ընկալումը ստուգող, գրավոր շարադրանքի վարժություններ, CV, դիմում, մոտիվացիոն նամակ): 6. Basic Bibliography Mkhitaryan, Ye., (2004) Basic English for University Students, YSU Press, Yerevan. Cincotta, Howard (Ed.). (1994). An Outline of American History. United States Information Agency. Kirn, Elaine. (1989). About the U.S.A. United States Information Agency, Materials Branch of the English Language Programs Division. Myers, Sondra (Ed.). (1997). Democracy Is a Discussion: Civic Engagement in Old and New Democracies: The Handbook. New London, CT: Connecticut College. Short, Deborah J., Seufert-Bosco, Margaret, &Grognet, AlleneGuss. (1995). By the People, for the People: U.S. Government and Citizenship. McHenry, IL: Delta Systems Co., Inc. 7. Main sections of the course Բաժին 1.Պաշտոնական գրագրություն: Ինքնակենսագրություն, մոտիվացիոն նամակ, դիմում: Բաժին 2. Մասնագիտական բառապաշարի և տեքստերի ուսումնասիրություն: Հայոց պատմությունը համաշխարհային համատեքստում: Թարգմանություններ հայերենից անգլերեն:
0305	Վրացերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ008 1. Purpose of the Course ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վերհանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին`ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գործածելու տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, 2. կառուցելու տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված, հստակ բանավոր և գրավոր խոսք: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու գիտելիքները պրակտիկայում՝ միջմշակութային առնչություններին, նպաստելու համատեքստում, ձևակերպելու խնդիրները և դրանց լուծման ուղիները: 2. վերարտադրելու մասնագիտական տեքստը, նաև ներկայացնելու նրա բովանդակությունը սեղմ և ընդարձակ: 3. թարգմանելու մասնագիտական տեքստը հայերենից վրացերեն և հակառակը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. գնահատելու, վերլուծելու և զուգադրելու լեզվական, մշակութային հասարակական տեղեկատվությունը: 2. օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, մշակելու և ներկայացնելու տեղեկատվությունը: 3. Description ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա, 2. վերհանել թերություններն ու շտկել դրանք, 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները, 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին`ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր և հիմնված է կիսամյակի ընթացքում տրված ստուգողական աշխատանքների արդյունքների վրա: 6. Basic Bibliography Բայրամյան Հ., Վրացերենի դասընթաց (հնչյունաբաություն, բառագիտություն, ձևաբանություն), Երևան, 2017: Գորգաձե Ռ., Վրացերեն-հայերեն բառարան, Երևան, 2005: Գորգաձե Ռ., Հայերեն-վրացերեն զրուցարան, Երևան-Թբիլիսի, 2004: 7. Main sections of the course Բաժին 1. Ածական անուն, քերականական կարգերը: Ածական անունների հոլովումը: Ածականների հոլովումը գոյականների հետ: Ածականների համեմատության աստիճանները: Ածականների կազմությունը: Բաժին 2. Թվական անուն, քերականական կարգերը: Քանակական, դասական և կոտորակային թվականներ: Թվականների կազմությունը և հոլովումը: Բաժին 3. Դերանուն, քերականական կարգերը: Դերանունների տեսակներն ու հոլովումը: Բաժին 4. Բայ, քերականական կարգերը: Բայաշարքեր: բայերի խոնարհումը: Բայի անորոշ ձևերը: Ենթակայական կառուցվածք ունեցող բայերի դիմային ցուցիչները: Խնդրային կառուցվածք ունեցող բայերի դիմային ցուցիչները: Բաժին 5. Բայի կերպը: Բայի սեռը: Միջսեռային փոխանցումներ: Բաժին 6. Մակբայ: Հետադրություն: Շաղկապ: Մասնիկներ: Ձայնարկություն: Բաժին 7. Մասնագիտական տեքստի թարգմանություն. գիտական տեքստի թարգմանության տեսության հիմնական խնդիրները:
0305	Ֆրանսերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ 010 1. Purpose of the Course խորացնել և զարգացնել նախորդ փուլում ձեռք բերված գիտելիքները, ֆրանսերենի քերակականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր մասնագիտական տեքստերից օգտվելու ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել նախորդ կիսամյակում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնել ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ֆրանսերենի արտասանական նորմերը, հնչյունական համակարգը և հնչյունական յուրահատկությունները, 2. ձևաբանորեն և շարահյուսորեն ճիշտ վերլուծելու բառը և նախադասությունը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ճիշտ արտասանելու ֆրանսերեն հնչյունները և դրանց տառադարձման նշանները, 2. ճիշտ հնչերանգով ձևակերպելու հաստատական, հարցական, բացականչական և հրամայական նախադասությունները, 3. լսելով՝ հասկանալու և վերաշարադրելու տեքստը, որը պարունակում է յուրացրած բառապաշարը և քերականական նյութը (թույլատրվում է 2-3% անծանոթ բառ), 4. առանց բառարանի կարդալու և վերաշարադրելու միջին բարդության մասնագիտական տեքստեր, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ինքնուրույն կատարելու տեքստի ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություն, 2. ընկալելու և մեկնաբանելու ֆրանսերենի արտասանական յուրահատկությունները, 3. ազատորեն հաղորդակցվելու ֆրանսերենով, ընթերցելու միջին բարդության տեքստեր, 4. բառարանի օգնությամբ ընթերցելու գեղարվեստական գրականություն և մասնագիտական տեքստեր: 3. Description խորացնել և զարգացնել նախորդ փուլում ձեռք բերված գիտելիքները, ֆրանսերենի քերակականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր մասնագիտական տեքստերից օգտվելու ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել նախորդ կիսամյակում ստացած գիտելիքները` շեշտը դնել ֆրանսերենի հնչյունաբանության, քերականության և բառապաշարի հիմնական առանձնահատկությունների վրա, 2. ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի հիմնական շերտի յուրացման հիման վրա ձևավորել խոսքային հմտություններ և գրավոր տեքստերից օգտվելու ունակություններ, 3. հանրագումարի բերել ստացված գիտելիքները` դրանք ուղղորդելով դեպի համապատասխան մասնագիտական ոլորտները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. դիագնոստիկ ստուգում 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք: 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Попова И., Казакова Ж., «Французский язык», Москва, 2008. M. Gregoire, Od. Thievenaz, «Grammaire progressive du francais» (Niveauintermediaire). Cl. Miquel, «Communication progressive du francais» (Niveaudébutant). M. Djoulhakian, R. Meliksռtian, A. Mouradian, «Manuel de francais», Erevan - 2011. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գոյականների իգական սեռի կազմության տարբեր միջոցների դասակարգում՝ քերականորեն, ձևաբանորեն, բառային: Երկու սեռ ունեցող գոյականներ: Թեմա 2. Միայն հոգնակի թվով գործածվող գոյականներ. բաղադրյալ գոյականների հոգնակի թվի կազմությունը: Թեմա 3. Անորոշ դերանվանական ածականներ: Թեմա 4. Հարաբերական դերանուններ. դրանց ձևերը և գործածությունը նախադասության մեջ: Թեմա 5. Բայ: Եղանակավորման քերականական արտահայտությունը: Թեմա 6. Ֆրանսերեն լեզվի խոնարհման բնութագիրը: Եղանակների կազմությունը և գործածությունը նախադասություններում: Թեմա 7. Նախդիրների համակարգային դասակարգում: Տարբեր հարաբերություններ արտահայտող նախդիրներ:
0001	Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության առաջին բուժօգնություն	2
1-ին կիսամյակ 10 /20/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0001/ Բ 02 1. Purpose of the Course սովորողների մոտ ձևավորել ԱԻ-ների մասին պատկերացում, ԱԻ-ներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու տարաբնույթ ԱԻ-ների հետևանքով ստեղծված իրավիճակները և դրան դիմակայելու ուղիները, 2. ներկայացնելու տեղեկատվություն ԱԻ-ում և պատերազմի ժամանակ պետության, կողմից բնակչության պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների մասին, 3. մեկնաբանելու ՀՀ-ում հավանական ԱԻ-ներից բխող ռիսկերի գնահատման մեթոդները, 4. ներկայացնելու համաճարակային իրավիճակներում վարակի տարածման հնարավոր ուղիներն ու բացատրելու դրանցից պաշտպանության ձևերը, 5. ներկայացնելու առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելու հիմնահարցերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու տուժածի վիճակը (առաջնային և երկրորդային զննում), վնասվածքի տեսակն ու ծանրությունը և ցույց տալ առաջին բուժօգնություն, 2. դրսևորելու նախընտրելի վարքագիծ տարաբնույթ արտակարգ իրավիճակներում, 3. ցուցաբերելու առաջին բուժօգնություն տարաբնույթ վնասվածքների և ախտահարումների դեպքերում, 4. օգտագործելու ձեռքբերված կարողություները ԱԻ և պատերազմի ժամանակ պետության կողմից իրականացվող միջոցառումների ընթացքում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառելու ձեռք բերված տեսական գիտելիքները գործնականում, 2. աշխատելու թիմում և լուծելու բարդ խնդիրներ, 3. վերլուծելու իրավիճակը և կատարելու անհրաժեշտ գործողություններ իր և շրջապատի համար: 3. Description սովորողների մոտ ձևավորել ԱԻ-ների մասին պատկերացում, ԱԻ-ներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. հարցադրումներ և քննարկումներ 4. լաբորատոր աշխատանքներ 5. տնային, ինքնուրույն և ստուգողական աշխատանքներ և խմբային նախագծեր. 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Մարկարյան Ռ., Ջանջուղազյան Ն., Օհանջանյան Մ., Հարությունյան Ա., Հարությունյան Վ., Բաղդասարյան Լ., Հասրաթյան Ռ., Վարդանյան Ջ., «Քաղպաշտպանության և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր», Երևան, 2006, 238 էջ: Հեղինակների խումբ, «Մինչբժշկական օգնությունը բնակչությանը արտակարգ իրավիճակներում», ուսումնական ձեռնարիկ, Երևան, 2007, 224 էջ: Մանասյան Կ., «Սիրտ-թոքային վերակենդանացման մինչ բժշկական մեթոդների ուսուցումը» (ուսումնամեթոդական աշխատանք), Երևան, 2007, 44 էջ: Ադամյան Մ.Խ., «Փոխադրականան շարժացում», ուսումնամեթոդական աշխատանք, Եր., Երևանի համալս. հրատ., 2011, 36 էջ: Մանուկյան Ս.Ա., Ճաղարյան Գ.Հ., «Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր», ուսումնական ձեռնարկ, Եր., Երևանի համալս. հրատ., 2017: 7. Main sections of the course Բաժին 1. Արտակարգ իրավիճակներ ու պատահարներ: Թեմա 1. Արտակարգ իրավիճակների նախարարության կառուցվածքն ու խնդիրները: Թեմա 2. Արտակարգ իրավիճակները, նրանց բնութագրերն ու կանխարգելման միջոցառումները: Բաժին 2. Քաղաքացիական պաշտպանություն: Թեմա 1. Բնակչության գործողությունները ահաբեկությունների և նրանց սպառնալիքի ժամանակ: Թեմա 2. Հակառակորդի հարձակման ժամանակակից միջոցների բնութագրերը, նրանց վարակման օջախները և գնահատման մեթոդները: Թեմա 3. Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ: Թեմա 4. Արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ բնակչության բարոյահոգեբանական պատրաստվածության հիմնական ուղղությունները: Թեմա 5. Փրկարարական աշխատանքների կազմակերպումը արտակարգ իրավիճակների և պատերազմի ժամանակ, տեղեկատվության կազմակերպումը: Բաժին 3. ԱԻ-ում բնակչության առաջին բուժօգնություն: Թեմա 1. Առաջին բուժօգնությունն ու մինչբժշկական օգնությունն արտակարգ իրավիճակներում: Թեմա 2. Ախտահարվածների ու հիվանդների բժշկական տեսակավորումը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում: Թեմա 3. Սուր հիվանդություններ թունավորումներ: Թեմա 4. Հակահամաճարակային միջոցառումներն արտակարգ իրավիճակներում: Թեմա 5. Վնասվածքներ և սուր վիրաբուժական հիվանդություններ:
0105	Էկոլոգիայի և բնապահպանության հիմունքներ	2
4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0105/Բ 01 1. Purpose of the Course ուսումնասիրել կենսոլորտի կառուցվածքի տեսական հիմնահարցերը և «մարդ-կենսոլորտ համակարգում նրանց փոխազդեցությունը, ինչպես նաև պատրաստել որակյալ մասնագետներ, որոնք կարող են գնահատել շրջակա միջավայրի աղտոտման աստիճանը, որպես հասարակության գործունեության արդյունք և նախազգուշացնելու կամ կանխարգելելու անթրոպոգեն գործունեության ոչ ցանկալի հետևանքները: Նպաստել հասկանալու էկոլոգիական հիմնախնդիրների էությունը և զարգացնել այդ խնդիրները լուծելու ունակությունը: Դասընթացի խնդիրները` 1. ուսանողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ՝ էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունների և օրենքների, էկոլոգիական համակարգերի և գործընթացների, շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հնարավորությունների, բնական և տեխնոգեն միջավայրերի, ժամանակակից զարգացման տենդենցների, էկոլոգիական մշակույթի, որպես գործոնի ձևավորման, էկոլոգիական ճգնաժամերի, էկոլոգիայի բնագավառում միջազգային իրավական նորմերի, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող էկոլոգիական օրենսդրության մասին: 2. ուսանողների մոտ զարգացնել հմտություններ բնագիտությունից, էկոլոգիայից, բնապահպանությունից` ձևավորելով դիտարկելու, ստեղծագործելու, հետազոտելու ունակությունները, տրամաբանական և գիտական լեզվամտածողությունները, եզրակացություն անելու կարողությունները: 3. դաստիարակել քաղաքացիական դիրքորոշում և պատասխանատվություն` մարդկության և բնական միջավայրի նկատմամբ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները, էկոլոգիական հիմնական և կարևոր օրենքները, սկզբունքները, օրինաչափությունները և կանոնները: 2. նշելու շրջակա միջավայրի զարգացման կոնցեպցիաները և թվարկելու մթնոլորտի, ջրոլորտի և հողոլորտի վրա հիմնական անթրոպոգեն ազդեցություն ունեցող աղտոտող նյութերը և ներկայացնելու նրանց վերլուծության մեթոդները: 3. բացատրելու, թե ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ բնակչության վրա շրջակա միջավայրի աղտոտման հետևանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. էկոլոգիական գնահատական տալու շրջակա միջավայրի հիմնական գործոններին: 2. նախազգուշական միջոցառումներ ներկայացնելու՝ զերծ պահելու շրջակա միջավայրը էկոլոգիական աղետներից: 3. անցկացնելու մոնիտորինգ և գնահատելու տարածաշրջանի էկոլոգիական իրավիճակը, համապատասխան եզրակացություն տալ այն նպաստող գործոնների մասին, որոնք կբարելավեն տարածաշրջանի էկոլոգիան: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ցուցաբերելու ինքնուրույն ուսումնասիրելու ունակություն: 2. հետազոտություններ անելու, ստացած տեղեկությունը արհեստավարժ օգտագործելու խնդիրների լուծման նպատակով: 3. տիրապետելու կանխատեսման մեթոդին, թե այս կամ այն գործոնը, ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ տվյալ էկոհամակարգի վրա: 3. Description ուսումնասիրել կենսոլորտի կառուցվածքի տեսական հիմնահարցերը և «մարդ-կենսոլորտ համակարգում նրանց փոխազդեցությունը, ինչպես նաև պատրաստել որակյալ մասնագետներ, որոնք կարող են գնահատել շրջակա միջավայրի աղտոտման աստիճանը, որպես հասարակության գործունեության արդյունք և նախազգուշացնելու կամ կանխարգելելու անթրոպոգեն գործունեության ոչ ցանկալի հետևանքները: Նպաստել հասկանալու էկոլոգիական հիմնախնդիրների էությունը և զարգացնել այդ խնդիրները լուծելու ունակությունը: Դասընթացի խնդիրները` 1. ուսանողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ՝ էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունների և օրենքների, էկոլոգիական համակարգերի և գործընթացների, շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հնարավորությունների, բնական և տեխնոգեն միջավայրերի, ժամանակակից զարգացման տենդենցների, էկոլոգիական մշակույթի, որպես գործոնի ձևավորման, էկոլոգիական ճգնաժամերի, էկոլոգիայի բնագավառում միջազգային իրավական նորմերի, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող էկոլոգիական օրենսդրության մասին: 2. ուսանողների մոտ զարգացնել հմտություններ բնագիտությունից, էկոլոգիայից, բնապահպանությունից` ձևավորելով դիտարկելու, ստեղծագործելու, հետազոտելու ունակությունները, տրամաբանական և գիտական լեզվամտածողությունները, եզրակացություն անելու կարողությունները: 3. դաստիարակել քաղաքացիական դիրքորոշում և պատասխանատվություն` մարդկության և բնական միջավայրի նկատմամբ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. Պասիվ դաախոսություն 2. Ակտիվ դասախոսություն, հարց ու պատասխան, զրույց 3.Ինտերակտիվ դասախոսություն 4. «PowerPoint» համակարգչային ծրագրով դրվագների ցուցադրում. հարց ու պատասխան 5. բանավեճ 6. զրույց 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Գրիգորյան Կ., Եսայան Ա., Ժամհարյան Հ., Խոյեցյան Ա., Մովսեսյան Հ., Փիրումյան Գ., Էկոլոգիայի և բնության պահպանության հիմունքներ, 2010: Գրիգորյան Ա., Աղասյան Ա., ՀՀ բնության հատուկ պահպանվող տարածքների համակարգի ներկա վիճակը, Երևան, 2008: Մելքումյան Լ., Գալստյան Մ., Բնապահպանության հիմունքներ: Ուսումնական ձեռնարկ,Երևան, 2010: Շահինյան Մ., Թամրազյան Ն., Էկոլոգիա, Երևան, 2002: Валова В., Основы экологии: Учебное пособие., 5-е изд., Москва, 2005. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Էկոլոգիայի համառոտ պատմությունը: Էկոլոգիայի կառուցվածքը, առարկան և օբյեկտը: Լիբիխի, մինիմումի, Վիլյամի գործոնների անկախության և Շելֆորդի տոլերանտության օրենքները: Թեմա 2. Էկոհամակարգի գործունեության սկզբունքները: Էկոհամակարգի կառուցվածքը: Պրոդուցենտներ, կոնսումենտներ, ռեդուցենտներ /ավտոտրոֆներ, հետերոտրոֆներ/: Թեմա 3. Օրգանիզմների գոյության միջավայրը և պայմանները: Կենսական, ոչ կենսական, մարդածին, սահմանափակող գործոններ: Օրգանիզմների հարմարվելը միջավայրի պայմաններին: Թեմա 4. Էներգիայի և նյութերի հոսքը էկոհամակարգում: Էկոհամակարգերի էներգետիկական դասակարգումը: Էներգիայի և նյութերի փոխանցումը էկոհամակարգերում, էներգիայի կորուստները սննդային շղթաներում: Ազոտի, ֆոսֆորի, ծծմբի, ածխածնի շրջանառությունը: Թեմա 5. Մարդու առողջության էկոլոգիական ասպեկտները: Միջավայրի քիմիական, կենսաբանական աղտոտումը, միջավայրի աղտոտումը աղմուկով, սննդամթերքների աղտոտումը: Գյուղատնտեսական և ուրբանիստական համակարգեր: Թեմա 6. Անսպառ և սպառվող պաշարները: Մարդու ազդեցությունը կենսոլորտի վրա: Արդյունաբերության առաջընթացը և բնապահպանության հիմնախնդիրները: Արդյունաբերության էկոլոգիացման սկզբունքները: Թեմա 7. Քարոլորտի կառուցվածքը: Մթնոլորտի կառուցվածքը, նշանակությունը: Ջուրը երկրի վրա և նրա հատկությունները; Կենսոլորտի կառուցվածքը: Հողը, նրա կառուցվածքը և նշանակությունը բնության մեջ: Թեմա 8. Պոպուլյացիայի բնութագիրը, ծնելիություն և մահացություն, պոպուլյացիայի սեռային կազմը, պոպուլյացիաիների միջև գոյություն ունեցող փոխազդեցությանձևերը, գիշատիչ-զոհ փոխհարաբերությունը: Թեմա 9. Մթնոլորտային օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրները և դրա էկոլոգիական հետևանքները: Ջրոլորտի վրա մարդածին բացասական ազդեցությունները: Քարոլորտի և բնահողի վրա մարդածին բացասական ազդեցությունները: Երկրի կլիմայի փոփոխության և անապատացման հիմնախնդիրները:
0305	Ռուսաց լեզու-2	2
3-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/Բ 002 1. Purpose of the Course ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա: 2. վերհանել թերություններն ու շտկել դրանք: 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գործածելու տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը: 2. կառուցելու տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված, հստակ բանավոր և գրավոր խոսք՝ վերլուծությունների, հաշվետվությունների, հետազոտությունների տեսքով: 3. գործածելու մասնագիտական տեքստին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընտրելու, վերլուծելու և ադապտացնելու տնտեսագիտության, բնագիտության և հումանիտար ոլորտներից ձեռք բերած հիմնարար միջգիտակարգային գիտելիքները անկանխատեսելի իրավիճակներում արդյունավետ միջմշակութային հաղորդակցման և թարգմանություններ կատարելու նպատակով: 2. կիրառելու գիտելիքները պրակտիկայում՝ միջմշակութային առնչություններին նպաստելու համատեքստում, ձևակերպելու խնդիրները և դրանց լուծման ուղիները: 3. վերարտադրելու մասնագիտական տեքստը, նաև ներկայացնելու նրա բովանդակությունը սեղմ և ընդարձակ: 4. թարգմանելու մասնագիտական տեքստը հայերենից ռուսերեն և հակառակը: 5. զանազանելու մասնագիտական հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.Գնահատելու, վերլուծելու և զուգադրելու լեզվական, մշակութային և հասարակական տեղեկատվությունը: 2.Օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, մշակելու և ներկայացնելու տեղեկատվությունը: 3. Description ապահովել և կատարելագործել ուսանողի բանավոր և գրավոր խոսքի կառուցման ունակությունները և մասնագիտական լեզվի տիրապետումը: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ձևավորել գիտելիքներ` հիմնված ժամանակակից պատկերացումների վրա: 2. վերհանել թերություններն ու շտկել դրանք: 3. խորացնել ուսանողի լեզվական հմտությունները և հաղորդակցման կարողությունները: 4. հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտական բառապաշարին` ուսումնասիրվող թեմաների շրջանակներում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 5. Evaluation Methods and Criteria Նախապես տրված հարցաշարի շրջանակում կազմակերպվող բանավոր ստուգարքի համար թույլտվություն է հանդիսանում նախնական համակարգչային թեստավորումը: Որից հետո անց է կացվում բանավոր հարցում նախապես տրված հարցաշարի շրջանակներում: 6. Basic Bibliography Русский язык. Под общ. ред. Л.М.Мкртчяна. Ер., изд-во ЕГУ, 2004. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. П.Б.Балаян, Л.А.Тер-Саркисян, Б.С.Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015. Учебные пособия по специальности. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Ձևաբանություն: Դերբայ, դերբայական դարձված, ուղղագրությունը: Մակբայ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Կապեր, շաղկապներ, մասնիկներ, ձայնարկություններ, քերականական կարգերը, ուղղագրությունը: Բաժին 2. Շարահյուսություն. շարահյուսության հիմնական միավորները /բառակապակցություն, նախադասություն, նախադասության անդամներ/: Պարզ նախադասություն, դասակարգումը, նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամները: Բարդ նախադասություն, դասակարգումը, տեսակները: Բաժին 3. Մասնագիտական տեքստ, կառուցվածքը, տվյալ մասնագիտության տերմինային համակարգը, մասնագիտական տեքստին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքները: Բաժին 4. Մասնագիտական տեքստի թարգմանություն. գիտական տեքստի թարգմանության տեսության հիմնական խնդիրները: Գիտական զեկույցների և մասնագիտական ռեֆերատների կառուցման հիմնական սկզբունքները:
0304	Փիլիսոփայություն	3
5-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0304/ Բ07 1. Purpose of the Course ներկայացնել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, որոնք թույլ են տալիս կերտել ազգային նկարագրով և գիտական աշխարհայացքով զինված մարդ, ձևավորել փիլիսոփայական մտածողության այն մակարդակը, որն անհրաժեշտ է յուրաքանչյուր կրթված և լավ մասնագետի համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները: 2. բացատրել կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները: 3. հիմնարար գիտությունների տվյալների փիլիսոփայական մեկնաբանությունների միջոցով աջակցել ուսանողի համակարգված աշխարհայացքի, քաղաքակրթական զարգացումների, արդի միտումներին և այդ համատեքստում ազգային մրցունակ համակարգի մասին պատկերացումների ձևավորմանը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու կեցության համընդհանուր օրենքները, կատեգորիաները, հիմնական ձևերն ու առանձնահատկությունները: 2. բացահայտելու ճանաչողության, գիտության էության առանձնահատկությունները: 3. ներկայացնելու աշխարհի և նրանում մարդու տեղի ու դերի փիլիսոփայական հայեցակարգի ընդհանուր և տարբերակիչ առանձնահատկությունները, ճշմարտության և մոլորության, գիտելիքների և հավատի, ռացիոնալ և իռացիոնալ սահմանազատման փիլիսոփայական մեթոդաբանության դերն ու նշանակությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերելու գիտականը ոչ գիտականից, ճշմարիտը կեղծից, էականը ոչ էականից: 2. վերլուծելու հասարակական կյանքում տեղի ունեցող գործընթացները և դրանց պատճառահետևանքային կապերը: 3. կողմնորոշվելու մարդ-մարդ և մարդ-բնություն փոխհարաբերություններում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. տեղին և ժամանակին գործածելու փիլիսոփայական մտածողության կոնցեպտուալ ապարատը: 3. Description ներկայացնել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները, կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները, որոնք թույլ են տալիս կերտել ազգային նկարագրով և գիտական աշխարհայացքով զինված մարդ, ձևավորել փիլիսոփայական մտածողության այն մակարդակը, որն անհրաժեշտ է յուրաքանչյուր կրթված և լավ մասնագետի համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել փիլիսոփայության հիմնական օրենքները, կատեգորիաներն ու սկզբունքները: 2. բացատրել կեցության և իմացության էությունը, հիմնական ձևերն ու նրանց զարգացման օրինաչափությունները: 3. հիմնարար գիտությունների տվյալների փիլիսոփայական մեկնաբանությունների միջոցով աջակցել ուսանողի համակարգված աշխարհայացքի, քաղաքակրթական զարգացումների, արդի միտումներին և այդ համատեքստում ազգային մրցունակ համակարգի մասին պատկերացումների ձևավորմանը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. սեմինար 3. քննարկում 4. զեկուցում 5. ռեֆերատ 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Դավիթ Անհաղթ, Երկեր, Երևան, 1980: Բրուտյան Գ., Իմաստասիրական երկխոսություններ, Հ. 1, Երևան, 1987: Բրուտյան Գ., Իմաստասիրական երկխոսություններ, Հ. 2, Երևան, 1987: Գաբրիելյան Հ., Հայ փիլսոփայության պատմություն, Երևան, 1980: Կյուրեղյան Է., Փիլիսոփայություն, Երևան, 2004: Փիլիսոփայության բառարան, Երևան, 1975: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Փիլիսոփայության առարկան: Թեմա 2. Կեցություն և մատերիա: Թեմա 3. Դիալեկտիկա: Թեմա 4. Բնություն: Թեմա 5. Մարդ և պրակտիկա: Թեմա 6. Գիտակցություն և ճանաչողություն: Թեմա 7. Գիտություն: Թեմա 8. Հասարակություն:

Chair code	Name of the elective course	Credits
0302	Մեդիագրագիտություն	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ11 1. Purpose of the Course ուսանողին ներկայացնել հասարակության և մեդիայի փոխհարաբերությունները, դրանց առանձնահատկությունները, ծանոթացնել մեդիայի կողմից հանրային կարծիքի, սոցիալական դիրքորոշման, արժեհամակարգի ձևավորման մեխանիզմներին, ուսումնասիրել հասարակական գիտակցության և մեդիամիջավայրի փոխազդեցությունների շրջանակը, հասկանալ դրանց նախադրյալները և հետևանքները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. հիմնավորելու մեդիայի և տեղեկատվական հասարակության էությունը, դրանց հետ կապված հասկացությունները և հիմնական տեսությունները, 2. որոշելու մեդիայի արժեքաստեղծ գործառույթը, վերջինիս միջոցով հասարակական արժեքների ձևավորման փուլերը, 3. մատնանշելու սոցիալական դիրքորոշման փոփոխման մեխանիզմները՝ մեդիայի դերն ավելի ամբողջական պատկերացնելու համար, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերակելու մեդիայի հաղորդակցային և գաղափարական բնույթը, 2. գնահատելու տեղեկատվական հասարակության հայաստանյան յուրահատկությունները, 3. հետազոտության ժամանակակից մեթոդներով համեմատելու մեդիատեսակները (մեդիա)՝ ըստ իրենց ազդեցիկության աստիճանի, 4. տարբերակելու ամբոխի կարգավորման / մանիպուլացման մեխանիզմներն ու հնարքները կոնկրետ դեպքերում, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. արժևորելու և քննադատական մոտեցում ցուցաբերելու մեդիաարտադրանքին, 2. սեփական հետազոտություններում մեթոդաբանական սկզբունքներով համակարգելու մեդիաազդեցության մեխանիզմները: 3. Description ուսանողին ներկայացնել հասարակության և մեդիայի փոխհարաբերությունները, դրանց առանձնահատկությունները, ծանոթացնել մեդիայի կողմից հանրային կարծիքի, սոցիալական դիրքորոշման, արժեհամակարգի ձևավորման մեխանիզմներին, ուսումնասիրել հասարակական գիտակցության և մեդիամիջավայրի փոխազդեցությունների շրջանակը, հասկանալ դրանց նախադրյալները և հետևանքները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական պարապմունք 3. ինքնուրույն աշխատանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր: 6. Basic Bibliography Morin E., Au-delà de la globalisation et du développement, société-monde ou empire-monde ? », La revue du MAUSS, 20, pp. 43-53, 2002. Назаров М., Массовая коммуникация и общество. Введение в теорию и исследования. - М.: «Аванти плюс», 2003. Поликарпова Е., Аксиологические Функции Масс-Медиа В Современном Обществе, Ростов-на-Дону, 2002. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հասարակության կառուցվածքը: Հասարակություն և անհատ: Թեմա 2. Մեդիա և մեդիամիջավայր: Մեդիայի հաղորդակցային և գաղափարական բնույթը: Թեմա 3. Տեղեկատվական հասարակություն. ձևավորման նախադրյալները: Թեմա 4. Հասարակական գիտակցություն-մեդիամիջավայր. փոխադարձ ազդեցության բնույթը: Թեմա 5. Հասարակական գիտակցության մանիպուլյացիա: Թեմա 6. Մեդիա և արժեքներ. մեդիայի արժեքաստեղծ գործառույթը:
0304	Քննական և ստեղծագործական մտածողություն	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0304/ Բ08 1. Purpose of the Course ներկայացնել քննական և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, ուսանողների մոտ ձևավորել ստեղծագործական և քննական մտածողություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու քննական և ստեղծագործական մտածողությունը, 2. մեկնաբանելու քննական և ստեղծագործական մտածողության հիմնական սկզբունքներն ու հատկանիշները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու քննական և ստեղծագործական մտածողության գործիքները, 2. մեկնաբանելու քննական մտածողության տեսակները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ: 3. Description ներկայացնել քննական և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, ուսանողների մոտ ձևավորել ստեղծագործական և քննական մտածողություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Бутенко А., Ходос Е., Критическое мышление: метод, теория, практика. Учеб.-метод. пособие. М.: Мирос, 2002. - 176 с. Ивунина Е., О различных подходах к понятию «критическое мышление» // Молодой ученый. - 2009. - № 11. - С. 170-174. Турчин В., Феномен науки. Кибернетический подход к эволюции. - Изд. 2-е - М.: Словарное издательство ЭТС. - 2000. - 368 с. Халперн Д., Психология критического мышления. - СПб.: Питер, 2000, 512 с. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ստեղծագործական և քննական մտածողության սահմանումը: Թեմա 2. Ստեղծագործական և քննական մտածողության կարևորությունը: Թեմա 3. Ստեղծագործական և քննական մտածողության զարգացման փուլերը: Թեմա 4. Ստեղծագործական և քննական մտածողության խրախուսման մեթոդները: Թեմա 5. Քննական և ստեղծագործական մտածողության հմտությունների զարգացման մոտեցումները: Թեմա 6. Ստեղծագործական և քննական մտածողության զարգացման գործիքները: Թեմա 7. Քննական մտածողության տեսակները: Թեմա 8. Ստեղծագործական մտածողության սկզբունքները, հիմնական հատկանիշները:
0304	Քաղաքագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0304/Բ 06 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, ձևավորել ուսանողների մոտ քաղաքական իրականության վերլուծության պրակտիկ հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները 1. ներկայացնել քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները, 2. ներկայացնել քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 3. ներկայացնել ու մեկնաբանել քաղաքական տեխնոլոգիա և քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու քաղաքագիտության ձևավորման նախապատմությունը և զարգացման էտապները, 2. ներկայացնելու իշխանության կառուցվածքը, ռեսուրսները և տեսակները, 3. թվարկելու ու մեկնաբանելու պետական կառավարման ձևերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 2. մեկնաբանելու քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը, 3. մեկնաբանելու քաղաքագիտության տեսական և կիրառական նշանակության հիմնահարցերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 2. աշխատելու թիմում: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, ձևավորել ուսանողների մոտ քաղաքական իրականության վերլուծության պրակտիկ հմտություններ: Դասընթացի խնդիրները 1. ներկայացնել քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները, 2. ներկայացնել քաղաքական վարչակարգ հասկացությունը, տեսակները, 3. ներկայացնել ու մեկնաբանել քաղաքական տեխնոլոգիա և քաղաքական գաղափարախոսություն հասկացությունը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. զեկուցումներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Քաղաքագիտություն, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2006: Буренко В., Журавлев В.В., Политология. Изд-во Моск. гуманит. ун-та, Москва, 2004. Гаджиев К., Политология. Москва, 2005. Политология. Под ред. А. Радугина. Изд-во Центр, Москва, 1999. Пушкарева Г., Политология. Изд-во Айрис-пресс, Москва, 2002. Мальцев В., Основы политологии. Изд-во ИТРССПП, Москва, 1998. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Քաղաքագիտության ձևավորման նախապատմությունը: Թեմա 2. Քաղաքական մտքի զարգացման հիմնական էտապները: Թեմա 3. Քաղաքական իշխանություն և իշխանական հարաբերություններ: Թեմա 4. Քաղաքական ընտրանի /էլիտա/: Թեմա 5. Քաղաքական լիդերություն: Թեմա 6. Քաղաքական ռեժիմներ: Թեմա 7. Հասարակության քաղաքական համակարգը: Պետությունը որպես քաղաքական համակարգի գլխավոր ինստիտուտ: Պետության ծագումը, բնույթը, դերը և հիմնական ֆունկցիաները: Թեմա 8. Քաղաքական կուսակցություններ և կուսակցական համակարգեր: Թեմա 9. Քաղաքացիական հասարակություն: Թեմա 10. Քաղաքական սոցիալականացում և քաղաքական մասնակցություն: Թեմա 11. Ընտրություններ և ընտրական համակարգեր: Թեմա 12. Գաղափարախոսությունների տեսություն: Թեմա 13. Ազգեր և ազգային քաղաքականություն: Թեմա 14. Քաղաքականությունը և կրոնը: Թեմա 15. Քաղաքական մշակույթ:
0304	Տրամաբանության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0304/ Բ04 1. Purpose of the Course ուսումնասիրել մտածողության օրենքները և կանոնները, սովորեցնել մտածել, կոռեկտ դատել, զերծ մնալ տրամաբանական այն սխալներից: Դասընթացի խնդիրները. 1. ցույց տալ հասկացության և բառի տարբերությունները, 2. ծանոթացնել հասկացության տեսակների, տրամաբանական հնարների հետ: 3. ծանոթացնել տրամաբանության և նախադասության կապին, անդրադառնալ դատողությանտեսակներին, տրամաբանության օրենքներին: 4. ծանոթացնել մտահանգման տարբեր տեսակներին և նրանց կանոններին, պարզաբանել ապացուցման և հերքման էությունը, նրանց եղանակները, բացահայտել ապացուցման և հերքման ընթացքում հնարքները, տրամաբանական սխալները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու հասկացության, նրա տեսակների, հասկացության ծավալների միջև հիմնական հարաբերությունները, տրամաբանական հնարները, 2. մեկնաբանելու դատողության, նրա տեսակների, դատողությունների միջև հիմնական հարաբերությունների, տրամաբանական հիմնական օրենքները: 3. սահմանելու մտահանգումը, նրա տեսակները, անհրաժեշտ մտահանգման տեսակները, նրանց կանոնները, ապացուցումն ու հերքումը, նրանց տեսակները, վարկածը, տրամաբանական սխալները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բաժանելու, դասակարգելու, տեսակավորելու հասկացությունները, դրանց տեսակները: 2. զանազանելու հասկացությունն ու դատողությունը, դատողությունները տեսակավորելու ըստ տարբեր հիմքերի, գործածելու տրամաբանության հիմնական օրենքները: 3. զանազանելու մտահանգման տարբեր տեսակները, անսխալ ապացուցելու և հերքելու: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կառուցելու և հիմնավորելու սեփական մտքերը առանց տրամաբանական սխալների: 3. Description ուսումնասիրել մտածողության օրենքները և կանոնները, սովորեցնել մտածել, կոռեկտ դատել, զերծ մնալ տրամաբանական այն սխալներից: Դասընթացի խնդիրները. 1. ցույց տալ հասկացության և բառի տարբերությունները, 2. ծանոթացնել հասկացության տեսակների, տրամաբանական հնարների հետ: 3. ծանոթացնել տրամաբանության և նախադասության կապին, անդրադառնալ դատողությանտեսակներին, տրամաբանության օրենքներին: 4. ծանոթացնել մտահանգման տարբեր տեսակներին և նրանց կանոններին, պարզաբանել ապացուցման և հերքման էությունը, նրանց եղանակները, բացահայտել ապացուցման և հերքման ընթացքում հնարքները, տրամաբանական սխալները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկում 3. բանավեճ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Basic Bibliography Բրուտյան Գ., Տրամաբանության դասընթաց, Երևան, 1976: Кондаков Н., Логический словарь, Москва, 1975. Гетманов А., Логика, Москва, 1993. Маковелский А., История логики, Москва, 1967. Демидов И., Логика, Москва, 2004: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Տրամաբանություն առարկան և նրա դերն ու նշանակությունը: Թեմա 2. Հասկացություն: Թեմա 3. Դատողություն: Թեմա 4. Տրամաբանության օրենքները: Թեմա 5. Մտահանգում: Թեմա 6. Ապացուցում և հերքում: Թեմա 7. Պարալոգիզմ, սոփեստություն, սրամտություն, պարադոքս: Հիպոթեզ:
0201	Տնտեսագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0201/ Բ01 1. Purpose of the Course ուսանողների մոտ ձևավորել համակարգված տրամաբանական մտածողություն և տալ տնտեսագիտական ընդհանուր գիտելիքներ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին մեկնաբանել տնտեսագիտության հիմնարար օրենքները կատեգորիաները, ցուցանիշները: 2. ուսանողներին բացատրել շուկայական տնտեսության սկզբունքները: 3. ուսուցանել ուսանողներին օգտվել մասնագիտական գրականությունից, օրենքներից: 4. ուսանողներին զինել միկրո և մակրո ցուցանիշները հասկանալու, վերլուծելու կարողություններով: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և մեկնաբանելու շուկայական տնտեսության առանձնահատկությունները, սկզբունքները, տնտեսական օրենքները, 2. ներկայացնելու շուկայի մոդելները, ռեսուրսների շուկաները և դրանց առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնելու միկրո, մակրո ցուցանիշները, ֆինանսաբանկային համակարգը: 2. վերլուծելու տնտեսական իրավիճակները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում: 2. տրամաբանորեն ճիշտ, փաստարկված և հստակ կառուցելու բանավոր և գրավոր խոսքը, հմտորեն հաղորդակցվելու հանրության հետ: 3. Description ուսանողների մոտ ձևավորել համակարգված տրամաբանական մտածողություն և տալ տնտեսագիտական ընդհանուր գիտելիքներ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին մեկնաբանել տնտեսագիտության հիմնարար օրենքները կատեգորիաները, ցուցանիշները: 2. ուսանողներին բացատրել շուկայական տնտեսության սկզբունքները: 3. ուսուցանել ուսանողներին օգտվել մասնագիտական գրականությունից, օրենքներից: 4. ուսանողներին զինել միկրո և մակրո ցուցանիշները հասկանալու, վերլուծելու կարողություններով: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություններ 2. սեմինարներ, քնարկումներ և բանավեճեր 3. խմբային աշխատանքներ 4. ռեֆերատներ 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Գորթնի Ջ., Տնտեսագիտություն: ԵՊՏՀ հրատ., Երևան, 1999: Սամուելսոն Ս., Նորթհանուս Ու., Տնտեսագիտություն, Երևան, 1997: Макконнелл К.Р., Брью С.Л. Економика. 17-ое изд., Москва, 2009. Економическая теория. Учебник под ред. В. Камаева, Москва, 1998 7. Main sections of the course Թեմա 1. Տնտեսագիտության տեսության առարկան և մեթոդը: Թեմա 2. Տնտեսական զարգացման ընդհանուր խնդիրները: Թեմա 3. Տնտեսության շուկայական համակարգը և եկամտի շրջապտույտը: Թեմա 4. Անհատական շուկաների վերլուծությունը, պահանջարկ և առաջարկ: Թեմա 5. Սպառողի վարքի տեսություն: Թեմա 6. Արտադրության ծախքերի տնտեսություն: Թեմա 7. Շուկայի կառուցվածքը և գնի ու արտադրության ծավալի որոշումը: Թեմա 8. Ձեռնարկությունների ու կազմակերպությունների տիպերը և տեսակները: Թեմա 9. Ռեսուրսների գների ձևավորումը: Թեմա 10. Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Ազգային հաշիվների համակարգը: Թեմա 11. Մակրոտնտեսական կայունություն և տատանումներ: Թեմա 12. Փողը և բանկային համակարգը, դրամավարկային քաղաքականություն: Թեմա 13. Պետական բյուջեն և ֆիսկալ քաղաքականությունը: Թեմա 14. Միջազգային առևտրի տեսություն: Թեմա 15. Վճարային հաշվեկշիռ և արժույթային կուրսեր:
0104	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0104 / Բ01 1. Purpose of the Course ուսանողի մոտ ձևավորել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների տեխնիկական և ծրագրայի նապահովման մասին, զարգացնել համակարգչից օգտվելու հմտություններ, որոնք կկիրառվեն ուսումնառության ընթացքում, առօրյայում, շարունակական կրթության ընթացքում, ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ծանոթացնել համակարգչի կառուցվածքին, համակարգային և կիրառական ծրագրերին, 2. մեկնաբանել փաստաթղթերի գեղարվեստական ձևավորման ոճերը, շրիֆտատեսակները, խմբագրման հնարավորությունները, 3. բացահայտել ժամանակակից համակարգչի դերն ու կարևորությունը հումանիտար մասնագիտությունների մեջ, 4. կատարել տրամաբանական արտահայտություններ Excel համակարգով խնդիրներ լուծելու համար, 5. ըստ կատարած հաշվարկների ստացված տվյալների կառուցել գրաֆիկներ, տեսակավորել: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկելու համակարգչի կառուցվածքը և նշելու աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, 2. ընտրելու ոճեր, շրիֆտատեսակներ, շաբլոններ word տեքստային խմբագրով փաստաթղթեր ձևավորելու համար, 3. վերարտադրելու և ստեղծելու էլեկտրոնային աղյուսակ, 4. ուսանողը ունակ կլինի ընտրել և ներկայացնել Power Point համակարգի հնարավորությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. օգտագործելու օպերացիոն համակարգի հնարավորությունները, 2. կատարելու իր թղթավարությունը Microsoft Word տեքստային խմբագրիչով, 3. էլեկտրոնային աղյուսակով կատարելու հաշվարկային աշխատանքներ՝ կիրառելով ստանդարտ ֆունկցիաներ և տրամաբանական գործողություններ: 4. կիրառելու Power Point ծրագիրը զեկուցումների, ռեֆերատների, հետազոտական և ավարտական աշխատանքների ցուցադրման համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description ուսանողի մոտ ձևավորել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների տեխնիկական և ծրագրայի նապահովման մասին, զարգացնել համակարգչից օգտվելու հմտություններ, որոնք կկիրառվեն ուսումնառության ընթացքում, առօրյայում, շարունակական կրթության ընթացքում, ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ծանոթացնել համակարգչի կառուցվածքին, համակարգային և կիրառական ծրագրերին, 2. մեկնաբանել փաստաթղթերի գեղարվեստական ձևավորման ոճերը, շրիֆտատեսակները, խմբագրման հնարավորությունները, 3. բացահայտել ժամանակակից համակարգչի դերն ու կարևորությունը հումանիտար մասնագիտությունների մեջ, 4. կատարել տրամաբանական արտահայտություններ Excel համակարգով խնդիրներ լուծելու համար, 5. ըստ կատարած հաշվարկների ստացված տվյալների կառուցել գրաֆիկներ, տեսակավորել: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1.փոքր խմբերում տարբեր հարցադրումներ և քննարկումներ, 2.լաբորատոր աշխատանքներ, 3.տնային, ինքնուրույն և ստուգողական աշխատանքներ և խմբային նախագծեր: 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Ուսանողը ստանում է ստուգված, եթե ներկայացնում է՝ 1. Հանձնարարված թեմայով ռեֆերատ (MS Word տարբերակով) և համապատասխան շնորհանդես (PowerPoint կամ համարժեք այլ ծրագրով) 2. Ռեֆերատը պետք է ներկայացվի դասընթացի ընթացքում ստացած գիտելիքների կիրառմամբ: 6. Basic Bibliography Հովակիմյան Ա., Սարգսյան Ա., Խաչոյան Լ., Իսպիրյան Ն., Մանուկյան Ա., Մկրտչյան Ն., Համակարգչային գրագիտություն, Մեթոդական ձեռնարկ, Երևան, 2012: Ջանփոլադյան Բ., Քոմփյութերային կիրառական տեխնոլոգիաների հիմունքները, ՀՊՃՀ, Երևան, 2000: Тихомиров А., Прокди А., Колосков П., Клендрова И. и др., MicrosoftOffice 2007, Наука и Техника, Эл. Книга, 2008. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները: Համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները: ԷՀՄ-ի հիմնական հանգույցները. հիշասարք, պրոցեսոր, ներածման և արտածման սարքեր: ԷՀՄ-ի ծրագրային ապահովումը: Ֆայլ, ֆայլի անվանում. Ֆայլի ճանապարհ: Հիշողության չափման միավորները: Թեմա 2. Microsoft Word փաստաթղթերի ստեղծում և ձևավորում: Փաստաթղթերի ստեղծում և ձևավորում: Տառի բնութագրերը: WordArt-ի տեղադրում: Նրա հետ աշխատելու գործիքներ: Formatting պանելի գործիքները: Աշխատանք Tab-երի հետ: Պարագրաֆ, նրա բնութագրերը: Էջիպարամետրերի տեղադրում: Եզրագծերի և ֆոնի տեղադրում, տեքստերի խմբագրում (բլոկների պատճենում, տեղափոխում, տեղադրում): Փաստաթղթերի նախնական դիտարկում և տպում: Տեքստերի սխալների ուղղում, որոնում, փոխարինում: Էջի համարների տեղադրում: Drawing ռեժիմ: Աշխատանք Autoshapesերի հետ: Աղյուսակների տեղադրում: Թեմա 3. Microsoft Excelէլեկտրոնայինաղյուսակներ Microsoft Excel էլեկտրոնային աղյուսակային համակարգի պատուհանի կառուցվածքը: Բջիջներ: Տվյալների ներմուծում, խմբագրում, ֆորմատավորում: Բջջի հասցեների տիպերը: Ներմուծման ավտոմատացում: Տրամաբանական գործողություններ, ֆունկցիաներ: Տվյակների տեսակավորում՝ Filter, Sort ռեժիմները: Թեմա 4. Microsoft PowerPoint ներկայացման ստեղծում: Ներկայացումների ստեղծում: Անիմացիաների և ոճերի հաղորդում սահիկներին: Ձայնային, լուսային ոճերի հաղորդում սահիկներին: Դիզայնի ձևավորում: Ավտոմատացնել սահիկների միջև անցումը: Ներկայացումն ինտեգրել այլ թվայնացված միջոցների հետ:
0303	Սոցիոլոգիայի հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0303/ Բ06 1. Purpose of the Course ծանոթացնել ուսանողներին անհատների, սոցիալական խմբերի, դասակարգերի, մարդկային այլ խմբերի գործունեության մեջ հասարակական ընդհանուր օրինաչափությունների դրսևորման ձևերին և գործողության մեխանիզմներին տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում կիրառական սոցիոլոգիայի ընդհանուր կառուցվածքի վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել սոցիալական խմբերի ընդհանուր օրինաչափությունները, դրսևորման ձևերը և գործողության մեխանիզմները տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գիտության մեջ ‹‹սոցիոլոգիա›› հասկացության ամենատարածված սահմանումները և տեսությունները, 2. սահմանելու սոցիոլոգիայի կառուցվածքը, բաղադրիչները, տիպաբանությունը, մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ, 1. մեկնաբանելու տեղեկատվություն հավաքելու մեթոդները, 2. վերլուծելու սոցիալական խմբերը, դասակարգերը: 3. մեկնաբանելու կիրառական սոցիոլոգիայի հետազոտության մեթոդների տեսակները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում: 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description ծանոթացնել ուսանողներին անհատների, սոցիալական խմբերի, դասակարգերի, մարդկային այլ խմբերի գործունեության մեջ հասարակական ընդհանուր օրինաչափությունների դրսևորման ձևերին և գործողության մեխանիզմներին տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում կիրառական սոցիոլոգիայի ընդհանուր կառուցվածքի վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել սոցիալական խմբերի ընդհանուր օրինաչափությունները, դրսևորման ձևերը և գործողության մեխանիզմները տարբեր պատմական պայմաններում և իրադրություններում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. ռեֆերատներ 5. զեկուցումներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Basic Bibliography Бабосов Е., Прикладная социология. ТетраСистемс, 2001. ISBN 985-6577-74-8. Горшков М., Шереги Ф., Прикладная социология. Методология и методы. Москва. Альфа-М; Инфра- М, 2011. ISBN 978-5-98281-155- 4. Горшков М., Шереги Ф, Прикладная социология. Методология и методы. Интерактивное уч. пособ. На CD-ROM. 2012 г. Долгоруков А., От замысла к действию. Стратегическое управление. ДИСКУРС, 2011. Ельмеев В., Овсянников В., Прикладная социология. Очерки методологии. СПб., СПбГУ, 1994 г. (1-е изд.) Кравченко А., Прикладная социология и менеджментֈ Хрестоматия. М., МГУ, 1998. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Սոցիոլոգիա առարկայի նպատակը, խնդիրները: Թեմա 2. Տեղեկատվություն հավաքելու մեթոդները: Թեմա 3. Դիտման մեթոդ, հարցման մեթոդ, հարցազրույցի մեթոդ, փաստաթղթերի վերլուծության մեթոդ, ֆոկուս խումբ: Թեմա 4. Հարցաշարի կառուցվածքը, տեսակները: Թեմա 5. Սոցիոլոգիական հետազոտության փուլերը, ծրագիրը, ընտրանքը:
0305	Ռուսաց լեզու-3	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0305/Բ 003 1. Purpose of the Course խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել ռուսերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել ռուսերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ռուսերենի բառակազմության միջոցները, 2. կիրառելու հոմանիշները, հականիշները և համանունները համատեքստում, 3. գործածելու ռուսերենին բնորոշ խոսակցական կառույցները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընդհանրացնելու լեզվի նախնական քերականական և բառապաշարային գիտելիքները, 2. վարելու զրույց/երկխոսություն՝ կիրառելով ուղղախոսության և շարահյուսության կանոններ, 3. արտահայտելու և հիմնավորելու սեփական կարծիքը, կազմելու գործնական նամակներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ունկնդրելու և վերարտադրելու զրույց/ երկխոսություն, 2. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ, 3. բանավիճելու մասնագիտական թեմաներով: 3. Description խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել ռուսերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել ռուսերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Русский язык. Под общ.ред. к.ф.н. доцента Лалаян С.А. Ер., изд-во ЕГУ, 2018. Русский язык. Под общ.ред. Л.М.Мкртчяна. Ер., изд-во ЕГУ, 2004. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация Речь., П.Б.Балаян, Л.А.Тер-Саркисян, Б.С.Ходжумян. Ереван, изд-во ЕГУ, 2015. Учебные пособия по специальности. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Շարահյուսություն: Թեմա 2. Ուղղագրության հիմնական կանոնները: Թեմա 3. Մասնագիտական տեքստ:
0202	Մշակութաբանության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/ 0/ 0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0202/ Բ01 1. Purpose of the Course ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել մշակութաբանության առարկայի և ‹‹մշակույթ›› հասկացության վերաբերյալ, արմատավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների և մեխանիզմների մասին: Հատուկ ուշադրություն դարձնել համաշխարհային ու հայ մշակույթների ընդհանուր բնութագրերի և ներկա գործընթացների վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել հայ և համաշխարհային մշակույթների ընդհանուր բնութագրերը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գիտության մեջ մշակույթ›› հասկացության ամենատարածված սահմանումները և տեսությունները, 2. սահմանելու մշակույթի կառուցվածքը, բաղադրիչները, տիպաբանությունը, մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու մշակույթ, ենթամշակույթ, հակամշակույթ հասկացությունները, 2. վերլուծելու մշակութային գործընթացները և մշակույթի զարգացման դինամիկան, 3. մեկնաբանելու ժամանակակից մշակութային գործընթացների առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, 1. աշխատելու թիմում, 2. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել մշակութաբանության առարկայի և ‹‹մշակույթ›› հասկացության վերաբերյալ, արմատավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների և մեխանիզմների մասին: Հատուկ ուշադրություն դարձնել համաշխարհային ու հայ մշակույթների ընդհանուր բնութագրերի և ներկա գործընթացների վրա: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված պատկերացում մշակույթի բաղադրիչների, երևույթների, գործընթացների վերաբերյալ, 2. ուսումնասիրել հայ և համաշխարհային մշակույթների ընդհանուր բնութագրերը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճեր 4. ռեֆերատներ 5. զեկուցումներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Basic Bibliography Մելքումյան Գ., Մշակութաբանություն, Երևան, 2000: Սարգսյան Ս., Մշակութաբանություն, Երևան, 1997 Սարգսյան Ս., Մշակույթի տեսություն և հայ մշակույթի պատմություն, Երևան, 2004: Арутюнов С., Рыжакова С., Культурная антропология, М., 2004. Розин В., Культурология, М., 1998. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Դասընթացի ուսումնասիրման օբյեկտը, առարկան և խնդիրները: ‹‹Մշակույթ›› հասկացության սահմանումներն ու մշակույթի էության, ծագման և զարգացման վերաբերյալ տեսությունները: Թեմա 2. Մշակույթի մակարդակները: Ազգային և համամարդկային բնույթը: Զանգվածային և էլիտար մշակույթ: Թեմա 3. Հոգևոր գործունեության մշակութային ձևերը: Կրոն, գիտություն և արվեստ: Թեմա 4. Մշակույթ- բնություն-հասարակություն: Թեմա 5. Նախնադարյան մշակույթ: Հին Արևելյան քաղաքակրթություններ (միջագետքյան, եգիպտական, հին հնդկական և չինական): Թեմա 6. Անտիկ (հունահռոմեական) մշակույթ: Թեմա 7. Միջնադար` քրիստոնեական և իսլամական մշակույթներ: Թեմա 8. Վերածնունդ և Ռեֆորմացիա: Թեմա 9. Նոր դարաշրջանի եվրոպական մշակույթը: Թեմա 10. Մոդեռնիզմի և պոստմոդեռնիզմի դարաշրջանների մշակույթը: Թեմա 11. Հայկական մշակույթ:
0305	Անգլերեն-3	2
3-րդ/4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0305/ Բ006 1. Purpose of the Course խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել անգլերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել անգլերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու անգլերենի բառակազմության միջոցները, 2. կիրառելու հոմանիշները, հականիշները և համանունները համատեքստում, 3. գործածելու անգլերենին բնորոշ խոսակցական կառույցներ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ընդհանրացնելու լեզվի նախնական քերականական և բառապաշարային գիտելիքները, 2. վարելու զրույց/երկխոսություն՝ կիրառելով ուղղախոսության և շարահյուսության կանոններ, 3. արտահայտելու և հիմնավորելու սեփական կարծիքը, կազմելու գործնական նամակներ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ունկնդրելու և վերարտադրելու զրույց/երկխոսություն: 2. պատրաստելու ինքնուրույն աշխատանքներ և զեկուցումներ: 3. բանավիճելու մասնագիտական թեմաներով: 3. Description խորացնել և զարգացնել նախորդ 2 փուլերում ձեռք բերված գիտելիքները, ուսանողների մոտ ձևավորել հաղորդակցության համար անհրաժեշտ բանավոր խոսքի ունակություններ: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել և հարստացնել ուսանողների խոսակցական բառապաշարը, 2. ակտիվացնել բանավոր խոսքը և շփման կարողությունները, 3. զարգացնել անգլերենի ուղղախոսության նորմերը, խոսքի մասերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, 4. զարգացնել անգլերենով ազատ հաղորդակցվելու տեխնիկան: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 2. ընթերցանություն 3. թեստ 4. ռեֆերատ 5. զրույց լեզվակրի հետ 6. շնորհանդես 7. ինքնուրույն աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Harutyunyan K., Mkrtchyan H., Bagumyan L., Do you Speak English? Yerevan, Lusakn, 2015. Mkhitaryan K., Gevorgyan A., Develop Your Vision of English. Yerevan: Antares, 2017. Vince M., First Certificate Language Practice. USA: Macmillan, 2010. Alexander L.G., Fluency In English, Longman, 1967. Alexander L.G., For and Against, Longman, 1969. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ընդհանուր անգլերեն` շեշտադրելով բառապաշարի ընդլայնումը: Թեմա 2. Խոսակցական անգլերենին բնորոշ կառույցների ուսուցում: Թեմա 3. Բանավոր խոսք՝ ուղղված ուսանողների անհատական ստեղծագործական մտքի ու վերլուծական ունակությունների խթանմանը:
0105	Մաթեմատիկայի հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 0/30/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0105 / Բ03 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել մաթեմատիկայի հիմունքներին' որպես ընդհանուր մշակույթի բաղկացուցիչ մասի, ուսանողներին մոտ ձևավորել վերացական մտածողություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1. լուծելու հանրակրթական և հանրամատչելի բնույթի մաթեմատիկական որոշ հարցեր, 2. ճիշտ մշակելու թվային տվյալները, մասնագիտական վերլուծությունները գրաֆիկների, սանդղակների, մասերով, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ. 1. տարրական ֆունկցիաների հենքի վրա դասակարգել ֆունկցիաները, սահմանել ֆունկցիայի անընդհատությունը, հաշվել նրա սահմանը: 2. գործնականում իրականացնել հետազոտական աշխատանքի ճիշտ պլանավորում, 3. գործնականում իրականացնել հետազոտման մեթոդի ճիշտ ընտրություն, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 1. աշխատել հետազոտական խմբում, 2. կիրառել գիտելիքները պրակտիկայում: 3. վերլուծել խնդիրները և առաջարկել լուծման եղանակներ: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել մաթեմատիկայի հիմունքներին' որպես ընդհանուր մշակույթի բաղկացուցիչ մասի, ուսանողներին մոտ ձևավորել վերացական մտածողություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. Դասախոսություներ դիդակտիկ նյութերի կիրառմամբ (համակարգիչ, աղյուսակներ և այլն): 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում է 4 հարց դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Աթաբեկյան Վ. և ուրիշներ, Մաթեմատիկա հումանիտար մասնագիտությունների համար, ԵՊՀ, Երևան, 2004: Քարտաշյան Ա., Մաթեմատիկա Երևան, Լույս, 1983: Тихомиров Н. Шелехов А., Математика, Учебный курс для юристов, Москва, Юрайт, 2000. Стойлова Л., Математика Москва, Академия, 2007. Лавров И., Максимова Л., Задачи по теории множеств, математической логике и теории алгоритмов Москва, Физматлит 1995. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Մաթեմատիկա առարկան և մաթեմատիկական լեզու: Բաժին 2. Բազմությունների տեսության տարրեր և թվային բազմություններ: Բաժին 3. Ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափություն: Բաժին 4. Վեկտորական հաշիվ: Բաժին 5. Տեքստային խնդիրներ. (տոկոսի,խառնուրդների և շարժման խնդիրներ): Բաժին 6. Հանրահաշվական կորեր (ուղիղ գիծ, շրջանագիծ): Բաժին 7. Հավանականությունների տեսություն և մաթեմատիկական վիճակագրության տարրեր:
0303	Հոգեբանության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0303/ Բ 04 1. Purpose of the Course ծանոթացնել ուսանողին ընդհանուր հոգեբանության և դրա հիմունքներին, տարբեր բաժինների կառուցվածքին ու զարգացմանը, հոգեկանի ակտիվության մակարդակներին, անձնավորությանը, նրա կառուցվածքին և դրսևորումներին, անձի պարզագույն, հոգեկան իմացական գործընթացներին, ուսումնասիրել ընկալման, ըմբռնման առանձնահատկությունները, հիշողության, մտածողության, երևակայության առանձնահատկությունները, պարզաբանել անձի հուզակամային կողմը, անձի հոգեբանական անհատական առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. բացահայտել հոգեբանության սկզբունքներն ու հիմնական դրույթները, կրթական նոր տեխնոլոգիաները, 2. լուծել մասնագիտական խնդիրներ, պլանավորել և իրականացնել հետազոտություններ, 3. ցույց տալ ընդհանուր հոգեբանության առանցքային տեսությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճանաչելու ընդհանուր հոգեբանության կառուցվածքը, տարբեր բաժինների զարգացումը և գործառույթները, մեթոդները, 2. տարբերակելու հոգեկանի ակտիվության մակարդակները, 3. պարզաբանելու հոգեկան պարզագույն իմացական գործընթացները և նրանց առանձնահատկությունները, 4. բացատրելու հոգեկան իմացական բարձրագույն գործընթացները և նրանց առանձնահատկություններին, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու անձի հուզակամային ոլորտի նրբությունները, 2. տարբերակելու անձի անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. զարգացնելու սեփական ընդունակությունները, կարողությունները, 2. վերլուծելու և գնահատելու սեփական մասնագիտական աճը, պլանավորել հետագա մասնագիտական զարգացումը նաև ինքնակրթության ճանապարհով: 3. Description ծանոթացնել ուսանողին ընդհանուր հոգեբանության և դրա հիմունքներին, տարբեր բաժինների կառուցվածքին ու զարգացմանը, հոգեկանի ակտիվության մակարդակներին, անձնավորությանը, նրա կառուցվածքին և դրսևորումներին, անձի պարզագույն, հոգեկան իմացական գործընթացներին, ուսումնասիրել ընկալման, ըմբռնման առանձնահատկությունները, հիշողության, մտածողության, երևակայության առանձնահատկությունները, պարզաբանել անձի հուզակամային կողմը, անձի հոգեբանական անհատական առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. բացահայտել հոգեբանության սկզբունքներն ու հիմնական դրույթները, կրթական նոր տեխնոլոգիաները, 2. լուծել մասնագիտական խնդիրներ, պլանավորել և իրականացնել հետազոտություններ, 3. ցույց տալ ընդհանուր հոգեբանության առանցքային տեսությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկում 3. բանավեճ 4. գործնական պարապմունք 5. ռեֆերատ/էսսե 6. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Basic Bibliography Ավանեսյան Հ., Հովհաննիսյան Հ., Ասրիյան Է., Հոգեբանություն, դեմքեր, փաստեր/ Ուսումնական ձեռնարկ. Երևան, ԵՊՀ հրատ. 2010,204 էջ: Նալչաջյան Ա., Հոգեբանության հիմունքներ, Երևան, 1997 : Психология. Учебное пособие под. Ред. Е. И. Рогова. М., 2005. Маклаков А.Г., Общая психология. М., 2007. Немов Р.С., Психология: учеб. для студ. высш. пед. учеб. заведений: в 3 кн. М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС (2003). Столяренко Людмила Дмитриевна, Психологии.учебник для вузов.-СПб.: Питер, 2010.-592 стр. Столяренко Л.Д., Основы психологии. Ростов-на-Дону, 2005. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հոգեբանության առարկան, խնդիրները: Թեմա 2. Հոգեբանական հիմնական մեթոդները, բնագավառները: Թեմա 3. Հոգեկանի ռեֆլեկտորային մեկնաբանությունը: Թեմա 4. Հոգեկանի ակտիվության մակարդակները: Թեմա 5. Հոգեկանի և գիտակցության զարգացումը: Թեմա 6. Անձի հոգեբանական բնութագիրը: Թեմա 7. Ուշադրություն, ֆիզիոլոգիական հիմքերը, տեսակները, զարգացումը: Թեմա 8. Անձի իմացական հոգեկան գործընթացները` զգայություններ: Թեմա 9. Զգայությունների դասակարգումը, զգայունակություն: Թեմա 10. Ընկալում, ըմբռնում, առանձնահատկությունները: Թեմա 11. Հիշողություն և անձ, տեսակները, գործընթացները: Թեմա 12. Մտածողություն, տեսակները, գործընթացները: Թեմա 13. Երևակայության և պրոբլեմային իրադրություն, տեսակները: Թեմա 14. Անձի հուզակամային կողմը: Թեմա 15. Անձի անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները` խառնվածք, բնավորություն, ընդունակություններ:
0304	Կրոնագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0304/ Բ03 1. Purpose of the Course ուսանողի մոտ ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների, դրանց դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունների, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության հիմնահարցերի, արդի կրոնական ներփակ հոսանքների ու դենոմինացիաների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների վերաբերյալ: 2. ուսումնասիրել կրոնական տարատեսակ ուղղությունների դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու ինչ է կրոնը, ինչպիսի կրոններ կան աշխարհում, ինչ դավանաբանական, պաշտամունքային, տոնածիսական առանձնահատկություններ ունեն դրանք: 2. նկարագրելու Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմությունը, դավանաբանական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանել ժամանակակից կրոնների և կրոնական հոսանքների ու ուղղությունների զարգացման տրամաբանությունը, առանձնահատկություններն ու միտումները: 2. համեմատական վերլուծության ենթարկել և իրարից տարբերել հին աշխարհի տարբեր ժողովուրդների դիցաբանական համակարգերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description ուսանողի մոտ ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների, դրանց դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունների, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության հիմնահարցերի, արդի կրոնական ներփակ հոսանքների ու դենոմինացիաների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել ընդհանուր գիտելիքներ ու պատկերացումներ ժամանակակից կրոնների, կրոնական տարատեսակ ուղղությունների վերաբերյալ: 2. ուսումնասիրել կրոնական տարատեսակ ուղղությունների դավանաբանական ու պաշտամունքային առանձնահատկությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. բանավեճ 4. զեկուցում 5. ռեֆերատ 6. անհատական և խմբային առաջադրանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով: Ուսանողին տրվում են հարցեր դասընթացի բովանդակությունից, որոնց բավարար պատասխանի դեպքում ստուգարքը համարվում է հանձնված: 6. Basic Bibliography Ալիշան Ղ., Հայոց հին հավատքը կամ հեթանոսական կրոնը, Երևան, 2002: Աստվածաշունչ: Գուրան, Սոֆիա, 1929: Երուանդ վրդ. Տէր- Մինասեանց, Ընդհանուր եկեղեցական պատմութիւն, հ. Ա., Էջմիածին, 1908: Владимирон Н., Овсиенко Ф., Мировые религии, М., 1998. История религии, т. 1-2, М., 2002. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Դասընթացի առարկան, կրոնի պատմական ձևերը: Թեմա 2. Ժամանակակից կրոնները: Ազգային և համաշխարհային կրոններ: Թեմա 3. Բուդդայականություն, իսլամ, դավանանքը, պաշտամունքը, հիմնական ուղղությունները: Թեմա 4. Քրիստոնեություն: Դավանաբանությունը և պաշտամունքը: Աստվածաշունչ: Թեմա 5. Արդի կրոնական միավորումներն ու համայնքները: Թեմա 6. Քրիստոնեությունը Հայաստանում I-IV դարերում: Թեմա 7. Հայ Առաքելական եկեղեցին V-IX դարերում: Թեմա 8. Հայ Առաքելական եկեղեցին X-XIV դարերում: Թեմա 9. Հայ Առաքելական եկեղեցին XV-XVIII դարերում: Թեմա 10. Հայ Առաքելական եկեղեցին XIX-XX դարերում:
0201	Կիրառական վիճակագրություն	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0104/Բ 03 1. Purpose of the Course ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպելու վիճակագրական խնդիրներ, 2. կառուցելու նմուշին համապատասխան հաճախությունների սյունապատկերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելով առկա տվյալները` կատարելու վիճակագրական հետևություններ: 2. ստանալու տարբեր բնութագրիչների գնահատականներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. համակարգելու և վերլուծելու ստացած տեղեկատվությունը, անելու հետևություններ: 3. Description ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական պարապմունք 3. ինքնուրույն աշխատանքներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անց է կացվում բանավոր: 6. Basic Bibliography Ահարոնյան Ն., Իսրայելյան Ե., Հավանականությունների տեսության խնդրագիրք, ԵՊՀ, Երևան, 2016. Գասպարյան Կ., Վիճակագրության խնդիրների ժողովածու, Երևան, 2017: Հարությունյան Ե. և այլոք, Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն, Երևան, 2000: Ивченко Г., Медведев Ю., Математическая статистика, кн. дом Либроком, М., 2014. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Նկարագրական վիճակագրություն: Բաժին 2. Նմուշային եղանակ: Բաժին 3. Գնահատման տեսություն: Բաժին 4. Միջակայքային գնահատականներ:
0304	Իրավունքի հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0304/ Բ05 1. Purpose of the Course ուսանողին սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել կայուն գիտելիքներ իրավունքի տեսության և իրավունքի առանձին ճյուղերի վերաբերյալ, 2. ձևավորել մասնագիտական գործունեության մեջ նորմատիվ իրավական ակտերի, իրավաբանական փաստաթղթերի կիրառման կարողություններ ու ունակություններ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու իրավագիտության հիմնական հասկացությունները, կատեգորիաները, ինստիտուտները և տերմինները: 2. ներկայացնելու հայկական իրավունքի և օրենսդրության համակարգի կառուցվածքը, իրավական նորմերի առանձնահատկությունները և նրանց տեսակները, նորմատիվ իրավական ակտերի համակարգը: 3. մեկնաբանելու իր մասնագիտական ոլորտում իրավաբանական տերմինաբանությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու իրավական ակտերը, իրավաբանական փաստաթղթերը իր մասնագիտական գործունեության մեջ: 2. վերլուծելու իրավական նորմը` այն կիրառելով կոնկրետ իրավիճակներում: 3. վերլուծելու և համակարգելու իրավական տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողին սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել կայուն գիտելիքներ իրավունքի տեսության և իրավունքի առանձին ճյուղերի վերաբերյալ, 2. ձևավորել մասնագիտական գործունեության մեջ նորմատիվ իրավական ակտերի, իրավաբանական փաստաթղթերի կիրառման կարողություններ ու ունակություններ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. ռեֆերատ, 3. զեկուցում: 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Նախապես տրված հարցաշարից անց է կացվում բանավոր հարցում: 6. Basic Bibliography Այվազյան Վ., Մարդու իրավունքներ, Երևան, 2002: Առաքելյան Ս., Գաբուզյան Ա., ՀՀ քրեական իրավունք, Երևան, 2003, 2006: Բարսեղյան Տ., ՀՀ Քաղաքացիական իրավունք, Երևան, 2000: Դիլբանյան Ա., ՀՀ դատարանակազմությունը և իրավապահ մարմինները, Երևան, 1999: Ղարախանյան Գ., Ընտանեկան իրավունք, Երևան, 2001: Քոչարյան Վ., Միջազգային իրավունք, Երևան, 2002: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Պետության և իրավունքի տեսություն: Թեմա 2. Սահմանադրական իրավունք: Թեմա 3. Քաղաքացիական իրավունք: Թեմա 4. Քրեական իրավունք: Թեմա 5. Աշխատանքային իրավունք: Թեմա 6. Ընտանեկան իրավունք: Թեմա 7. Տեղական ինքնակառավարում: Թեմա 8. Վարչական իրավունք: Թեմա 9. Դատավարական իրավունք: Թեմա 10. Արդարադատություն, դատախազություն և նոտարիատ: Թեմա 11. Կրթության, գիտության, մշակույթի և սոցիալական ոլորտի ՀՀ օրենսդրություն: Թեմա 12. Միջազգային իրավունք:
0201	Գործարարության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0 /0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0201/Բ 02 1. Purpose of the Course ձևավորել իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական գիտելիքներ և հմտություններ ներկայիս տնտեսական պայմաններում գործարարական գործունեություն կազմակերպելու և վարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված գիտելիք գործարարական գործունեության կազմակերպման շուրջ, 2. մշակել կազմակերպա-կառավարչական հմտություններ գործարարությամբ զբաղվելու համար, 3. ձևավորել գիտելիքներ գործարարական գործունեության սուբյեկտների պատասխանատվության շուրջ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու գործարարական գործունեության միջավայրը և տեսակները, 2. տարբերելու ձեռնարկության կազմակերպա-իրավական ձևերը, 3. իմանալու գործունեության պետական գրանցման փաստաթղթերի փաթեթը, 4. գիտենալ գործունեության տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման պահանջները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մշակելու բիզնես-գաղափարներ և վերլուծության միջոցով, ընտրել լավագույնը, 2. կազմակերպելու սեփական գործ և որոշել դրա արդյունավետությունը, 3. գնահատելու ռիսկը և կողմնորոշվելու ստեղծվսծ ցանկացած իրավիճակում, 4. հայթայթելու, վերլուծելու և տեղին օգտագործելու գործունեության համար անհրաժեշտ տեղեկատվությունը գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու թիմում, 2. մոտիվացնելու, 3. առաջնորդելու, 4. աշխատելու տեղեկատվության հետ: 3. Description ձևավորել իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական գիտելիքներ և հմտություններ ներկայիս տնտեսական պայմաններում գործարարական գործունեություն կազմակերպելու և վարելու համար: Դասընթացի խնդիրները. 1. ձևավորել համակարգված գիտելիք գործարարական գործունեության կազմակերպման շուրջ, 2. մշակել կազմակերպա-կառավարչական հմտություններ գործարարությամբ զբաղվելու համար, 3. ձևավորել գիտելիքներ գործարարական գործունեության սուբյեկտների պատասխանատվության շուրջ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. գործնական խաղ /թիմային աշխատանք/ 2. դասախոսություն, սեմինար 3. ինքնուրույն աշխատանք /զեկույց, ռեֆերատ,/ 4. ճանաչողական էքսկուրսիաներ: 5. Evaluation Methods and Criteria Վերջնարդյունքների ձևավորումը ստուգելու համար նախատեսված ստուգարքն անց է կացվում գրավոր: 6. Basic Bibliography М. Кондратьева, Е.Баландина, Ю., Трефилова, Бизнес-планирование, учебное пособие, Ульяновск УлГТУ 2014/ В. Буров, Основы предпринимательства, учебное пособие, Чита - 2011. В. Богомолова, Н.Белоусова, О. Кублашвили, Р. Ролдугина, Бизнес - планирование, учебное пособие, Москва 2014 . С. Башаримова, М. Дасько, Основы предпринимательства, учебное пособие. Е.Торосян, Л.Сажнева, Ж. Зарубина, Основы предпринимательской деятельности, учебное пособие, Санкт-Петербург, 2016. . 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գործարարական գործունեության էությունը և ֆունկցիաները: Թեմա 2. Գործարարության միջավայրը և տեսակները: Թեմա 3. Գործարարական գործունեության սուբյեկտները: Թեմա 4. Գործունեության կազմակերպա-իրավական ձևերը: Թեմա 5. Բիզնես-գաղափարը և բիզնես հայեցակարգը, որպես գործարարական գորունեության նախադրյալ: Թեմա 6. Մարքեթինգի պլան: Թեմա 7. Գործունեության կադրային ապահովումը: Թեմա 8. Գործունեության մեկնարկային կապիտալը և ընթացիկ գործունեության ֆինանսական ապահովումը: Թեմա 9. Ինքնարժեքի կալկուլյացիա: Թեմա 10. Ձեռնարկատիրական ռիսկ: Թեմա 11. Ֆինանսական պլանավորում:
0105	Բնագիտության Ժամանակակից հայեցակարգեր	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0105 / Բ 02 1. Purpose of the Course հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին բնագիտական գրագիտության հիմունքներին 21-րդ դարի մակարդակով ծանոթացնելն է: Այն պիտի առաջին հերթին ապագա մտավորականին ուսանի բնագիտության, մաթեմատիկայի և հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրման առարկաների ու մեթոդոլոգիայի ընդհանրություններին ու տարբերություններին, որ նման մտավորականն իր հետագա գործունեության ընթացքում հնարավորին չափ քիչ ենթարկվի զանազան մոլորություններին, նախապաշարմունքներին ու սնահավատություններին: Դասընթացի ուսումնասիրման ընթացքում կներկայացվի ժամանակակից բնագիտությունը համապիտանի մեթոդների և օրենքների ամբողջության մեջ` ցուցադրելով շրջապատող աշխարհի ճանաչման ռացիոնալ մեթոդի առանձնահատկությունը, բնագիտության տրամաբանությունը և կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ձևավորել բնագիտական աշխարհայացք, 2. ծանոթացնել բնագիտության զարգացման պատմությանը, 3. բացատրել բնության համակարգերի կազմավորման, կառուցվածքի և զարգացման օրինաչափությունները, 4. ուսանողներին ծանոթացնել բնագիտության զարգացման ներկա միտումներին: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու բնագիտության զարգացման փուլերը: 2. ներկայացնելու բնագիտության հիմնական սկզբունքներին: 3. մեկնաբանելու բնության համակարգերի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի կոնցեպցիաները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու բնության համակարգերի կառուցվածքի զարգացման ընդհանուր սկզբունքների և օրինաչափությունների վերաբերյալ գիտելիքները տարբեր հետազոտություններում: 2. կատարելու հաշվարկներ որոշակի գործընթացների վերաբերյալ և տալ որակական ու քանակական գնահատական բնության երևույթների վերջնական արդյունքների մասին: 3. կատարելու համապատասխան եզրակացություններ բնության առավել ընդհանուր համակարգերի վերաբերյալ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ներկայացնելու թիմային աշխատանքի ընթացքում հստակ սեփական միտքը: 2. օգտվելով տարբեր աղբյուրներից կատարելու վերլուծություններ և դասակարգելու ստացած ինֆորմացիան: 3. ստեղծագործելու` պահպանելով մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին բնագիտական գրագիտության հիմունքներին 21-րդ դարի մակարդակով ծանոթացնելն է: Այն պիտի առաջին հերթին ապագա մտավորականին ուսանի բնագիտության, մաթեմատիկայի և հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրման առարկաների ու մեթոդոլոգիայի ընդհանրություններին ու տարբերություններին, որ նման մտավորականն իր հետագա գործունեության ընթացքում հնարավորին չափ քիչ ենթարկվի զանազան մոլորություններին, նախապաշարմունքներին ու սնահավատություններին: Դասընթացի ուսումնասիրման ընթացքում կներկայացվի ժամանակակից բնագիտությունը համապիտանի մեթոդների և օրենքների ամբողջության մեջ` ցուցադրելով շրջապատող աշխարհի ճանաչման ռացիոնալ մեթոդի առանձնահատկությունը, բնագիտության տրամաբանությունը և կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ձևավորել բնագիտական աշխարհայացք, 2. ծանոթացնել բնագիտության զարգացման պատմությանը, 3. բացատրել բնության համակարգերի կազմավորման, կառուցվածքի և զարգացման օրինաչափությունները, 4. ուսանողներին ծանոթացնել բնագիտության զարգացման ներկա միտումներին: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. խոսքային մեթոդները (դասախոսումը, բացատրումը, պատմումը, զեկուցումը), 2. գործնական մեթոդները (վարժությունների և տնային առաջադրանքի կատարումը), 3. տրամաբանական մեթոդները (ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, անալոգիա), 4. ճանաչողական-ստեղծագործական մեթոդները (բացատրական-ցուցադրական, պրոբլեմային- որոնողական), 5. համագործակցային ուսուցման մեթոդները (թիմային և խմբային աշխատանքներ), 6. քննադական մտածողության մեթոդները, 7. խմբային աշխատանքի մեթոդները, 8. ինքնուրույն աշխատանքի մեթոդները, 9. վերահսկողության մեթոդները (գրավոր և բանավոր, պլանավորված և ոչ պլանավորված վերահսկողություն): 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարք. Ուսանողին տրվում է ինքնուրույն աշխատանք ռեֆերատի տեսքով՝ դասընթացին վերաբերվող: Տրվում է ռեֆերատը բանավոր և ժամանակակից մեթոդներով ներկայացնելու հնարավորություն, եթե ուսանողը ինքնուրույն աշխատանքը ներկայացնում է դրսևորելով անհրաժեշտ վերջնարդյունքի 50 տոկոսից ավելին, նա ստանում է ստուգված: 6. Basic Bibliography Ասլանյան Լ., Բնագիտության ժամանակակից կոնցեպցիաներ, ԵՊՀ, Երևան, 2007: Канке В.А., Концепции современного естествознания, Логос. Москва, 2002. Под.редакц. Л. А. Михайлова - Концепции современного естествознания, Питер, 2008. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Բնագիտության ժամանակակից կոնցեպցիաներ առարկայի նպատակները, խնդիրները, ուսումնասիրության մեթոդները և զարգացման հիմնական փուլերը: Թեմա 2. Բնագիտական և հումանիտար մշակույթներ: Աշխարհի մեխանիկական, էլեկտրամագնիսական և ժամանակակից պատկերները: Թեմա 3. Նյութի կառուցվածքի կոնցեպցիաները: Միկրոաշխարհի կառուցվածքների և փոխազդեցությունների կոնցեպցիաները: Տարրական մասնիկները: Հիմնարար փոխազդեցությունները: Թեմա 4. Հարաբերականության հատուկ և ընդհանուր սկզբունքները: Անորոշությունը աշխարհում: Անորոշությունների առնչություն: Լրացման սկզբունք: Թեմա 5. Աստղերի, մոլորակների և տիեզերքի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի կոնցեպցիաները: Թեմա 6. Կենդանի նյութի ձևերը, հատկությունները և կազմավորման մակարդակները: Թեմա 7. Էվոլյուցիոն կենսաբանության կոնցեպցիաները:
0303	Բարոյագիտության հիմունքներ	2
3-րդ/ 4-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0303/ Բ05 1. Purpose of the Course ներկայացնել բարոյականության տեսության հիմնահարցերը, ամբողջացնել բարոյականության մասին սովորողի պատկերացումները, բարձրացնել բարոյական գիտակցությունը և համաշխարհայնացման արդի ժամանակաշրջանում նպաստել ուսանողի բարոյափիլիսոփայական աշխարհայացքի ձևավորմանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել բարոյագիտության հիմնական հասկացություններին, բարոյական առաջընթացի էությանն ու չափանիշներին, բարոյականության էությանը, կառուցվածքային բաղադրիչներին, յուրահատկությանը, գործառույթներին, բարոյականության և ազատության հարաբերությանը, ազգային ու համամարդկային բարոյամշակութային արժեքներին, բարոյական արժեհամակարգին, 2. ցույց տալ ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին, 3. նպաստել անձի բարոյական մտահաղորդակցության ձևավորմանը, 4. բացահայտել բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 5. վերլուծել բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները, 6. ընդլայնել սովորողների մտահորիզոնը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու բարոյագիտության հիմնական հասկացությունները, բարոյական առաջընթացի էությունը ու չափանիշները, 2. արժևորելու ազգային և համամարդկային բարոյամշակութային արժեքները, բարոյական արժեհամակարգը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ցույց տալու ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին, 2. բացահայտելու բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 3. վերլուծելու բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պահպանելու մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Description ներկայացնել բարոյականության տեսության հիմնահարցերը, ամբողջացնել բարոյականության մասին սովորողի պատկերացումները, բարձրացնել բարոյական գիտակցությունը և համաշխարհայնացման արդի ժամանակաշրջանում նպաստել ուսանողի բարոյափիլիսոփայական աշխարհայացքի ձևավորմանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել բարոյագիտության հիմնական հասկացություններին, բարոյական առաջընթացի էությանն ու չափանիշներին, բարոյականության էությանը, կառուցվածքային բաղադրիչներին, յուրահատկությանը, գործառույթներին, բարոյականության և ազատության հարաբերությանը, ազգային ու համամարդկային բարոյամշակութային արժեքներին, բարոյական արժեհամակարգին, 2. ցույց տալ ճշմարտության, արդարության, ազատության, բարու և գեղեցիկի կապը կյանքի նպատակի և իմաստի հիմնահարցերին, 3. նպաստել անձի բարոյական մտահաղորդակցության ձևավորմանը, 4. բացահայտել բարոյական իդեալի էությունը ազգայինի և համամարդկային տեսանկյունից, 5. վերլուծել բարոյականություն հասկացության տարբեր սոցիալ-մշակութային մեկնաբանությունները, 6. ընդլայնել սովորողների մտահորիզոնը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. քննարկումներ 3. զեկուցումներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Basic Bibliography А. Разин, Этика, Москва, 2003. О. Дробницкий, Понятие морали, Москва, 2004. Дж. Мур, Прунципы этики, Москва, 1984. Этика, Учебник под. Ред. А. Гусейнова и Е. Дубко, Москва, 2000. Словарь по этике. 7. Main sections of the course Բաժին 1. Բարոյագիտության հիմնական կատեգորիաները. Թեմա 1. Հասկացություն բարոյագիտության կատեգորիաների մասին: Թեմա 2. Բարին և չարը: Թեմա 3. Պարտք և պատասխանատվություն: Թեմա 4. Պատիվ և արժանապատվություն: Թեմա 5. Խիղճ: Բարոյական իդեալ: Թեմա 6. Կյանքի իմաստն ու նպատակը: Թեմա 7. Երջանկություն. սեր: Բաժին 2. Բարոյականության էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, յուրահատկությունը և գործառույթները: Թեմա 1. Բարոյականության էությունը, յուրահատկությունը և կառուցվածքային բաղադրիչները: Թեմա 2. Բարոյականության հիմնական սոցիալական գործառույթները: Բաժին 3. Բարոյականություն և ազատություն: Թեմա 1. Անձը և համակեցությունը: Թեմա 2. Բարոյականության հասարակական խնդիրները: Բաժին 4. Անձի բարոյական գիտակցությունը: Թեմա 1. Անձի բարոյական գիտակցությունը: Թեմա 2. Անձի բարոյական գործունեությունը: Թեմա 3. Անձի բարոյական հարաբերությունները: Թեմա 4. Անձի բարոյական մշակույթը: Բաժին 5. Համամարդկային բարոյական արժեքներ և ազգային բարոյական նկարագիր: Թեմա 1. Ժողովրդավարության և մարդու իրավուքների վերաիմաստավորումը եվրոպական բարոյամշակութային արժեհամակարգի համատեքստում: Թեմա 2. Ազգային-բարոյական նկարագիր: Բաժին 6. Բարոյագիտության կիրառական խնդիրներ: Թեմա 1. Կիրառական բարոյագիտություն:

Professional educational component

Chair code	Name of the course	Credits
0302	Ընդհանուր լեզվաբանություն	6
4-րդ կիսամյակ 30/ 0/30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 24 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել լեզվաբանական ուղղությունները, ուսումնասիր- ման մեթոդները, հոգելեզվաբանական յուրահատկությունները,աշխարհի լեզուների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի ընդհանուր առանձնահատկություններն ու բնութագրերը, աշխարհի լեզուներն ու նրանց բաշխումը լեզվաընտանիքներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. դիտարկել լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, 2. ներկայացնել ընդհանուր լեզվաբանության ճյուղերն ու բաժինները, 3. համեմատել լեզվաբանական հին և ժամանակակից հոսանքներն ու դպրոցները, 4. ծանոթացնել լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններին ու մակարդակներին, 5. ներկայացնել աշխարհի լեզուները, մարդկային լեզվի դերն ունշանակությունը, լեզվամտածողական մեխանիզմը և դրա ընդհանուր դիմագիծը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու «Ընդհանուր լեզվաբանության» առարկայի և գիտության առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու լեզուների կառուցվածքային օրինաչափությունները, ծագումնաբանական և տիպաբանական առանձնահատկությունները, 3. տարբերելու լեզվամտածողական որոշակի գործընթացներն ու դրանց մեխանիզմները լեզվական, խոսքակազմական, հաղորդակցական գործընթացներում, 4. ուրվագծելու մարդկային հոդաբաշխ լեզվի այս կամ այն հատկությունը, քերականական կարգերի արտահայտությունը բուն լեզվակիրառական գործընթացում և տեսական մակարդակում, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերակելու լեզվի կառուցվածքային միավորների բնութագրերն ու բնորոշումները, 2. զուգադրելու և համեմատելու լեզուների քերականական իմաստների արտահայտման ընդհանրություններն ու տարբերությունները թեքական, կցական և անջատական լեզուներում, 3. ներկայացնելու լեզվական կարգերը, աշխարհի լեզուների դասակարգման չափանիշներն ու սկզբունքները, 4. հետազոտելու և մատնացույց անելու ցեղակից լեզուների ընտանիքների միջև աշխարհայացքային և մտածական հիմքերի առաջնահերթությունը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու դասընթացին վերաբերող տպագիր և համացանցային ռեսուրսներից, 2. լեզվաբանական հետազոտության մեթոդների ու եղանակների գործադրումով կատարելու հետազոտական աշխատանքներ (զեկուցում, ավարտական աշխատանք): 3. ունեցած գիտելիքների հիման վրա պլանավորելու, մշակելու, հետազոտելու և ի վերջո համապատասխան եզրակացության գալով՝ գնահատելու լեզվական զանազան խնդիրներ: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել լեզվաբանական ուղղությունները, ուսումնասիր- ման մեթոդները, հոգելեզվաբանական յուրահատկությունները,աշխարհի լեզուների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի ընդհանուր առանձնահատկություններն ու բնութագրերը, աշխարհի լեզուներն ու նրանց բաշխումը լեզվաընտանիքներում: Դասընթացի խնդիրները. 1. դիտարկել լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, 2. ներկայացնել ընդհանուր լեզվաբանության ճյուղերն ու բաժինները, 3. համեմատել լեզվաբանական հին և ժամանակակից հոսանքներն ու դպրոցները, 4. ծանոթացնել լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններին ու մակարդակներին, 5. ներկայացնել աշխարհի լեզուները, մարդկային լեզվի դերն ունշանակությունը, լեզվամտածողական մեխանիզմը և դրա ընդհանուր դիմագիծը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), գրավոր և բանավոր ստուգում/հարցում/, 4. զննական մեթոդներից՝ դիդակտիկ նյութերի ցուցադրում, ինտերակտիվ-կառուցողական մեթոդներից՝ աշխատանք բնագրի ու տեքստերի հետ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղայան Է., Լեզվաբանության հիմունքներ, Երևան, 1987: Глухов В., Онтогенез речевой деятельности, М., 2018. Есперсен О., Философия грамматики, М., 1958. Звегинцев В., Язык и лингвистическая теория. М., 2001. Леонтьев А., Прикладная психолингвистика речевого общения и массовой коммуникации, М., 2012. Mycopин A., Ocнoвы нayки o языкe, Hoвocибиpcк, 2004. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Լեզուների ուսումնասիրման մեթոդները: Թեմա 2. Լեզվաբանական ուղղությունները: Թեմա 3. Լեզվաբանական դպրոցները: Թեմա 4. Ընդհանուր և մասնավոր լեզվաբանություն: Թեմա 5. Պատմա- համեմատական լեզվաբանություն: Թեմա 6. Տիպաբանական լեզվաբանություն: Թեմա 7. Կառուցվածքային լեզվաբանություն: Թեմա 8. Ճանաչողական լեզվաբանություն:
0302	Հայ գրաքննադատության պատմություն	3
8-րդ կիսամյակ 15/0/15 6 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 42 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել հայ գրաքննադատական մտքի պատմությունը, օգնել ուսանողներին առավել ամբողջական դարձնելու հայ գրական քննադատության և գրականագիտության պատմության իմացությունը, առանց որի հնարավոր չէ հասկանալ և պատկերացնել քննական, գեղագիտական ու գրականագիտական մտքի զարգացման ընթացքը, հայ գրականության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն ու զարգացումը: Դասընթացի խնդիրները 1. ուսանողներին ներկայացնել հայ գրական քննադատության զարգացումն ու օրինաչափությունները, հատկանշական կողմերն ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները: 2. խորացնել և ընդլայնել ուսանողների ընդհանուր գիտելիքները՝ կապված քննական, գեղագիտական, գեղարվեստական մտքի զարգացման հետ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայ գրաքննադատական մտքի սկզբնավորումը, զարգացման ընթացքը, 2. թվարկելու հայ գրաքննադատության պատմության զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ նկարագրելով դրանց բնորոշ առանձնահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու գրաքնննադատական վերլուծություններ՝ կիրառելով այդ ոլորտին բնորոշ մեթոդները, 2. ցուցաբերելու ուսումնասիրման ոլորտում հետազոտությունների որակի իմացություն, 3. բացատրելու գիտական տեսությունների ստուգման փորձարարական միջոցների արդյունքներըֈ 4. ծավալելու ինքնուրույն և ստեղծագործական գործունեություն տվյալ առարկայական ոլորտում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. հակադրել, մշակել, ընդհանրացնել և մեկնաբանել քննադատական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել հայ գրաքննադատական մտքի պատմությունը, օգնել ուսանողներին առավել ամբողջական դարձնելու հայ գրական քննադատության և գրականագիտության պատմության իմացությունը, առանց որի հնարավոր չէ հասկանալ և պատկերացնել քննական, գեղագիտական ու գրականագիտական մտքի զարգացման ընթացքը, հայ գրականության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն ու զարգացումը: Դասընթացի խնդիրները 1. ուսանողներին ներկայացնել հայ գրական քննադատության զարգացումն ու օրինաչափությունները, հատկանշական կողմերն ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները: 2. խորացնել և ընդլայնել ուսանողների ընդհանուր գիտելիքները՝ կապված քննական, գեղագիտական, գեղարվեստական մտքի զարգացման հետ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. խոսքային մեթոդներից՝ զրույց, երկխոսություն, 3. ինքնուրույն աշխատանք, բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա, անհատական, 4. ինքնուրույն նախագծի իրականացում, գրավոր և բանավոր ստուգում, հարցում: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ բանավոր քննություն՝ առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր 6. Basic Bibliography Թամրազյան Հր., Հայ քննադատություն, Գիրք Ա, 1981, Գիրք Բ,1985, Գիրք Գ, Երևան, 1989: Մնացականյան Լ., 20-րդ դարասկզբի արևմտահայ գրական քննադատությունը, Երևան, 1991: Քալանթարյան Ժ., Հայ գրականագիտության պատմություն, Երևան, 1986: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Քննադատության առաջացումը հնագույն ժամանակներում. անջատումը գրականությունից, փիլիսոփայությունից և մյուս գիտություններից: Թեմա 2. Հայ գրաքննադատության ձևավորումը, նախնական միաձուլվածությունը պատմագրությանը: Թեմա 3. Մ. Խորենացի, Հ. Մանդակունի, Գ. Նարեկացի, Հովհ. Սարկավագ Իմաստասեր: Թեմա 4. Լուսավորական քննադատություն. Մ. Թաղիադյան, Խ. Աբովյան, Գ. Ախվերդյան, Ս. Նազարյան, Մ. Նալբանդյան: Թեմա 5. Գրաքննադատությունը 1870-80-ական թթ.: Րաֆֆի, Հ.Պարոնյան, Գր.Արծրունի: Թեմա 6. Ստ. Պալասանյան, Ղ. Աղայան, Ա. Արփիարյան, Գ. Զոհրապ: Թեմա 7. Գրաքննադատությունը 19-րդ դարավերջին և 20-րդ դարասկզբին. Ալ. Շիրվանզադե, Լ. Մանվելյան, Վրթ. Փափազյան, Մ. Մեծարենց, Ա. Հարությունյան, Ա.Չոպանյան: Թեմա 8. Լեո, Հ. Թումանյան, Ա. Տերտերյան, Դ. Վարուժան, Վ. Տերյան, Ստ. Շահումյան: Թեմա 9. Արդի հայ գրաքննադատությունը:
0302	Հայ գրականություն-6	6
7- րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ46 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել արդի շրջանի հայ գրականությունը (1950-2000թ.), այդ շրջանում ստեղծված երկերի ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, ինչպես նաև անդրադառնալ ժամանակակից գրականությանը: Դասընթացի խնդիրները. . ուսանողին ներկայացնել արդի հայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, . բնագրային երկերի ուսումնասիրության հիման վրա կատարել խմբային հետազոտական աշխատանք՝ զարգացնելով վերլուծական կարողությունների ձևավորումը, . արդի հայ հեղինակների գեղարվեստական մի շարք հայտնի ստեղծագործությունների բնորոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանում, գրական երկերի պատմական-հասարակական դերի, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորության բացահայտում, . տեքստի վերլուծության և մեկնաբանության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, . շարադրությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, վերլուծական-դատողական գրավոր խոսքի, կարծիքի, գրական դիմանկարի և այլ ստեղծագործական աշխատանքների միջոցով կապակցված շարադրանք ստեղծելու կարողությունների մշակում, կարդացածը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու, երկխոսություններ կառուցելու միջոցով ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացում և կատարելագործում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Բնութագրելու արդի հայ գրականության առանձնահատկությունները, զարգացման միտումները, քննելու ժամանակաշրջանի հասարակական-գրական կյանքը։ 2. Ներկայացնելու 1950-2000թթ. անվանի հայ հեղինակներին, նրանց ստեղծագործությունների ընդհանուր բնութագիրը, արդի հայ գրականության հիմնական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը, գրական երկերի ժանրային ու գաղափարական առանձնահատկությունները։ 3. Ներկայացնելու մարդու բարոյական նկարագիրն ու ժամանակաշրջանի մտածողության գեղարվեստական արտացոլումը արդի հայ գրականության տարբեր գրողների ստեղծագործություններում։ 4. Դասակարգելու արդի հայ գրականության առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. Կատարելու բնագրային երկի վերլուծություններ։ 2. Վերլուծելու և գնահատելու 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ գրականության մի նոր շրջանը սկզբնավորող և նրա զարգացման ընթացքն ապահովող դասական հեղինակների գործերը, տեսնելու յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ: 3. Կատարելու գրականագիտական ուսումնասիրություններ: 4. Ներկայացնելու արդի հայ գրականության նշանավոր դեմքերին և նրանց ստեղծագործությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. Գործնականում տարբերակելու երկերի ժանրային պատկանելիությունը։ 2. Վերլուծելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը և կերպարային համակարգը։ 3. Կատարել և ներկայացնել խմբային հետազոտություն: 4. Բանավիճելու և քննարկելու։ 5. Օգտվելու մասնագիտական գրականությունից և տարաբնույթ բառարաններից։ 3. Description ուսանողներին ներկայացնել արդի շրջանի հայ գրականությունը (1950-2000թ.), այդ շրջանում ստեղծված երկերի ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, ինչպես նաև անդրադառնալ ժամանակակից գրականությանը: Դասընթացի խնդիրները. . ուսանողին ներկայացնել արդի հայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, . բնագրային երկերի ուսումնասիրության հիման վրա կատարել խմբային հետազոտական աշխատանք՝ զարգացնելով վերլուծական կարողությունների ձևավորումը, . արդի հայ հեղինակների գեղարվեստական մի շարք հայտնի ստեղծագործությունների բնորոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանում, գրական երկերի պատմական-հասարակական դերի, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորության բացահայտում, . տեքստի վերլուծության և մեկնաբանության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, . շարադրությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, վերլուծական-դատողական գրավոր խոսքի, կարծիքի, գրական դիմանկարի և այլ ստեղծագործական աշխատանքների միջոցով կապակցված շարադրանք ստեղծելու կարողությունների մշակում, կարդացածը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու, երկխոսություններ կառուցելու միջոցով ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացում և կատարելագործում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, բանավեճ, 4. մտագրոհ, 5. վերլուծական, 6. փաստերի համադրում, 7. խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 8. էլեկտրոնային ուսուցում, 9. գրավոր աշխատանք, շարադրություն, 10. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, հետազոտական աշխատանք՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+2 սկզբունքով ): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղաբաբյան Ս., Սովետահայ գրականության պատմություն, հ. 2, Երևան, 1975: Աղաբաբյան Վ., Սերո Խանզադյանի պատմվածքներն ու վիպակները, Երևան, 2015: Աղաջանյան Ս., 1960-70-ական թվականների հայ պատմվածքը, Երևան, 2014: Արզումանյան Ս., Սովետահայ վեպը, Երևան, 1967, 1981, 1985, 1990: Արզումանյան Ս., Արդի հայ վեպը, Երևան, 2004: Գասպարյան Դ., Հայ սովետական գրականության պատմություն, Երևան, 1987: Գասպարյան Դ., Բոդոսյան Ս., Սաֆարյան Վ., Հայ սովետական պոեզիայի պատմություն, Երևան, 1987: Սովետահայ գրականության պատմություն, հ. 2, Երևան, 1965: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հետպատերազմյան շրջանի առաջին տասնամյակի հայ գրականությունը։ Անհատի պաշտամունքի քննադատությունից հետո գրական նոր շարժումը: Թեմա 2. Արդի հայ արձակի ընդհանուր բնութագիրը. Հ.Քոչար, Ս.Խանզադյան, Վ. Խեչումյան, Մ.Սարգսյան, Հ.Մաթևոսյան, Վ.Պետրոսյան, Խ.Դաշտենց, Մ.Գալշոյան, Զ. Խալափյան, Ա. Այվազյան Թեմա 3. Արդի հայ պոեզիայի ընդհանուր բնութագիրը. Պ.Սևակ, Ս.Կապուտիկյան: Հ.Սահյան, Վ.Դավթյան, Գ. Էմին, Ռ. Դավոյան: Թեմա 4. Անկախության շրջանի հայ արձակի առանձնահատկությունները: Թեմա 5. Անկախության շրջանի հայ պոեզիայի առանձնահատկու-թյունները:
0302	Հայոց լեզվի ոճագիտություն	6
6-րդ կիսամյակ 15/45/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 45 1. Purpose of the Course ուսուցանել գեղարվեստական պատկեր ստեղծող լեզվական միավորների`ոճույթների /հնչյուն, բառ, շարույթ, հոլովում, խոնարհում, շարադասություն, նախադասություն/ ոճական դերն ու նշանակությունը: Բացահայտել և մեկնաբանել ոճերի դասակարգման հիմունքները և նրանց առանձնահատկությունները: Լուսաբանել գեղարվեստական ոճի առանձնահատկությունները, պատկերավորման ու արտահայտչական միջոցները: Դասընթացի խնդիրները. 1. խոսքի դրսևորման եղանակների ու ձևերի, լեզվական, խոսքային իրողությունների, հեղինակների ստեղծագործությունների լեզվաոճական համակարգը վերլուծելու ունակությունների խթանում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գնահատելու ոճագիտություն առարկայի նպատակն ու խնդիրները, դասակարգելու ոճերը, 2. զանազանելու պատկերավորման ու արտահայտչական միջոցները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու հնչյունի, բառի, շարույթի, ձևաբանական ու շարահյուսական կարգերի ոճական արժեքը, 2. դասակարգելու և մեկնաբանելու գործառական ոճերն ու նրանց հատկանիշները, 3. ոճական վերլուծության ենթարկելու գեղարվեստական բնագրերը: գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսուցանել գեղարվեստական պատկեր ստեղծող լեզվական միավորների`ոճույթների /հնչյուն, բառ, շարույթ, հոլովում, խոնարհում, շարադասություն, նախադասություն/ ոճական դերն ու նշանակությունը: Բացահայտել և մեկնաբանել ոճերի դասակարգման հիմունքները և նրանց առանձնահատկությունները: Լուսաբանել գեղարվեստական ոճի առանձնահատկությունները, պատկերավորման ու արտահայտչական միջոցները: Դասընթացի խնդիրները. 1. խոսքի դրսևորման եղանակների ու ձևերի, լեզվական, խոսքային իրողությունների, հեղինակների ստեղծագործությունների լեզվաոճական համակարգը վերլուծելու ունակությունների խթանում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. համագործակցային աշխատանք, 2. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 3. մտագրոհ, խմբային աշխատանք, 4. էլեկտրոնային դասախոսություն, 5. դասախոսություն, 6. գրավոր առաջադրանքներ/շարադրություն, էսսե, ռեֆերատ/, 7. գրական երկերի ոճական վերլուծություն: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, հետազոտական աշխատանք՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Յու., Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Ա և Գ գրքեր, ԵՊՀ, Երևան, 2011, 2015: Եզեկյան Լ. Հայոց լեզվի ոճագիտություն. Երևան, 2002: Մարության. Ա, Հայոց լեզվի ոճաբանություն , Երևան, 2000: Բադիկյան Խ.,Դարձվածային ոճաբանություն, Երևան, 2000: Պողոսյան Պ., Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքներ , Ա, Բ, Երևան, 1990, 1991: Հեղ. խումբ, Ակնարկներ հայոց լեզվի ոճաբանության, Երևան, 1987: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ոճագիտության առարկան և խնդիրները: Լեզվական և խոսքային ոճեր: Ոճույթ: Թեմա 2. Ոճերի դասակարգումը: Իրադրական ոճեր: Թեմա 3. Գործառական ոճերի դասակարգումը: Թեմա 4. Հնչյունական ոճագիտություն: Թեմա 5. Բառագիտական ոճագիտություն: Թեմա 6. Ձևաբանական ոճագիտություն: Թեմա 7. Շարահյուսական ոճագիտություն: Թեմա 8. Լեզվի պատկերավորման միջոցները: Թեմա 9. Լեզվի արտահայտչական միջոցները:
0302	Արևմտահայերեն	6
5-րդ կիսամյակ 15/45 /0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 15 1. Purpose of the Course ուսանողներին հաղորդել գիտելիքներ գրական հայերենի ճյուղերից մեկի՝արևմտահայերենի վերաբերյալ՝ մասնավորաբար դրանք համադրելով ուսանողներին արդեն ծանոթ արևելահայերենի՝ հնչյունաբանությունից, բառագիտությունից, ձևաբանությունից և շարահյուսությունից ձեռք բերած գիտելիքների հետ, զարգացնել ուսանողների բանավոր խոսքը`ընթերցած նյութը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու և երկխոսություններ կառուցելու միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածության յուրահատկություններն արևմտահայերենում, կանխել բառագործածական սխալները, 2. մշակել արևմտահայերեն ինքնուրույն բանավոր և գրավոր խոսք կառուցելու և տեքստեր կազմելու կարողություններ, զարգացնել լեզվաքերականական գիտելիքները խոսքի կառուցման ընթացքում կիրառելու հմտություն, 3. համեմատել արևելահայերենի և արևմտահայերենի հնչյունական և բառային համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, մեկնաբանել ուղղախոսության - ուղղագրության նորմերը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու արևմտահայերենի հիմնական առանձնահատկությունները, 2. տարբերակելու արևելահայերենի և արևմտահայերենի հնչյունական և բառային համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները և մեկնաբանելու ուղղախոսության-ուղղագրության նոր- մերը, 3. կառուցելու արևմտահայերենի ինքնուրույն բանավոր և գրավոր խոսք և զարգացնելու լեզվաքերականական գիտելիքները խոսքի կառուցման ընթացքում կիրառելու հմտություն, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կառուցելու հարուստ բառապաշարով, շարահյուսորեն ճշգրիտ կապակցված գրավոր և բանավոր խոսք, 2. վերարտադրելու ընթերցած նյութը, անցկացնելու քննարկումներ և կառուցելու երկխոսություններ, 3. մշակելու շարադրություններ, ռեֆերատներ, զեկուցումներ և կապակցված շարադրանք ստեղծելու վերլուծական-դատողական գրավոր խոսքի, կարծիքի, գրական դիմանկարիև այլ ստեղծագործական աշխատանքների միջոցով, 4. վերլուծելու արևմտահայ հեղինակների տարաբնույթ տեքստերը: 3. Description ուսանողներին հաղորդել գիտելիքներ գրական հայերենի ճյուղերից մեկի՝արևմտահայերենի վերաբերյալ՝ մասնավորաբար դրանք համադրելով ուսանողներին արդեն ծանոթ արևելահայերենի՝ հնչյունաբանությունից, բառագիտությունից, ձևաբանությունից և շարահյուսությունից ձեռք բերած գիտելիքների հետ, զարգացնել ուսանողների բանավոր խոսքը`ընթերցած նյութը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու և երկխոսություններ կառուցելու միջոցով: Դասընթացի խնդիրները. 1. բացահայտել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածության յուրահատկություններն արևմտահայերենում, կանխել բառագործածական սխալները, 2. մշակել արևմտահայերեն ինքնուրույն բանավոր և գրավոր խոսք կառուցելու և տեքստեր կազմելու կարողություններ, զարգացնել լեզվաքերականական գիտելիքները խոսքի կառուցման ընթացքում կիրառելու հմտություն, 3. համեմատել արևելահայերենի և արևմտահայերենի հնչյունական և բառային համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, մեկնաբանել ուղղախոսության - ուղղագրության նորմերը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, գործնական կամ սեմինար պարապմունքներ, քննարկումներ, հանձնարարված գրականության քննարկում, մասնակցություն արտալսարանային քննարկումների, թեզերի կատարում և ինքնուրույն հետազոտությունների հանձնարարում, 2. գրավոր կամ բանավոր հարցումներ, բանավիճային քննարկումներ, հարց ու պատասխան, 3. նորագույն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և հեռավար ուսուցման մեթոդների կիրառում, 4. զեկույցի, էսսեի, խմբային կամ ինքնուրույն աշխատանքի, նախագծի հանձնարարում, 5. համագործակցային աշխատանքի կազմակերպում, 6. էվրիստիկական, մտագրոհ և վերլուծական մեթոդների կիրառում: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, գրավոր աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 8 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+2 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Սաքապետոյան Ռ., Արևմտահայերենի դասագիրք, Երևան, 2006: Սաքապետոյան Ռ., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի բառապաշարային առանձնահատկու- թյունները, Երևան, 2004: Սաքապետոյան Ռ., Արևմտահայերեն-արևելահայերեն նոր բառարան, Երևան, 2011: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական հնչյունաբանություն, Երևան, 2011: Ավետիսյան Յու., Արևմտահայերենի քերականության գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, 2011: Չոլաքեան Յ., Արեւմտահայերէնի քերականութիւն (կանոնակարգ եւ խնդիրներ), Երևան, 2017: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայերենի զարգացման փուլերը. Աշխարհաբարի կազմավորումը, գրապայքար. արևմտահայերենի ձևավորումը: Թեմա 2. Արևմտահայերենի հնչյունական համակարգը. ուղղագրություն. բաղաձայնական համակարգի արտասանական առանձնահատկությունները. հնչյունափոխություն: Թեմա 3. Արևմտահայերենի և արևելահայերենի բառապաշարային ընդհանրություններն ու տարբերությունները: Դարձվածային միավորներ: Թեմա 4. Արևմտահայերենի և արևելահայերենի ձևաբանական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները: Թեմա 5. Արևմտահայերենի և արևելահայերենի շարահյուսական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները:
0302	Հայ գրականություն-5	6
6-րդ կիսամյակ 30/0/30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 50 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել նորագույն շրջանի հայ գրականությունը, նրա զարգացման միտումները, ժանրային առանձնահատկությունները, քննել ժամանակաշրջանի գրական-հասարակական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը, բավարարել ուսանողների հետաքրքրությունը նորագույն շրջանի հայ գրականության պատմության վերաբերյալ, ուսումնասիրել պատմական դեպքերի և գրական երկերի աղերսները, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների, Հայոց ցեղասպանության, հայրենիքի ու ազգի ճակատագրի, մարդու բարոյական անկման թեմաները և դրանց գեղարվեստական արտացոլումը տարբեր գրողների ստեղծագործություններում, անդրադառնալ դասական գրողների արժեքավոր գրական երկերին: Դասընթացի խնդիրները. . Գնահատել 20-րդ դարի հայ գրականությունը՝ այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի կարևոր փուլ: . Առանձնացնել և ուսումնասիրել գրական կյանքի այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ: . Արժևորել ժամանակաշրջանի գրական գործերը, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: . Պատկերացում կազմել նորագույն շրջանի հայ գրականության մեծարժեք գրական ժառանգության մասին: Վերլուծել և գնահատել նորագույն շրջանի դասական հեղինակների գործերը, տեսնել յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Բնութագրելու նորագույն շրջանի հայ գրականության կարևոր միտումները։ 2.Ներկայացնելու այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ։ 3.Արժևորելու այն գրական գործերը, որոնք գաղափարական առումով համամարդկային են, խտացնում են ազգային մտածողությունը, խոսում մարդու ներաշխարհի հետ, բացահայտում նրա հոգեկերտվածքը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Մեկնաբանելու նորագույն շրջանի հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության միասնական շղթայի կարևոր փուլ։ 2.Ներկայացնելու նորագույն շրջանի գրական կյանքի այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ։ 3.Արժևորելու գրական կերպարների առանձնահատուկ դրսևորումները։ 4.Պարզաբանելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.Բանավիճելու և քննարկելու ուսումնասիրվող երկերը։ 2.Գնահատելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը։ 3.Վերլուծելու գրական երկերի կերպարային ու պատկերակերտման համակարգը։ 4. Պարզաբանելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել նորագույն շրջանի հայ գրականությունը, նրա զարգացման միտումները, ժանրային առանձնահատկությունները, քննել ժամանակաշրջանի գրական-հասարակական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը, բավարարել ուսանողների հետաքրքրությունը նորագույն շրջանի հայ գրականության պատմության վերաբերյալ, ուսումնասիրել պատմական դեպքերի և գրական երկերի աղերսները, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների, Հայոց ցեղասպանության, հայրենիքի ու ազգի ճակատագրի, մարդու բարոյական անկման թեմաները և դրանց գեղարվեստական արտացոլումը տարբեր գրողների ստեղծագործություններում, անդրադառնալ դասական գրողների արժեքավոր գրական երկերին: Դասընթացի խնդիրները. . Գնահատել 20-րդ դարի հայ գրականությունը՝ այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի կարևոր փուլ: . Առանձնացնել և ուսումնասիրել գրական կյանքի այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ: . Արժևորել ժամանակաշրջանի գրական գործերը, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: . Պատկերացում կազմել նորագույն շրջանի հայ գրականության մեծարժեք գրական ժառանգության մասին: Վերլուծել և գնահատել նորագույն շրջանի դասական հեղինակների գործերը, տեսնել յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1.դասախոսություն, 2. սեմինար, 3.քննարկում, 4.բանավեճ, 5. համագործակցային աշխատանք, 6.մտագրոհ, 7.վերլուծական, 8.խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 9.էլեկտրոնային ուսուցում, 10. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն, հետազոտական աշխատանք՝ 4 միավոր արժեքով:: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+2 սկզբունքով ): Միավորների քայլը՝ 0,2 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղաբաբյան Ս., Արդի հայ գրականության պատմություն, հ. 1, 2, 1986-1993: Աղաբաբյան Ս., Սովետահայ գրականության պատմություն հ. 1, 2,1961-1965: Աղաբաբյան Ս., 20-րդ դարի հայ գրականության զուգահեռականներում գիրք 1, 2, 1983-1984: Սովետահայ գրականության պատմություն հ. 1, 2,1961-1965: Թամրազյան Հր., Սովետահայ գրականության պատմություն,1980: Գասպարյան Դ., Բոդոսյան Ս., Սաֆարյան Վ., Հայ սովետական պոեզիայի պատմություն, 1987: Հայ նոր գրականության պատմություն հ. 3-5, 1963-1979: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ հասարակական-քաղաքական կյանքը 20-րդ դարի սկզբին. պատմական իրադարձությունները, գրական-գեղարվեստական ուղղությունները, հոսանքները, նորագույն գրականության սկզբնավորումն ու առանձնահատկությունները։ Թեմա 2. Ե.Չարենց։ Թեմա 3. Ակսել Բակունց: Թեմա 4. Դ.Դեմիրճյան: Թեմա 5. Ս.Զորյան: Թեմա 1. Հայ նորագույն գրականությունը 20-րդ դարի 30-ական թվականներից հետո: Գ. Մահարի, Վ. Թոթովենց, Մ. Արմեն: Թեմա 2. Պատերազմական շրջանի գրականության ընդհանուր բնութագիրը: Թեմա 3. Ն. Զարյան, Հ. Շիրազ, Գ. Սարյան: Թեմա 4. Սփյուռքահայ գրականության սկզբնավորումը: Գաղթօջախները և գրական ուժերը: Թեմա 5. Կարոտի գրականություն. Համաստեղ և Հ. Մնձուրի: Թեմա 6. Նահանջի թեման. Շ. Շահնուր, Կ. Զարյան: Թեմա 7. Սփյուռքահայ գրականությունը հետպատերազմյան տարիներին:
0302	Հայոց լեզվի պատմություն	6
6-րդ կիսամյակ 30 /30 /0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ46 1. Purpose of the Course ներկայացնել հայոց լեզվի բնույթը, ազգի ծագումնաբանությունը, բացատրել լեզվի ուսումնասիրման աղբյուրները, վերլուծել հայերենի հնչյունական, բառապաշարային, քերականական համակարգերի պատմական զարգացման գործընթացը, Դասընթացի խնդիրները` 1. ներկայացնել հայոց լեզվի ծագման և կազմավորման պատմությունը, 2. բնութագրել հայերենի նախագրային շրջանը, գրական լեզուների պատմությունը, 3. բացատրել, պարզաբանել ձևաբանական և շարահյուսական շատ իրողությունների ծագումնաբանությունը, 4. ներկայացնել պատմական ձևաբանությունը, համեմատական ու պատմական քերականությունը և բառագիտությունը, 5. հասկանալ և օգտագործել քննադատական վերլուծության տեսությունների մեթոդները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. պարզաբանելու հայոց լեզվի ծագման ու զարգացման առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրման տարբեր եղանակներն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները, 3. դասակարգելու ու տարբերելու հայոց լեզվի զարգացման փուլերը, վերլուծելու լեզվաբանական տարբեր ուսումնասիրությունների արդյունքները, 4. բնութագրելու ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի պատմական զարգացման ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները, 5. մատնանշելու հայոց լեզվի պատմության խոնարհման համակարգի պատմական զարգացման ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները, 6. դասակարգելու և տարբերելու նախադասության նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամների, պարզ և բարդ նախադասությունների բնույթն ու արտահայտության ձևերը պատմական զարգացման ընթացքում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գործնակնում կատարելու բնագրերի լեզվաբանական վերլուծություններ, գնահատելու հայոց լեզվի ծագման ու զարգացման տեսությունները, 2. տարբերակելու հայոց լեզվի զարգացման կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նկարագրելու հայերենի` որպես ազգային լեզվի կազմավորման և զարգացման պատմությունը, գրական լեզուների և բարբառների առաջացման ընթացքը, 3. ներկայացնելու հայոց լեզվի զարգացման փուլերը, ծագման տեսություններն ու առանձնահատկությունները, վերլուծելու լեզվի զարգացման ընթացքում կատարվող փոփոխությունները, 4. կատարելու ինքնուրույն համեմատություններ և վերլուծություններ հայերենի պատմական քերականության վերաբերյալ` հիմնվելով գրաբարի, միջին հայերենի, և աշխարհաբարի` արևելահայ ու արևմտահայ գրական տարբերակների լեզվական հարուստ աղբյուրների վրա, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ներկայացնելու և օգտագործելու քննադատական վերլուծության տեսությունների մեթոդները, 2. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը, 3. օգտվելու է դասընթացին վերաբերող տպագիր և համացանցային ռեսուրսներից: 3. Description ներկայացնել հայոց լեզվի բնույթը, ազգի ծագումնաբանությունը, բացատրել լեզվի ուսումնասիրման աղբյուրները, վերլուծել հայերենի հնչյունական, բառապաշարային, քերականական համակարգերի պատմական զարգացման գործընթացը, Դասընթացի խնդիրները` 1. ներկայացնել հայոց լեզվի ծագման և կազմավորման պատմությունը, 2. բնութագրել հայերենի նախագրային շրջանը, գրական լեզուների պատմությունը, 3. բացատրել, պարզաբանել ձևաբանական և շարահյուսական շատ իրողությունների ծագումնաբանությունը, 4. ներկայացնել պատմական ձևաբանությունը, համեմատական ու պատմական քերականությունը և բառագիտությունը, 5. հասկանալ և օգտագործել քննադատական վերլուծության տեսությունների մեթոդները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. խոսքային մեթոդներից՝ զրույց, երկխոսություն, 3. գործնական մեթոդներ (վարժություններ, տնային առաջադրանքներ), 4. բնագրերի լեզվական վերլուծություններ, 5. ինքնուրույն աշխատանք, բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա, անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում, գրավոր և բանավոր ստուգում, հարցում: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբաջյան Ա., Դիլբարյան Ն., Յուզբաշյան Ա., Հայոց լեզվի պատմություն, Երևան, 2017: Աբրահամյան Ա., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 1976: Ջահուկյան Գ., Հայոց լեզվի պատմություն. Նախագրային շրջան, Երևան, 1987: Աճառյան Հր., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս 1-ին, Երևան, 1940, մաս 2-րդ 1951: Ղազարյան Ս., Հայոց գրական լեզվի պատմություն, Ա, Երևան, 1961: Ղազարյան Ս., Հայոց լեզվի համառոտ պատմություն, Երևան, 1981: Ղազարյան, Հ. Ավետիսյան, Հայոց լեզվի պատմության գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, 1998: Ջահուկյան Գ.., Հայոց լեզվի պատմություն /նախագրային շրջան/, Երևան, 1987: Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության, հ. Ա, Բ, 1972, 1975։ 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայոց լեզվի պատմությունը` որպես գիտաճյուղ. լեզվի ուսումնասիրության աղբյուրները: Թեմա 2. Հայերենի պատմական զարգացման փուլերի ստորաբաժանումը և դրա վերաբերյալ կարծիքները: Թեմա 3. Լեզուների ծագման վերաբերյալ տեսությունները: Թեմա 4. Հայերենի հնչյունական համակարգի պատմական զարգացումը: Թեմա 5. Հայերենի բառապաշարի պատմական զարգացումը: Թեմա 6. Հայերենի ձևաբանական և հոլովման համակարգի պատմական զարգացումը: Թեմա 7. Բայ. հայերենի դերբայները և նրանց պատմական զարգացումը: Թեմա 8. Խոնարհման համակարգի պատմական զարգացումը: Թեմա 9. Շարահյուսական համակարգի պատմական զարգացումը. կապակցման միջոցներ և եղանակներ. համաձայնություն. կառավարում /խնդրառություն/, առդրություն. շարադասություն: Թեմա 10. Նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամներ. պարզ և բարդ նախադասություններ:
0302	Գրական երկի վերլուծության հիմունքներ	3
5-րդ կիսամյակ 15 /0 /15 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 20 1. Purpose of the Course նպաստել, որ ուսանողը կարողանա կատարել գրական ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրություն, տարանջատել ու կարևորել գրական երկերի կառուցվածքային տարրերի դերն ու նշանակությունը, հստակեցնել գրական երկի գնահատման չափանիշները, արժևորել այնտեղ դրսևորված նորն ու ավանդականը: Դասընթացի խնդիրները. 1. կարևորել գրական երկի վերլուծության սկզբունքները, 2. ուսումնասիրել գեղարվեստական ստեղծագործությունների կառուցվածքային տարրերը, լեզվական շերտերը, պատկերավորման արտահայտչական համակարգը, 3. հասկանալ վերլուծման տարբեր եղանակների առանձնահատկությունները, 4. արժևորել երկը գրականության զարգացման ընթացքի մեջ, 5. կատարել արձակ ու չափածո գրական ստեղծագործություննների համակողմանի վերլուծություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. տարբերակելու բնագրի գրականագիտական վերլուծության սկզբունքները, 2. զանազանելու գրական երկի կառուցվածքային բաղադրատարրերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու գեղարվեստական երկի գրականագիտական վերլուծություն, 2. գնահատելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական նշանակությունը, գաղափարական առանձնահատկություններն ու հասարակական դերը, 3. մեկնաբանելու գրականագիտական հասկացությունները, օգտագործելու դրանք գրական երկերի վերլուծության ժամանակ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ճանաչելու հայ գրականության գեղարվեստական արժեքները, կարևորելու գրական երկի վերլուծության առանձնահատկությւնները, 2. բացատրելու հայ գրականության զարգացման գաղափարական միտումները: 3. Description նպաստել, որ ուսանողը կարողանա կատարել գրական ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրություն, տարանջատել ու կարևորել գրական երկերի կառուցվածքային տարրերի դերն ու նշանակությունը, հստակեցնել գրական երկի գնահատման չափանիշները, արժևորել այնտեղ դրսևորված նորն ու ավանդականը: Դասընթացի խնդիրները. 1. կարևորել գրական երկի վերլուծության սկզբունքները, 2. ուսումնասիրել գեղարվեստական ստեղծագործությունների կառուցվածքային տարրերը, լեզվական շերտերը, պատկերավորման արտահայտչական համակարգը, 3. հասկանալ վերլուծման տարբեր եղանակների առանձնահատկությունները, 4. արժևորել երկը գրականության զարգացման ընթացքի մեջ, 5. կատարել արձակ ու չափածո գրական ստեղծագործություննների համակողմանի վերլուծություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, 4. բանավեճ, համագործակցային աշխատանք, մտագրոհ, ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, վերլուծական, խոսքային, 5. բացատրական մեթոդներ, 6. էլեկտրոնային ուսուցում, 7. գրավոր աշխատանք, շարադրություն, 8. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն՝ բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Զ., Գրականության տեսություն, Երևան, 1998: Ավետիսյան Զ., Տեքստաբանություն, Երևան, 2003: Ավետիսյան Զ., Գրական ստեղծագործության հոգեբանություն, Երևան, 2011: Դոլուխանյան Ա., Գրականության տեսություն, Երևան, 2006: Ջահուկյան Գ., Խլղաթյան Ֆ., Հայոց լեզվի ոճաբանություն, Երևան, 2007: Ջրբաշյան Է., Գրականության տեսություն, Երևան, 1980: Ջրբաշյան Է. Մախչանյան Հ., Գրականագիտական բառարան, Երևան, 1972: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրական ստեղծագործության վերլուծման սկզբունքները: Թեմա 2. Վերլուծման համակողմանի մոտեցումներ: Թեմա 3. Գրական երկերի վերլուծման ժամանակակից եղանակները:
0302	Հայ գրականություն-4	6
5-րդ կիսամյակ 30/0/30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ41 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և նկարագրելու գրական ուղղություններն ու ժանրերը, 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական նշանակությունը, գաղափարական առանձնահատկությունները, պատմական-հասարակական դերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություն 1. գնահատելու 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հարուստ բնագավառ: 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական, պատմական-հասարակական դերը: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1. մատուցելու, վերլուծելու և գնահատելու հայ նոր գրականության հարուստ նյութը: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ, 2. համագործակցային աշխատանք, 3. մտագրոհ, 4. վերլուծական մեթոդ, 5. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ, 6. գրավոր մեթոդ, 7. բացատրական մեթոդ, 8. էլեկտրոնային ուսուցում: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Հայ նոր գրականության պատմություն, հատոր 5, Երևան, 1979: Հովհաննիսյան Գ., Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական աշխարհը, Երևան, 1969: Փանոսյան Ս., Լևոն Շանթ, Երևան, 2002: Թամրազյան Հ., Բանաստեղծության հազարամյա խորհուրդը, Երևան, 1986: Թամրազյան Հ., Հայ քնարերգուներ, Երևան, 1996: Թամրազյան Հր., Սիամանթո, Երևան, 2003: Վարդանյան Խ., Դանիել Վարուժանը և «գրական հեթանոսությունը», Երևան, 2006: Գրիգորյան Կ., Վահան Տերյան, Երևան, 1983: Թամրազյան Հր., Վահան Տերյան, Երևան, 1985: 0. Մկրյան Մ., Հովհ. Թումանյանի ստեղծագործությունը, Երևան, 1981: Սաֆարյան Վ., 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ գրականությունը, Երևան, 2022: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ հասարակական-քաղաքական կյանքը 20-րդ դարի սկզբին. հայ պարբերական մամուլը: Թեմա 2. Հ. Թումանյան, Ավ. Իսահակյան: Թեմա 3. Ե. Օտյան, Մ. Մեծարենց: Թեմա 4. Լևոն Շանթ (Սեղբոսյան): Թեմա 5. Սիամանթո, Դ.Վարուժան: Թեմա 6. Վ. Տերյան:
0302	Ժամանակակից հայոց լեզու-5	6
5-րդ կիսամյակ 30 /30 /0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 31 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի շարահյուսության բարդ նախադասությունը` իր տեսակներով, դասակարգման սկզբունքներով, բաղադրիչների կապակցության միջոցներով ու եղանակներով, քերականական դրսևորումներով: Դասընթացի խնդիրները 1. բնութագրել բարդ նախադասությունը, նրա տեսակները`համադասական և ստորադասական, 2. նրանց բաղադրիչների կապակցության շարահյուսական միջոցներն ու եղանակները, 3. բազմաբարդ նախադասությունն իր տեսակներով, բարդ նախադասության փոխակերպումը պարզի և հակառակը, մեջբերվող ուղղակի խոսքը, նրա փոխակերպումը անուղղակի խոսքի: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զանազանելու բարդ նախադասության տեսակներն ու նրանց առանձնահատկությունները, պարզաբանելու բարդ համադասական և ստորադասական նախադասությունների դասակարգման հիմունքները, բացահայտելու բազմաբաղադրիչ բարդ նախադասությունների տեսակները, 2. գործառելու բարդ նախադասությունը ԴԴ-ով պարզ նախադասության և պարզը բարդ ստորադասական նախադասության փոխարկելու քերականական առանձնահատկությունները, 3. ձևակերպելու մեջբերվող խոսքը, նրա կետադրությունը և այն անուղղակի խոսքի փոխակերպելու գործառույթը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծելու բազմատեսակ պարզ և բարդ նախադասություններ, 2. հետազոտելու և համեմատելու նախադասության կառուցվածքային տեսակները, 3. տարանջատելու նախադասությունների առաջադրված գծապատկերները, գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ և վերլուծություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի շարահյուսության բարդ նախադասությունը` իր տեսակներով, դասակարգման սկզբունքներով, բաղադրիչների կապակցության միջոցներով ու եղանակներով, քերականական դրսևորումներով: Դասընթացի խնդիրները 1. բնութագրել բարդ նախադասությունը, նրա տեսակները`համադասական և ստորադասական, 2. նրանց բաղադրիչների կապակցության շարահյուսական միջոցներն ու եղանակները, 3. բազմաբարդ նախադասությունն իր տեսակներով, բարդ նախադասության փոխակերպումը պարզի և հակառակը, մեջբերվող ուղղակի խոսքը, նրա փոխակերպումը անուղղակի խոսքի: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. բացատրական մեթոդ 3. համագործակցային աշխատանք 4. տեսադրվագաշարերի գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում 5. մտագրոհ 6. ռեֆերատներ 7. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ 8. մասնագիտական թեմատիկ զեկուցումներ 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, գրավոր աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 8 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+2 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ.٫ Հայոց լեզվի տեսություն٫ Երկեր, Զ հատոր, Երևան, 1974: Ասատրյան Մ.Ժամանակակից հայոց լեզու/շարահյուսություն/, Երևան,1987: Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Բադիկյան Խ., ժամանակակից հայոց լեզու /շարահյուսություն/, հ.3., Երևան,1976: Առաքելյան Վ., Հայերենի շարահյուսություն,հ. Ա, Երևան,1958: Պառնասյան Ն., Նախադասության քերականական կարգերը ժամանակակից հայերենում,Երևան,1986: Գարեգինյան Գր., ժամանակակից հայոց լեզու, բարդ նախադասություն, Երևան,1984: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Բարդ նախադասություն, ընդհանուր բնութագիրը: Թեմա 2. Բարդ համադասական նախադասություն, դասակարգման սկզբունքները: Թեմա 3. Բաղհյուսական և ներհակական կապակցություն: Թեմա 4. Բարդ ստորադասական նախադասություն: Դասակարգումը: Թեմա 5. Ենթակա և ստորոգյալ երկրորդական նախադասություններ: Թեմա 6. Գոյականական անդամի լրացում երկրորդական նախադասություններ: Թեմա 7. Բայական անդամի լրացում երկրորդական նախադասություններ: Թեմա 8. Բազմաբաղադրիչ նախադասություններ: Թեմա 9. Բարդ ստորադասական նախադասության փոխակերպումը պարզի: Թեմա 10. Մեջբերվող խոսք, կետադրությունը, փոխակերպումը անուղղակի խոսքի:
0305	Արտասահմանյան գրականության պատմություն	6
5-րդ կիսամյակ 30/0/30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0305/ Բ119 1. Purpose of the Course ուսանողներին ընդհանուր գիտելիքներ հաղորդել անտիկ, Վերածննդի, Կլասիցիզմի և Լուսավորության դարաշրջանի գրականության պատմության, գրական կարևոր ուղղությունների, գրական խոշորագույն երևույթների և գրական զարգացման ընդհանուր ընթացքի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել անտիկ և Վերածնության դարաշրջանը որպես հումանիստական շարժման մեծ ժամանակաշրջան, հումանիստ գրողների հայացքները և ստեղծագործությունները: 2. ծանոթացնել 18-րդ դարի անգլիական կլասիցիզմի առանձնահատկություններին, կլասիցիստական և նեոկլասիցիստական գրականության գլուխգործոցներին: 3. ներկայացնել Լուսավորության դարաշրջանը որպես նոր հայացքների և նոր մտածողության ժամանակաշրջան, դարաշրջանի գրողների հայացքները և ստեղծագործությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ընկալելու Ռենեսանսի, Լուսավորության դարաշրջանի գրական միտքը, հումանիստական մտածողությունը և նկարագրելու նրա գրական բարձրաժեք ստեղծագործությունները, ըմբռնելու և գնահատելու գեղարվեստական ստեղծագործությունների արժանիքները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. թվարկելու և մեկնաբանելու գրական ստեղծագործությունների կերպարային համակարգը, 2. վերլուծելու ժամանակի գրական ստեղծագործությունների գաղափարական հարցադրումները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու համեմատական վերլուծություն հայ և Վերածննդի գրականության ստեղծագործությունների միջև, 2. օգտվելու տեսական նյութից և կատարելու ադապտացիաներ: 3. Description ուսանողներին ընդհանուր գիտելիքներ հաղորդել անտիկ, Վերածննդի, Կլասիցիզմի և Լուսավորության դարաշրջանի գրականության պատմության, գրական կարևոր ուղղությունների, գրական խոշորագույն երևույթների և գրական զարգացման ընդհանուր ընթացքի վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել անտիկ և Վերածնության դարաշրջանը որպես հումանիստական շարժման մեծ ժամանակաշրջան, հումանիստ գրողների հայացքները և ստեղծագործությունները: 2. ծանոթացնել 18-րդ դարի անգլիական կլասիցիզմի առանձնահատկություններին, կլասիցիստական և նեոկլասիցիստական գրականության գլուխգործոցներին: 3. ներկայացնել Լուսավորության դարաշրջանը որպես նոր հայացքների և նոր մտածողության ժամանակաշրջան, դարաշրջանի գրողների հայացքները և ստեղծագործությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, բանավեճ, 4. համագործակցային աշխատանք, 5. մտագրոհ, վերլուծական, 6. խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 7. էլեկտրոնային ուսուցում, 8. գրավոր աշխատանք, 9. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն: Բանավոր հարցում, առավելագույնը`4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն: Բանավոր հարցում,առավելագույնը`4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ գնահատում՝ առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Տրոնսկի Ի., Մաս առաջին, Հունական գրականության պատմություն: Տրոնսկի Ի., Մաս երկրորդ, Հռոմեական գրականության պատմություն: Մամիկոնյան Հ., Արտասահմանյան գրականության պատմություն, Վերածնության դարաշրջան, 1961: Սողոմոնյան Ա, Արտասահմանյան գրականության պատմություն, Երևան, 1981: Արտամոնով Ս., թարգմ. Հ. Բախչինյան, 17-18-րդ դարերի արտասահմանյան գրականության պատմություն, Երևան, ԵՊՀ, 1986: -րդ դարի արտասահմանյան գրականության պատմություն, խմբ. Ս. Վ. Տուրաևի: 0-րդ դարի արտասահմանյան գրականության պատմություն: Зарубежная лит-ра 20-го века, под. ред. Л.Г. Андреева. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Անտիկ գրականության առարկան, համառոտ պատմական ակնարկ, նախահոմերոսյան Հունաստանը: Հոմերոսյան հարցի պատմությունը, Հոմերոսի ստեղծագործությունը: Անտիկ շրջանի պոեմները, բանաստեղծությունը, քնարերգության առաջացումը, հումոր և երգիծանք: Թեմա 2. Թատրոնը և դրամայի ծագումը, ողբերգություններ և կատակերգություններ: Թեմա 3. Անտիկ աշխարհի կործանումը, քրիստոնեական գրականության սկզբնավորումը: Թեմա 4. Միջնադարյան մշակույթի առանձնահատկությունները, աստվածաբանական-փիլիսոփայական երկեր: Թեմա 5. Լեգենդներ և վարքագրություններ, հոգևոր դրամա, էպիկական պոեմներ, ասպետական վեպ: Թեմա 6. Դանթե, Պետրարկա, Բոկաչիո, Է. Ռոտերդամցի, Ֆ. Վիյոն, Ֆ. Ռաբ- լե: Թեմա 7. Պիկարոյական վեպ, հովվերգական վեպ, պատմական ողբերգություններ, փիլիսոփայական պիեսներ, քնարերգություն: Թեմա 8. Կլասիցիզմի առաջացումը. կլասիցիզմի տեսությունը: Անգլիական վեպի ձևավորումը և զարգացումը 18-րդ դարում: Ֆրանսիական լուսավորչական գրականություն. պայքար կլասիցիզմի դեմ: Թեմա 9. Ռոմանտիզմի պատմական նախադրյալները. ռոմանտիզմի փիլիսոփայական ակունքները: Անհատի նշանակության բարձրացումը Գյոթեի փիլիսոփայության մեջ: Թեմա 10. Գրականության պատմականության տեսակետը: Քաղաքական երգիծանքը գրականության մեջ: Ռոմանտիկական քնարերգություն: Թեմա 11. Անցում ռոմանտիզմից դեպի ռեալիզմ: Նատուրալիզմի, սիմվոլիզմի առաջացումը: Երաժշտության և պոեզիայի հարաբերությունների հարցը սիմվոլիզմի տեսության մեջ: Սյուրռեալիզմի դրսևորումը: Թեմա 12. Հետպատերազմյան շրջանի գրականությունը: Ֆրանսիական «աբսուրդի» թատրոնը: Թեմա 13. Ֆրանսիական, անգլիական, ամերիկյան, իսպանական, լատինաամերիկյան գրականության զարգացման միտումները, ժանրային առանձնահատկությունները, հեղինակների նորարարությունները:
0302	Հայ գրականություն-3	6
4-րդ կիսամյակ 30 / 0/ 30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 40 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. գնահատել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և նկարագրելու գրական ուղղություններն ու ժանրերը, 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական նշանակությունը, գաղափարական առանձնահատկությունները, պատմական-հասարակական դերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հարուստ բնագավառ: 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական, պատմական-հասարակական դերը: գ. ընդհանրական (փոխանցելի)կարողություններ 1. մատուցելու, վերլուծելու և գնահատելու հայ նոր գրականության հարուստ նյութը: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. գնահատել 19-րդ դարի 90-ական թվականների և 20-րդ դարի սկզբների հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. մտագրոհ 4. վերլուծական մեթոդ 5. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 6. գրավոր մեթոդ 7. բացատրական մեթոդ 8. էլեկտրոնային ուսուցում 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն: Բանավոր հարցում, առավելագույնը`4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն: Հետազոտական աշխատանք`4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ գնահատում՝ առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Հայ վեպի պատմությունը (19-րդ դար), Երևան, 2005: Հայ նոր գրականության պատմություն, հատոր 4, Երևաան, 1972, հատոր 5, Երևան, 1979: Թամրազյան Հր., Շիրվանզադե, Երևան, 1978: Նանումյան Ռ. Ծերենց, Եր., 1961: Սարինյան Ս., Մուրացան, Երևան, 1976: Սաֆարյան Վ., 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ գրականությունը, Եր., 2022: Հովսեփյան Գ., Նար-Դոս, Երևան, 1961: Օհանյան Ա., Վրթանես Փափազյան, Երևան, 1976: Հակոբյան Ս., Արփիար Արփիարյան, Վիեննա, 1922: 0. Մկրտիչ Մկրյան, Հովհ. Թումանյանի ստեղծագործությունը, Երևան, 1981: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ հասարակական-քաղաքական կյանքը 19-րդ դարի 90-ական թթ. քննադատական ռեալիզմի զարգացումը: Թեմա 2. Ծերենց, Ս. Տյուսաբ: Թեմա 3. Շիրվանզադե, Մուրացան: Թեմա 4. Նար-Դոս, Հ.Հովհաննիսյան: Թեմա 5. Ալ. Ծատուրյան. 1890-ական թթ. գյուղագրությունը: Թեմա 6. Վրթանես Փափազյան: Թեմա 7. Ա. Արփիարյան, Տ. Կամսարական, Գ. Զոհրապ:
0302	Լեզվական վերլուծության հիմունքներ	2
4-րդ կիսամյակ 15/15/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 33 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել՝ժամանակակից հայերենի լեզվական համակարգը, հնչյունաբանական վերլուծության հիմունքները, բառագիտական վերլուծության հիմունքները, ձևաբանական վերլուծության հիմունքները, շարահյուսական վերլուծության հիմունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել ուսանողների գիտելիքները լեզվաբանության բաժինների ընդհանուր օրինաչափությունների մասին: 2. յուրացրած լեզվական մասնագիտական գիտելիքները հմտորեն կիրառել գործնականում: 3. կատարել նախադասությունների հնչյունաբանական, բառագիտական, ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություններ: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զանազանելու հնչյունափոխական, բառագործածական, շարահյուսական առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու հայոց լեզվի հնչյունաբանության, բառագիտության, ձևաբանության, շարահյուսական տարբեր բաժինների հիմնադրույթները և դրանց ներքին կապերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու հնչյունաբանական, բառակազմական, ձևաբանական, շարահյուսական վերլուծություններ, 2. կատարելու ձևույթաբանական և բառակազմական վերլուծություն, բնագրերի հիման վրա ճիշտ տարբերակել տարբեր բառերի կրած ձևաիմաստային փոփոխությունները: 3. ուղղագրության և ուղղախոսության, ձևակազմության, շարահյուսության վերաբերյալ գիտելիքները և ունակությունները կիրառել պրակտիկ գործունեության մեջ: գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվություն: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել՝ժամանակակից հայերենի լեզվական համակարգը, հնչյունաբանական վերլուծության հիմունքները, բառագիտական վերլուծության հիմունքները, ձևաբանական վերլուծության հիմունքները, շարահյուսական վերլուծության հիմունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. խորացնել ուսանողների գիտելիքները լեզվաբանության բաժինների ընդհանուր օրինաչափությունների մասին: 2. յուրացրած լեզվական մասնագիտական գիտելիքները հմտորեն կիրառել գործնականում: 3. կատարել նախադասությունների հնչյունաբանական, բառագիտական, ձևաբանական և շարահյուսական վերլուծություններ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. համագործակցային աշխատանք, 3. ինքնուրույն առաջադրանքներ/ ռեֆերատ, աշխատանք գական երկերի վրա, էսսե, շարադրություն և այլն/, 4. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 5. գործնական առաջադրանքներ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. տարաբնույթ առաջադրանքներ՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ասատրյան Մ. Ժամանակակից հայոց լեզու /Ձևաբանություն /, Երևան, 1987: Աբեղյան Մ., Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965: Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Բադիկյան Խ, Ժամանակակից հայոց լեզու, հ. 3, Շարահյուսություն, Երևան,1976: Գարեգինյան Գ., Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1991: Պապոյան Ա., Բադիկյան Խ., Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն, Երևան, 2002: Մարգարյան Ա., Հնչյունաբանություն, բառագիտություն, Երևան, 1987: Ջահուկյան Գ., Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, Երևան, 1974։ 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հնչյունական վերլուծություններ: Թեմա 2. Բառապաշարի իմաստաբանական և կառուցվածքային վերլուծություն: Թեմա 3. Ձևաբանական կարգեր: Խոսքի մասերի դասակարգում: Ձևաբանական վերլուծություն: Թեմա 4. Շարահյուսական կապակցման միջոցներ, եղանակներ: Նախադասության անդամներ և միավորներ: Շարահյուսական վերլուծություն:
0302	Գրականության տեսություն	6
4-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 22 1. Purpose of the Course լուսաբանել գրականության ընդհանուր տեսական հարցերը, բացահայտել կյանքի և գրականության հարաբերակցությունը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողների մեջ ձևավորել գրականագիտական ու գեղագիտական հիմնախնդիրների, գրական ուղղությունների, հոսանքների, սեռերի ու ժանրերի, գրականության վերլուծության մեթոդների վերաբերյալ իմացություն: 2. ուսանողների մեջ ձևավորել և զարգացնել գրականության զարգացման ընթացքի մեջ գրական երկերը գնահատելու, նրանց կառուցվածքային տարրերը, գեղարվեստական արժանիքները վերհանելու հմտություններ: 3. ուսանողներին հաղորդակից դարձնել խոսքարվեստի նմուշներին: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1. բնութագրելու գրականության գեղագիտական բնույթը, 2. սահմանելու գրողի ստեղծագործական նպատակը պայմանավորող գեղագիտական իդեալը, 3. սահմանելու գրականության ընդհանուր և մասնավոր ըմբռնումները, 4. ցուցադրելու գրականության և արվեստի տեսակների, գրականության և ժողովրդական բանահյուսության կապը, 5. նկարագրելու գրականության ազգային և համամարդկային բնույթը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ. 1. կատարելու գրականագիտական վերլուծություններ, 2. ներկայացնելու գրական-գեղարվեստական ուղղությունների առաջացման պատմական պայմանները ու նրանց հիմնական առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 1. վերլուծելու անտիկ աշխարհի, միջնադարի և վերածննդի գեղագիտական-գրականագիտական միտքը, 2. տարբերակելու գեղագիտական հիմնական կատեգորիաները՝ գեղեցիկը, վեհը, ողբերգականը և կոմիկականը: 3. ներկայացնելու և կիրառելու գրական սեռերի ու ժանրերի առանձնահատկությունները: 3. Description լուսաբանել գրականության ընդհանուր տեսական հարցերը, բացահայտել կյանքի և գրականության հարաբերակցությունը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողների մեջ ձևավորել գրականագիտական ու գեղագիտական հիմնախնդիրների, գրական ուղղությունների, հոսանքների, սեռերի ու ժանրերի, գրականության վերլուծության մեթոդների վերաբերյալ իմացություն: 2. ուսանողների մեջ ձևավորել և զարգացնել գրականության զարգացման ընթացքի մեջ գրական երկերը գնահատելու, նրանց կառուցվածքային տարրերը, գեղարվեստական արժանիքները վերհանելու հմտություններ: 3. ուսանողներին հաղորդակից դարձնել խոսքարվեստի նմուշներին: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. խոսքային մեթոդները (դասախոսությունը, բացատրումը, պատմումը, ընթերցումը, զրույցը, երկխոսությունը և այլն), 2. զննական մեթոդները (դիդակտիկ նյութերի ցուցադրումը, դիտումը և այլն), 3. ճանաչողական-ստեղծագործական մեթոդները (բացատրական-ցուցադրական,պրոբլեմային- որոնողական), 4. ինտերակտիվ-կառուցողական մեթոդները (բանավեճ, դերային խաղ, աշխատանք բնագրի հետ և այլն), 5. քննադատական մտածողության մեթոդները, 6. ինքնուրույն աշխատանքի մեթոդները: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք,, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 2 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 2 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (4 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 2 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Զ., Գրականության տեսություն, Երևան, 1998: Բորև Յու., Գեղագիտություն, Երևան, 1982: Գրական ժանրեր. պատմական զարգացումը և ժամանակակից վիճակը, Երևան, 1973: Գրական ստեղծագործություն: Վերլուծության ուղիները և սկզբունքները, Երևան, 1983: Ջրբաշյան Էդ., Գրականագիտության ներածություն, Երևան, 2011: Ջրբաշյան Էդ., Գեղագիտություն և գրականություն, Երևան, 1983: Ջրբաշյան Էդ., Գրականության տեսություն, Երևան, 1972: Ուելլեք Ռ., Ուորրեն Օ., Գրականության տեսություն, Երևան, 2008: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրականագիտություն և գեղագիտություն: Գրականության գեղագիտական բնույթը: Թեմա 2. Գեղագիտական միտքը անտիկ շրջանում, միջնադարում և վերածննդի շրջանում: Թեմա 3. Գեղագիտական կատեգորիաներ. գեղեցիկը, վեհը, ողբերգականը, կոմիկականը: Թեմա 4. Գրականությունը որպես արվեստի տեսակ. սեռեր և ժանրեր. գրականության ընդհանուր և մասնավոր ըմբռնումները: Գրականությունը և արվեստի տեսակները: Գրականությունը և ժողովրդական բանահյուսությունը: Գրականության ազգային և համամարդկային բնույթը: Գրական սեռեր: Գրական երկերի բազմազանության պատճառները: Էպիկական սեռ, քնարական սեռ, դրամատիկական սեռ: Գրական սեռերի փոխներթափանցումը: Գրական տեսակներ (ժանրեր): Գրական ժանրերի զարգացումը: Ժանրային համակարգի ըմբռնումը: Էպիկական ժանրեր. դիցաբանական զրույց, առասպել, լեգենդ, ավանդություն: Էպիկական ժանրեր. հեքիաթ, ժողովրդական էպոս: Էպիկական ժանրեր. վեպ, վիպակ: Էպիկական ժանրեր. պատմվածք, նովել, ակնարկ: Քնարական ժանրեր. ներբող, եղերերգություն, հովվերգություն, էպիգրամ, էպիտաֆիա, ուղերձ, պարոդիա: Քնարերգության թեմատիկ բաժանումը: Քնարաէպիկական ժանրեր. առակ, բալլադ, պոեմ: Դրամատիկական ժանրեր. ողբերգություն, կատակերգություն, դրամա: Թեմա 5. Գրական-գեղարվեստական ուղղություններ.կլասիցիզմ, կլասիցիզմի առաջացման պատմական պայմանները, կլասիցիզմի հիմնական գծերը: Ռոմանտիզմ: Սենտիմենտալիզմ (նախառոմանտիզմ): Ռոմանտիզմի պատմական ճակատագիրը: Կյանքի ռոմանտիկական արտացոլման առանձնահատկությունները: Ռեալիզմը Վերածնության դարաշրջանում, Լուսավորության շրջանում և 19-րդ դարում: Կյանքի ռեալիստական արտացոլման հիմնական գծերը: 19-20-րդ դարերի այլ գրական հոսանքներ. նատուրալիզմ, ֆուտուրիզմ, մոդեռն հոսանքներ՝ ակմեիզմ, իմպրեսիոնիզմ, էքսպրեսիոնիզմ, սյուրռեալիզմ, էքզիստենցիալիզմ: Սիմվոլիզմը իբրև արևմտաեվրոպական գրական ուղղություն: Սիմվոլիզմի դրսևորումները հայ գրականության մեջ:
0302	Ժամանակակից հայոց լեզու-1	6
1-ին կիսամյակ 15/45/ 0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ27 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի հնչյունական համակարգն իր տարբեր հատկանիշներով, ուսումնասիրել խոսքային ավելի մեծ միավորները՝ վանկը, հնչաբառը, հնչանախադասությունը, շեշտը և հնչերանգը, զինել ուղղագրությանը և ուղղախոսությանը վերաբերող տեսական և գործնական-կիրառական կարողություններով և հմտություններով, ինչպես նաև բառային համակարգերն իրենց տարբեր հատկանիշներով, ուսուցանել տեսական գիտելիքների գործնական կիրառությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի հնչյունական, հնչյունափոխական առանձնահատկությունները, 2. բացատրել ուղղախոսության-ուղղագրության նորմերը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. կարևորել բառերի` իբրև լեզվի ինքնուրույնաբար գործածվող հիմնական միավորների դերը խոսքում, 5. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 6. ներկայացնել բառերի ծագման ու նրանց պատմական կյանքի, բառարանների կազմման, նրանց տեսակների, բառագիտական նշանակության և այլ հարցերի ուսումնասիրությունը, 7. ձևավորել լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու «Հնչյունաբանություն» և «Բառագիտություն» գիտակարգերի առանցքային հասկացությունները և դրանց բովանդակությունը, դերը հայերենի կառուցվածքային տարբեր մակարդակների միավորների համակարգում, 2. զանազանելու հնչյունափոխական առանձնահատկությունները, գրանշանների և հնչյունների փոխհարաբերությունը, 3. ներկայացնելու հայոց լեզվի հնչյունաբանության և բառագիտության տարբեր բաժինների հիմնադրույթները և դրանց ներքին կապերը, 4. վերարտադրելու բառիմաստի տեսակներն ու փոփոխությունները, 5. ներկայացնելու ժամանակակից հայերենի բառապաշարի հատկանիշները, բառերի ձևաիմաստային խմբերի դասակարգման սկզբունքները, բառակազմական օրինաչափությունները, 6. բացահայտելու «Հնչյունաբանություն» և «Բառագիտություն» գիտակարգերի դերը հայերենի կառուցվածքային տարբեր մակարդակների միավորների համակարգում, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.կատարելու հնչյունաբանական վերլուծություն, 2.ճիշտ տարբերակելու հնչյունափոխության բոլոր տեսակները, 3.գործնականում կիրառելու ուղղագրության և ուղղախոսության վերաբերյալ գիտելիքները և ունակությունները, 4.կատարելու ձևույթաբանական և բառակազմական վերլուծություն, բնագրերի հիման վրա ճիշտ տարբերակելու տարբեր բառերի ծագումը, կրած ձևաիմաստային փոփոխությունները, 5.կատարելու բառակազմական վերլուծություններ, նկարագրելու բառերի կառուցվածքային օրենքներն ու օրինաչափությունները, 3.նկարագրելու բառապաշարի դասակարգման սկզբունքները և խոսքային միջավայրում ճիշտ օգտվելու տարբեր բառաշերտերից, 4.օգտվելու լեզվաբանական տարբեր բառարաններից, հայթայթելու տեղեկատվություն և գործառելու, 5.տեքստերում և բանավոր խոսքում ճիշտ գործառելու ձևաիմաստային տարբեր խմբի բառերը, 6.բացատրելու դարձվածքների կազմությունն ու գործածության ոճական նպատակը, գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1.կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2.հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3.հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի հնչյունական համակարգն իր տարբեր հատկանիշներով, ուսումնասիրել խոսքային ավելի մեծ միավորները՝ վանկը, հնչաբառը, հնչանախադասությունը, շեշտը և հնչերանգը, զինել ուղղագրությանը և ուղղախոսությանը վերաբերող տեսական և գործնական-կիրառական կարողություններով և հմտություններով, ինչպես նաև բառային համակարգերն իրենց տարբեր հատկանիշներով, ուսուցանել տեսական գիտելիքների գործնական կիրառությունը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի հնչյունական, հնչյունափոխական առանձնահատկությունները, 2. բացատրել ուղղախոսության-ուղղագրության նորմերը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. կարևորել բառերի` իբրև լեզվի ինքնուրույնաբար գործածվող հիմնական միավորների դերը խոսքում, 5. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 6. ներկայացնել բառերի ծագման ու նրանց պատմական կյանքի, բառարանների կազմման, նրանց տեսակների, բառագիտական նշանակության և այլ հարցերի ուսումնասիրությունը, 7. ձևավորել լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 3. բացատրական մեթոդ 4. համագործակցային աշխատանք 5. տեսասահիկների կիրառում թեմաների ուսուցման ընթացքում 6. մտագրոհ 7. ռեֆերատներ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով (2 առաջադրանք՝ յուրաքանչյուրը՝ առավելագույնը 2 միավոր արժեքով): Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3, 3, 2 միավոր արժեքներով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր է: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ.٫ Հայոց լեզվի տեսություն٫ Երկեր, Զ հատոր, Երևան, 1974: Առաքելյան Վ., Խաչատրյան Ա., Էլոյան Ս., Ժամանակակից հայոց լեզու, հտ. 1-ին /հնչյունաբանություն և բառագիտություն/, Երևան, 1979: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու /Բառագիտություն/٫ Երևան, 1993: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու, /Հնչյունաբանություն/, Երևան, 1997: Ջահուկյան Ջ., Աղայան Էդ., Առաքելյան Վ., Քոսյան Վ., Հայոց լեզու, 1-ին մաս., Ա պրակ, Երևան, 1980: Սուքիասյան Ա.٫ Ժամանակակից հայոց լեզու /հնչյունաբանություն, բառագիտություն, բառակազմություն/, Երևան, 1982: Սուքիասյան Ա., Սուքիասյան Ք., Ֆելեքյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզու /հնչյունաբանություն, բառագիտություն/, Երևան, 2017: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայերենի տեղը աշխարհի լեզուների շարքում. հայերենի զարգացման փուլերը: Հայերենի հնչյունական համակարգը. այբուբենի հատկանիշները: Հնչյուն և հնչույթ. հնչույթ և գրանշան: Թեմա 2. Ձայնավորների դասակարգումը. բաղաձայնների դասակարգումը: Թեմա 3. Շեշտը հայերենում. վանկ. տողադարձ: Թեմա 4. Հնչյունափոխությունը և նրա տեսակները: Թեմա 5. Հայերենի ուղղագրության սկզբունքները. ուղղագրական բարեփոխումներ: Թեմա 6. Բառագիտություն. նրա ենթաբաժինները: Բառային մենիմաստություն և բազմիմաստություն. բառիմաստի փոփոխություն. բառերի ձևաիմաստային խմբերը: Թեմա 7. Բառապաշար. նրա հատկանիշները: Բառապաշարի շերտերը և դրանց դասակարգումը: Թեմա 8. Բառակազմություն: Ձևույթը և նրա տեսակները: Թեմա 9. Բարդություններ, նրանց տեսակները: Թեմա 10. Դարձվածաբանություն. դարձվածային միավորների հատկանիշները և դասակարգումը: Թեմա 11. Բառարանագրություն. բառարանների տիպերը:
0302	Ժամանակակից հայոց լեզու-4	6
4-րդ կիսամյակ 30/30/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ30 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի շարահյուսական համակարգը իր հատկանիշներով, շարահյուսական կապակցման միջոցներն ու եղանակները, նախադասության դասակարգման հիմունքները, պարզ նախադասության կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրները. 1. խոսք կառուցելու ժամանակ անսխալ կիրառել շարահյուսության քերականական կատեգորիաներ՝ նախադասության անդամների շարադասությունը, կապակցման միջոցներն ու եղանակները՝ համաձայնությունն ու խնդրառությունը, նախադասության կառուցվածքային տեսակները, հոլովների շարահյուսական կիրառությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրելու շարահյուսության քերականական կարգերն ու նրանց առանձնահատկությունները, 2. զանազանելու բառի, բառակապակցության ու նախադասության տարբերությունները՝ իրենց հատկանիշներով: 3. ըմբռնելու նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամների հատկանիշները, արտահայտությունը, շարադասությունը, կապակցման եղանակներն ու միջոցները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու նախադասության շարահյուսական անթերի վերլուծություն: 2. հստակորեն տարբերակելու հոլովների շարահյուսական կիրառությունները: 3. գրավոր և բանավոր խոսքում գործածելու գրական հայերենի լեզվական նորմերով կառուցված նախադասություններ: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի շարահյուսական համակարգը իր հատկանիշներով, շարահյուսական կապակցման միջոցներն ու եղանակները, նախադասության դասակարգման հիմունքները, պարզ նախադասության կառուցվածքը: Դասընթացի խնդիրները. 1. խոսք կառուցելու ժամանակ անսխալ կիրառել շարահյուսության քերականական կատեգորիաներ՝ նախադասության անդամների շարադասությունը, կապակցման միջոցներն ու եղանակները՝ համաձայնությունն ու խնդրառությունը, նախադասության կառուցվածքային տեսակները, հոլովների շարահյուսական կիրառությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. համագործակցային աշխատանք, 3. ինքնուրույն առաջադրանքներ/ ռեֆերատ, աշխատանք գական երկերի վրա, էսսե, շարադրություն և այլն/, 4. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 5. մտագրոհ և այլն: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, գրավոր աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, հետազոտական աշխատանք՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 8 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+2 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Ասատրյան Մ. Ժամանակակից հայոց լեզու /շարահյուսություն/, Երևան, 1987: Աբեղյան Մ., Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան,1965: Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Բադիկյան Խ, Ժամանակակից հայոց լեզու, Շարահյուսություն, Երևան, 1976: Պապոյան Ա., Բադիկյան Խ., Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն, Երևան, 2002: Գարեգինյան Գ., Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1991: Սևակ Գ., Ժամանակակից հայոց լեզվի դասընթաց,Երևան, 2009: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Շարահյուսական կապակցման միջոցներ ու եղանակներ: Թեմա 2. Բառակապակցություն, տեսակները: Թեմա 3. Պարզ նախադասության կառուցվածքը: Թեմա 4. Միակազմ նախադասություններ: Թեմա 5. Նախադասության գլխավոր անդամներ: Թեմա 6. Նախադասության երկրորդական անդամներ: Թեմա 7. Հոլովների շարահյուսական կիրառությունները:
0302	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	2
3-րդ կիսամյակ 30/0/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 48 1. Purpose of the Course բանասիրական հետազոտություններ կատարելիս ծանոթացնել աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին, ուսումնասիրման մեթոդներին, հետազոտական աշխատանքի փուլերին, գիտական հետազոտության էթիկային: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել բանասիրական գիտությունների ուսումնասիրման մեթոդների առանձնահատկությունները և ուղղությունները, 2. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել գիտական հետազոտության փուլերի, գիտական, լեզվական, բանահյուսական և գրական աղբյուրների վերաբերյալ, 3. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ընտրել բանասիրական հետազոտություն կատարելու հիմնական մեթոդները, 2. գիտակցել կիրառած մեթոդի առավելություններն ու թերությունները, 3. գրանցել կատարած հետազոտության վերջնարդյունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. օգտագործել տարբեր միջոցներ հետազոտություն իրականացնելու համար, 2. լուսաբանել հավաքված ու վերլուծված նյութը, 3. ընդհանրացնել կատարած հետազոտության արդյունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 1. ցուցաբերել մասնագիտական կողմնորոշում գիտական աշխատանքներ կատարելիս, 2. գործնականում իրականացնել տարբեր հետազոտություններ: 3. Description բանասիրական հետազոտություններ կատարելիս ծանոթացնել աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին, ուսումնասիրման մեթոդներին, հետազոտական աշխատանքի փուլերին, գիտական հետազոտության էթիկային: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել բանասիրական գիտությունների ուսումնասիրման մեթոդների առանձնահատկությունները և ուղղությունները, 2. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել գիտական հետազոտության փուլերի, գիտական, լեզվական, բանահյուսական և գրական աղբյուրների վերաբերյալ, 3. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն՝ լուսապատկերների ուղեկցությամբ, 2. քննարկումներ և վերլուծություններ, 3. գործնական աշխատանքներ՝ տարբեր միջոցների ու մեթոդների կիրառմամբ: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 7 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները. մեթոդական ցուցումներ, /Հովհաննիսյան Գ., Գալստյան Ն., Սողոմոնյան Մ., Մալխասյան Մ./, ԵՊՀ ուսանողական գիտական ընկերություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2014: Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառումը լեզվաբանության մեջ, Երևան, 2004։ Арнольд И., Основы научных исследований в лингвистике, М., Высшая школа, 1991. Винокур Г., Введение в изучение филологических наук, М., 2000. Рождественский Ю., Общая филология, М., 1996. Рузавин Г., Методология научного исследования, М., 1999. Тарланов З., Методы и принципы лингвистического анализа, Петрозаводск, 1995: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գիտահետազոտական աշխատանքի նպատակները: Բանասիրական գիտությունների ուսումնասիրման մեթոդների առանձնահատկությունները: Թեմա 2. Մեթոդներ և ուղղություններ: Հետազոտության հիմնախնդրի որոշում և մեթոդի ընտրություն: Թեմա 3. Մասնագիտական գրականության վերլուծությունֈ Հիպոթեզ, վարկած, հիմնադրույթ: Աշխատանքի պլանավորում: Թեմա 4. Գիտական հետազոտության փուլերը: Գիտական, լեզվական, բանահյուսական և գրական աղբյուրներ: Թեմա 5. Հետազոտության համար անհրաժեշտ տվյալների հավաքում: Վիճակագրական հաշվումներ: Նյութի վերլուծություն: Բնագիր և համատեքստ. համատեքստային իմաստ: Այլ գիտաճյուղերի ձեռքբերումների կիրառում: Թեմա 6. Հետազոտության արդյունքների վերլուծություն: Հետազոտության արդյունքների ձևակերպում, ձևավորում և ներկայացում. անհրաժեշտ միջոցների կիրառություն: Թեմա 7. Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու էթիկա:
0302	Բարբառագիտության հիմունքներ	6
3-րդ կիսամյակ 15/45/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 16 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել հայոց լեզվի բարբառները, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ուսումնասիրության մեթոդները, բարբառների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայերենի բարբառների ծագման մասին տեսությունները, 2. հասկանալ հայերենի բարբառների հնչյունական, բառային և քերականական հատկանիշները, 3. ներկայացնել հայերենի բարբառների դասակարգման չափանիշներն ու սկզբունքները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու «Բարբառագիտություն» գիտակարգի առանցքային հասկացությունները և դրանց բովանդակությունը, դերը հայերենի կառուցվածքային տարբեր մակարդակների միավորների համակարգում, 2. զատորոշելու հայ բարբառագիտության զարգացման փուլերը, 3. ներկայացնելու բարբառների ճյուղերն ըստ ձևաբանական դասակարգման, 4. հակադրելու և համեմատելու բարբառների և գրական լեզվի հնչյունական ու քերականական հատկանիշները, 5. ներկայացնելու հայերենի բարբառային բառապաշարի հատկանիշները, բարբառային բառերի ձևաիմաստային խմբերի դասակարգման սկզբունքները, բառակազմական օրինաչափությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գրի առնելու և մեկնաբանելու բարբառային տեքստերը, օգտվելու բարբառային քարտեզներից և աղյուսակներից, 2. ներկայացնելու բարբառագիտական ուսումնասիրությունների մեթոդաբանությունը, բարբառների դասակարգման հիմունքները, 3. օգտվելու և հայթայթելու տեղեկատվություն բարբառային տարբեր բառարաններից և գործառելու դրանք, գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվություն: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել հայոց լեզվի բարբառները, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ուսումնասիրության մեթոդները, բարբառների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի առանձնահատկությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայերենի բարբառների ծագման մասին տեսությունները, 2. հասկանալ հայերենի բարբառների հնչյունական, բառային և քերականական հատկանիշները, 3. ներկայացնել հայերենի բարբառների դասակարգման չափանիշներն ու սկզբունքները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 3. բացատրական մեթոդ 4. համագործակցային աշխատանք 5. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում 6. ռեֆերատներ 7. բարբառային բնագրերի լեզվական վերլուծություն 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աճառյան Հր., Հայ բարբառագիտություն, Մոսկվա - Նոր - Նախիջևան, 1911: Գրիգորյան Ա., Հայ բարբառագիտության դասընթաց, Երևան, 1957: Ղարիբյան Ա., Հայ բարբառագիտություն, Երևան,1953: Ջահուկյան Գ., Հայ բարբառագիտության ներածություն, Երևան, 1973: Ասատրյան Մ., Հայ բարբառագիտության գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, 1985: Սաղաթելյան Ռ., Բարբառային բառաշերտը արդի գրական արևելահայերենում, Երևան, 2011: Հայերենի բարբառագիտական ատլաս, հ. 1, 2, Երևան, 1982-85: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Բարբառագիտությունը` որպես գիտաճյուղ: Բարբառների դասակարգման վերաբերյալ եղած տեսությունները: Թեմա 2. Բարբառների հնչյունական համակարգերը: Թեմա 3. Բարբառների բառային համակարգերը: Թեմա 4. Բարբառների ձևաբանական համակարգերի տարբերությունները. սահմանական ներկան՝ որպես բարբառների ճյուղերի տարբերակման հիմք: Թեմա 5. ՈՒՄ, ԿԸ, ԵԼ ճյուղերի բարբառներ: Թեմա 6. Տարբեր ճյուղերի բարբառների ձևաբանական և շարահյուսական տարբերությունները:
0302	Հայ գրականություն-2	6
3-րդ կիսամյակ 30/ 0/30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 39 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները, հայ նոր գրականության ձևավորումը: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել 19-րդ դարի հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճանաչելու հայ նոր գրականության հարուստ նյութը, ժանրային համակարգը, 2. նկարագրելու հայ նոր գրականության ձևավորման ընթացքը, պատկերացնելու նրա զարգացման առանձնահատկություններն ու հիմնական ուղղությունները, 3. ներկայացնելու հայ նոր գրականության երկերի գեղարվեստական նշանակությունը, նշելու նրանց պատմական-հասարակական դերը, գաղափարական միտումները, 4. վերլուծելու ու գնահատելու 19-րդ դարի հայ գրականության այդ շրջանի դասական հեղինակների գործերը, 5. ինքնուրույն գնահատելու, ցույց տալու, հետազոտելու գրական տվյալ շրջանի դասական ստեղծագործությունների գաղափարական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական արժեքը, նրանց պատմական-հասարակական դերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու հայ նոր գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի կենսունակ և հարուստ բնագավառ, 2. առանձնացնելու գրական այն բնագրերը, որոնք գեղարվեստական սյուժեների, մոտիվների, կերպարների միջոցով կենդանի ու պատկերավոր խոսքով վերարտադրում են տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային-հասարակական կյանքի բազմաթիվ իրողություններ: 3. վերլուծելու ու գնահատելու հայ գրականության նոր շրջանը սկզբնավորող և նրա զարգացման ընթացքը ապահովող դասական հեղինակների գործերը, կտեսնի յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ: 4. բացատրելու հայ նոր գրականության ձևավորման առանձնահատկությունը՝ դրանք համեմատելով գրական անցյալ շրջանի հետ, որոշելու նոր գրականությունը սկզբնավորող և նրա զարգացման ընթացքը ապահովող հեղինակներից յուրաքանչյուրի տեղն ու դերը տվյալ շրջանում: 5. ինքնուրույն գնահատելու ու ցույց տալու գրական տվյալ շրջանի դասական ստեղծագործությունների գաղափարական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական արժեքը, նրանց պատմական-հասարակական դերը: գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. մատուցելու, վերլուծելու և գնահատելու 19-րդ դարի հայ հին գրականության հարուստ նյութը, 2. վերլուծելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը և կերպարային համակարգը, 3. բանավիճելու և քննարկելու, 3. Description ուսանողներին ներկայացնել 19-րդ դարի հայ գրականությունը, գրական ուղղությունները, հայ նոր գրականության ձևավորումը: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել 19-րդ դարի հայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևորը փուլը: 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանցի հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. մտագրոհ 4. վերլուծական մեթոդ 5. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 6. գրավոր մեթոդ 7. բացատրական մեթոդ 8. էլեկտրոնային ուսուցում 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն. հետազոտական աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (2 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 4 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Հայ նոր գրականության պատմություն, հտ. 1, Երևան, 1962, հտ. 2, Երևան, 1962: Հայ նոր գրականության պատմություն: Հատ. 3, 19-րդ դարի 70-80-ական թթ., (Գ. Արծրունի, Գ. Սունդուկյան, Պ. Պռոշյան, Ղ. Աղայան, Րաֆֆի, Հ. Պարոնյան, Ծերենց, Տյուսաբ), Երևան, 1964: Հայ վեպի պատմությունը (19-րդ դար), Երևան, 2005: Թադևոսյան Մ., Հայկական կլասիցիզմի տեսությունը, Երևան, 1977: Մակարյան Ա., Հ. Ալամդարյան, Երևան, 2005: Մկրյան Մ., Երկեր, հտ. 2, Երևան, 1988: Չոպանյան Ա., Երկեր, Երևան, 1980: Տերտերյան Ա., Հայ կլասիկներ, Երևան, 1944: Թամրազյան Հ., Բանաստեղծության հազարամյա խորհուրդը, Երևան, 1986: 0. Թամրազյան Հ., Հայ քնարերգուներ, Երևան, 1996: Մուրադյան Ս., Գրական հանգրվաններ, Գիրք Ա, Երևան, 2003, գիրք Բ, Երևան, 2007, գիրք Գ, Երևան, 2010: Սաֆարյան Վ., 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ գրականությունը, Երևան, 2022: Սարինյան Ս., Րաֆֆի, Երևան, 1957: Պետրոսյան Ե., Րաֆֆի, Երևան, 1959: Ստեփանյան Գ., Հ. Պարոնյան, Երևան, 1956: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ ժողովրդի քաղաքական կացությունը 19-րդ դարի սկզբին. հայ լուսավորական շարժումը. Մխիթարյաններ. կլասիցիզմը հայ գրականության մեջ. հայ գրականության նոր շրջանի սկզբնավորումը: Թեմա 2. Հ. Ալամդարյան, Մ. Թաղիադյան: Թեմա 3. Խ. Աբովյան, Ղ. Ալիշան: Թեմա 4. Հայ գրականությունը 1850-60-ական թթ.: Մ. Նալբանդյան: Թեմա 5. Ռ. Պատկանյան, Ս. Շահազիզ: Թեմա 6. Մ. Պեշիկթաշլյան, Պ. Դուրյան: Թեմա 7. Հայ հասարակական-քաղաքական կյանքը 1870-80-ական թթ., գրական հոսանքները. «Մշակ» և «Մեղու» բանավեճը: Թեմա 8. Ռոմանտիզմը և ռեալիզմը հայ իրականության մեջ: Թեմա 9. Պ. Պռոշյան, Ղ. Աղայան: Թեմա 10. Գ. Սունդուկյան, Րաֆֆի: Թեմա 11. Հակոբ Պարոնյան:
0302	Գրաբար-3	6
3-րդ կիսամյակ 0/60/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 19 1. Purpose of the Course հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի բառային և քերականական առանձնահատկությունները, 2. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի դերանվանական հոլովման առանձնահատկությունները, 3. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 4. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորում, 5. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 6. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու գրաբարի դերանվանական հոլովման առանձնահատկությունները, կազմության հիմունքները, 2. հակադրելու և համեմատելու գրաբարի և արևելահայ գրական լեզվի դերանվանական հոլովման նմանություններն ու տարբերությունները, 3. ներկայացնելու մակբայ խոսքի մասի առանձնացման հիմունքները, տարբերակելու դրա քերականական հատկանիշները, 4. ներկայացնելու գրաբարի քերականական կառուցվածքի յուրահատկությունները. իմանալու նախադասության կառուցվածքի և նախադասության անդամների շարադասության որոշակի կարգը, աշխարհաբարի համեմատությամբ նրա շրջուն շարադասական կառուցվածքը, 5. ներկայացնելու նախդիրների և նախադրությունների քերականական արժեքները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու և բացատրելու դերանվանական հոլովման յուրահատկությունները, 2. պարզաբանելու և ցույց տալու գրաբարյան բնագրերի քերականական առանձնահատկությունները, 3. քննելու և թարգմանելու պատմիչների երկերից հատվածներ, բնութագրելու ոճական կառույցները՝ դրանք արժևորելով տեքստում, 4. բացատրելու դերանունների հարաբերակցությունը այլ խոսքի մասերի հետ (դերանունների գործածությունը գոյականների հետ, դերանվանական մակբայներ), 5. բացատրելու նախդիրների և նախադրությունների քերականական իմաստները այս կամ այն հոլովի հետ գործածվելիս, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. գործնականում կիրառելու գրաբարի դերանվանական հոլովման վերաբերյալ յուրացրած գիտելիքները, 2. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի բառային և քերականական առանձնահատկությունները, 2. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի դերանվանական հոլովման առանձնահատկությունները, 3. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 4. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորում, 5. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 6. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. գործնական աշխատանք 2. բանավեճ 3. զրույց 4. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով։ Ընթացիկ ստուգում . տարաբնույթ առաջադրանքներ՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով։ Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Հ., Ղազարյան Ռ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2003: Աբրահամյան Ա., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 1977: Աբեղյան Մ., Գրաբարի քերականություն, Զ հատ., Երևան, 1974: Թոսունյան Գ., Խաչատրյան Լ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2004: Շարաբխանյան Պ., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 1975: Մկրտչյան Է., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 2008: Համբարձումյան Վ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2004: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրաբարի դերանվանական հոլովումը: Անձնական դերանունները և նրանց հոլովումը: Թեմա 2. Ցուցական դերանունները և նրանց հոլովումը: Թեմա 3. Ստացական և փոխադարձ դերանուններ: Թեմա 4. Հարցահարաբերական և անորոշ դերանուններ: Թեմա 5. Մակբայների տեսակներն ու կազմությունը գրաբարում: Թեմա 6. Գրաբարի նախդիրները և նախադրությունները: Գրաբարի հոդերը: Գրաբարի շաղկապները:
0302	Ժամանակակից հայոց լեզու-3	6
3-րդ կիսամյակ 30/ 30/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ29 1. Purpose of the Course ձևաբանության վերաբերյալ հիմնավոր գիտելիքների ձևավորումը, քերականական հնարավոր սխալների կանխումը, նախադասության ձևաբանական վերլուծության հմտությունների ամրակայումը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի քերականական համակարգի առանձնահատկությունները, քերականական հիմնական հասկացությունները, 2. քերականական կարգերի, քերականական իմաստների և ձևերի յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների իմացությունը քերականական կարևորագույն հասկացությունների վերաբերյալ, 3. ներկայացնել խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները և տարբերակված խոսքի մասային խմբերն իրենց առանձնահատկություններով, 4. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել նյութական խոսքի մասերի և դրանց քերականական յուրահատկությունների վերաբերյալ, 5. ընկալելի դարձնել հարաբերության նշանակություն ունեցող խոսքի մասերի դերն ու նշանակությունը, 6. ներկայացնել վերաբերմունքային խոսքի մասերի դերն ու կարևորությունը և դրանց տարբերակման առանձնահատկությունը, 7. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զանազանելու, լուսաբանելու նյութական խոսքի մասերի քերականական առանձնահատկությունները, մեկնաբանելու դրանց դերը և կիրառական յուրահատկությունները, 2. ներկայացնելու, մեկնաբանելու քերականական խոսքի մասերի յուրահատկությունները, նրանց դերը և կիրառական առանձնահատկությունները, 3. վերաձևակերպելու վերաբերմունքային խոսքի մասերի նշանակությունը, դասակարգելու և համեմատելու դրանց առանձնահատկությունները և գործածությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացատրելու նյութական խոսքի մասերի քերականական կարգերի էությունը, 2. պարզաբանելու և թվարկելու քերականական խոսքի մասերի տարբերակման հիմունքները, 3. տարբերակելու վերաբերմունքային խոսքի մասերն իրենց բնորոշ յուրահատկություններով, 4. քննելու և գնահատելու խոսքի մասերի տարբեր խմբերն իրենց առանձնահատկություններով և նշանակությամբ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բացատրելու և վերլուծելու խոսքի մասերը տեքստում՝ իրենց քերականական հատկանիշներով, 2. զանազանելու նյութական խոսքի մասերին հատուկ քերականական առանձնահատկությունները և գործնականում կիրառելու դրանց վերաբերող տեսական գիտելիքը, 3. հակադրելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու քերականական խոսքի մասերին վերաբերող յուրահատկությունները և գործնականում կիրառելու դրանց վերաբերող տեսական գիտելիքը: 3. Description ձևաբանության վերաբերյալ հիմնավոր գիտելիքների ձևավորումը, քերականական հնարավոր սխալների կանխումը, նախադասության ձևաբանական վերլուծության հմտությունների ամրակայումը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի քերականական համակարգի առանձնահատկությունները, քերականական հիմնական հասկացությունները, 2. քերականական կարգերի, քերականական իմաստների և ձևերի յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների իմացությունը քերականական կարևորագույն հասկացությունների վերաբերյալ, 3. ներկայացնել խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները և տարբերակված խոսքի մասային խմբերն իրենց առանձնահատկություններով, 4. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել նյութական խոսքի մասերի և դրանց քերականական յուրահատկությունների վերաբերյալ, 5. ընկալելի դարձնել հարաբերության նշանակություն ունեցող խոսքի մասերի դերն ու նշանակությունը, 6. ներկայացնել վերաբերմունքային խոսքի մասերի դերն ու կարևորությունը և դրանց տարբերակման առանձնահատկությունը, 7. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական աշխատանք 3. բանավեճ 4. զրույց 5. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբրահամյան Ս., Ժամանակակից հայերենի քերականություն, Երևան,1969: Աբեղյան Մ., Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965: Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան,1974: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզու. ձևաբանություն, Երևան, 1983: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզվի ձևաբանության հարցեր, Ա, Բ, Գ, Երևան, 1970,1973,1977: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Բայ. բայի քերականական կարգերը` դեմք, թիվ, ժամանակ, եղանակ, սեռ, կերպ, եղանակային ձևեր: Թեմա 2. Մակբայ. Նրա տեսակները և կազմությունը: Թեմա 3. Կապ: Նրա տեսակները, դասակարգման սկզբունքները: Թեմա 4. Շաղկապ: Նրա տեսակները: Թեմա 5. Վերաբերական: Նրա տեսակները: Թեմա 6. Ձայնարկություն: Նրա տեսակները:
0302	Լեզվաբանության հիմունքներ	3
2-րդ կիսամյակ 15/15/0 2 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 32 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել լեզվաբանական ընդհանուր կարգերը, լեզվի էության, գործառության ու զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, աշխարհի լեզուների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի ընդհանուր առանձնահատկությունները, աշխարհի լեզուներն ու նրանց բաշխումը լեզվաընտանիքներում, ուսուցանել լեզվաբանության հիմունքների հանգուցային դրույթները, լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, լեզվաբանության բաժինները, լեզվի ծագումն ու զարգացումը, աշխարհի լեզուների դասակարգումները տարբեր լեզվաընտանիքներում և կառուցվածքային տիպերում: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. դիտարկել լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, 2. ներկայացնել լեզվաբանության ճյուղերն ու բաժինները, 3. համեմատել լեզվաբանական հին և ժամանակակից հոսանքներն ու դպրոցները, 4. ծանոթացնել լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններին ու մակարդակներին, 5. ներկայացնել աշխարհի լեզուները, դասակարգել ըստ լեզվաընտանիքների: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու «Լեզվաբանության հիմունքներ» առարկայի առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու լեզուների ծագման, զարգացման մասին տեսությունները, 3. դասակարգելու լեզվական կարգերը, աշխարհի լեզուները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. դասակարգելու աշխարհի լեզուները, 2. տարբերակելու և արժևորելու լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, 3. ներկայացնելու լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բնութագրելու լեզվաբանության բաժինները, 4. ներկայացնելու լեզվական կարգերը, աշխարհի լեզուների դասակարգման չափանիշներն ու սկզբունքները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու դասընթացին վերաբերող տպագիր և համացանցային ռեսուրսներից: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել լեզվաբանական ընդհանուր կարգերը, լեզվի էության, գործառության ու զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, աշխարհի լեզուների հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի ընդհանուր առանձնահատկությունները, աշխարհի լեզուներն ու նրանց բաշխումը լեզվաընտանիքներում, ուսուցանել լեզվաբանության հիմունքների հանգուցային դրույթները, լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, լեզվաբանության բաժինները, լեզվի ծագումն ու զարգացումը, աշխարհի լեզուների դասակարգումները տարբեր լեզվաընտանիքներում և կառուցվածքային տիպերում: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. դիտարկել լեզվի բնութագրերն ու բնորոշումները, 2. ներկայացնել լեզվաբանության ճյուղերն ու բաժինները, 3. համեմատել լեզվաբանական հին և ժամանակակից հոսանքներն ու դպրոցները, 4. ծանոթացնել լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններին ու մակարդակներին, 5. ներկայացնել աշխարհի լեզուները, դասակարգել ըստ լեզվաընտանիքների: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. անհատական և խմբային աշխատանք , անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), գրավոր և բանավոր ստուգում/հարցում/, 4. զննական մեթոդներից՝ դիդակտիկ նյութերի ցուցադրում, ինտերակտիվ-կառուցողական մեթոդներից՝ աշխատանք բնագրի ու տեքստերի հետ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով (2 առաջադրանք՝ յուրաքանչյուրը՝առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Ընթացիկ ստուգում. տարաբնույթ առաջադրանքեր՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղայան Է., Լեզվաբանության հիմունքներ, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1987: Աղայան Է., Հայ լեզվաբանության պատմություն, հ.հ., 1-2, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1958-1962: Ջահուկյան Գ., Լեզվաբանության պատմություն, հ.հ., 1-2, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1960-1962: Պետրոսյան Հ., Հայերենագիտական բառարան, ԳԱԱ հրատ., Երևան, 1990: Պետրոսյան Հ. և ուրիշներ., Լեզվաբանական բառարան, ԳԱԱ հրատ., Երևան, 1975: Маслов Ю.С., Введение в языкознание, «Высшая школа», М, 1987. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Լեզվի բնութագիրը. լեզվի բնորոշումը,լեզվի գոյության ձևերը: Թեմա 2. Լեզուների հնչյունական համակարգերի նմանություններն ու տարբերությունները, գրային համակարգեր: Թեմա 3. Լեզուների բառային համակարգերը: Թեմա 4. Լեզուների ձևաբանական համակարգերը: Թեմա 5. Լեզուների շարահյուսական համակարգերը: Թեմա 6. Լեզվի ծագումը: Թեմա 7. Աշխարհի լեզուների դասակարգումը:
0302	Հայ գրականություն-1	9
2-րդ կիսամյակ 60/ 0/ 30 6 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 38 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել հայ հին և միջնադարյան գրականության արժեքները, դեմքերին, լեզուն, գրական ժանրերն ու նրանց առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել հայ միջնադարյան գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևոր փուլը, 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանից հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ հեղինակին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ճանաչելու և ներկայացնելու հայ հին և միջնադարյան գրականության ժանրային համակարգը, տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները, 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական և աղբյուրագիտական նշանակությունը, գաղափարական առանձնահատկությունները, պատմական-հասարակական դերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու հայ հին և միջնադարյան գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հնագույն, կենսունակ և հարուստ բնագավառ: 2. արժևորելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական, պատմական-հասարակական դերը: 3. կատարելու ստեղծագործության գեղարվեստական շերտերի վերլուծություն, գրելու ստեղծագործական շարադրություններ: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1. մատուցելու, վերլուծելու և գնահատելու հայ հին և միջնադարյան գրականության հարուստ նյութը, 2. վերլուծելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը և կերպարային համակարգը, 3. բանավիճելու և քննարկելու: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել հայ հին և միջնադարյան գրականության արժեքները, դեմքերին, լեզուն, գրական ժանրերն ու նրանց առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել հայ միջնադարյան գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության երկար ու միասնական շղթայի մի կարևոր փուլը, 2. առանձնացնել գրական այն նվաճումները, գործերն ու արժեքները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել ոչ միայն իրենց ժամանակին, այլև դրանից հետո ևս: 3. ժամանակաշրջանի գրական գործերին մոտենալ ոչ թե մեր օրերի գեղագիտական ըմբռնումների մակարդակով, այլ այն ժամանակների, որոնց մեջ ստեղծվել է տվյալ գործը: 4. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ հեղինակին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. էվրիստիկական մեթոդ 4. մտագրոհ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 9. էլեկտրոնային ուսուցում 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (2 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 4 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ., Հայոց հին գրականության պատմություն, հտ. 1, Երևան, 1944, հտ. 2, Երևան, 1946, Երկեր, հտ. Գ, Երևան, 1968, հտ. Դ, Երևան, 1970: Բախչինյան Հ., Սայաթ-Նովայի կյանքը, Երևան, 2021: Բախչինյան Հ., Հայ միջնադարյան բանաստեղծությունը, գիրք Ա, Երևան, 2021, գիրք Բ, Երևան, 2022, գիրք Գ, Երևան, 2022, գիրք Դ, Երևան, 2022, գիրք Ե, Երևան, 2022: Բախչինյան Հ., Ֆրիկի բանաստեղծական ժառանգությունը, Երևան, 2021: Բախչինյան Հ., Սայաթ-Նովայի ստեղծագործությունը, Երևան, 2022: Թամրազյան Հ., Ն. Քուչակի բանաստեղծական աշխարհը, Երևան, 2001: Թումանյան Հ., Սայաթ-Նովա, Երևան, 1945, Հոդվածներ և ճառեր, Երևան, 1963: Հայ մշակույթի նշանավոր գործիչները. V-XVIII դդ., Երևան, 1976: Մկրյան Մ., Գրիգոր Նարեկացի, Երևան, 1955: 0. Մկրյան Մ., Հայ հին գրականության պատմություն (5-10-րդ դդ.), Երևան, 1976, Երկեր, հտ. 1, Երևան, 1987: Մկրյան Մ., Երկեր, հատ. 1, Երևան, 1987, հատ. 2, Երևան, 1988: Չոպանյան Ա., Երկեր, Երևան, 1966: Սաֆարյան Վ., Հայ միջնադարյան գրականություն, Երևան, 2016: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայ մշակույթը մինչև 5-րդ դարը. Մեսրոպ Մաշտոցը և գրերի ստեղծումը. գրականության զարգացման հիմնական ուղղությունները: Թեմա 2. Ագաթանգեղոս, Փ. Բուզանդ, Մ. Խորենացի, Եղիշե, Ղ. Փարպեցի: Թեմա 3. Հայ գրականությունը 6-ից 9-րդ դդ. Սեբեոս, Հ. Մամիկոնյան, Ղևոնդ Երեց, Դ. Քերթող, եկեղեցական բանաստեղծությունը: Թեմա 4. Հայ գրականությունը 10-12-րդ դդ. Հովհ.Դրասխանակերտցի, Թովմա Արծրունի, Մ. Կաղանկատվացի, Գ. Նարեկացի, Գ. Մագիստրոս, Հ. Իմաստասեր, Ն. Շնորհալի, Մ. Գոշ: Թեմա 5. Հայ գրականությունը 13-16-րդ դդ. Վ. Այգեկցի, Ֆրիկ, Կ. Երզնկացի, Հ. Թլկուրանցի, Մ. Նաղաշ, Գ. Աղթամարցի, Ն. Քուչակ: Թեմա 6. Հայ գրականությունը 17-18-րդ դդ. Ն. Հովնաթան, Սայաթ-Նովա:
0302	Գրաբար-2	6
2-րդ կիսամյակ 0/60/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 18 1. Purpose of the Course հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև ձևաբանության, շարահյուսության բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի անվանական հոլովման առանձնահատկությունները, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործումը, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանումը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու և մեկնաբանելու գրաբարի անվանական հոլովման առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու հոլովների կազմության հիմունքները գրաբարում, 3. զատորոշելու գրաբարի և արևելահայ գրական լեզվի անվանական հոլովման նմանություններն ու տարբերությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու և բացատրելու գոյականների, ածականների, թվականների և դերբայների հոլովման յուրահատկությունները, 2. պարզաբանելու և ցույց տալու գրաբարյան բնագրերի քերականական առանձնահատկությունները, 3. քննելու և թարգմանելու պատմիչների երկերից հատվածներ, բնութագրելու ոճական կառույցները՝ դրանք արժևորելով տեքստում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ձևաբանորեն վերլուծելու գրաբարի հոլովները, տարբեր բառաձևերի քերականական իմաստները, 2. գործնականում կիրառելու գրաբարի անվանական հոլովման վերաբերյալ յուրացրած գիտելիքները, 3. հակադրեուլ, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description հակիրճ ներկայացնել գրաբարը՝ որպես գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև ձևաբանության, շարահյուսության բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրներն են. 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի անվանական հոլովման առանձնահատկությունները, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորումը, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործումը, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանումը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. գործնական աշխատանք 2. բանավեճ 3. զրույց 4. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով Ընթացիկ ստուգում . տարաբնույթ առաջադրանքներ՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Հ., Ղազարյան Ռ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2003: Աբրահամյան Ա., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 1977: Աբեղյան Մ., Գրաբարի քերականություն, Զ հատ., Երևան, 1974: Թոսունյան Գ., Խաչատրյան Լ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2004: Շարաբխանյան Պ., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 1975: Մկրտչյան Է., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 2008: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրաբարի անվանական հոլովումը: Հոլովները և նրանց կազմությունը. հոլովման համակարգի տարբերությունն աշխարհաբարի համեմատությամբ: Թեմա 2. Պարզ հոլովումներ. Ա, Ե, Ի, Ո, ՈՒ հոլովումներ: Խառը հոլովումներ. Ի-Ա, Ո-Ա հոլովումներ: Թեմա 3. Անկանոն հոլովումներ: Թեմա 4. Ածական անուն: Ածականների համեմատության աստիճանների կազմությունը: Թեմա 5. Թվական անուն:
0302	Ժամանակակից հայոց լեզու-2	6
2-րդ կիսամյակ 30/ 30/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 28 1. Purpose of the Course ձևաբանության վերաբերյալ հիմնավոր գիտելիքների ձևավորումը, քերականական հնարավոր սխալների կանխումը, նախադասության ձևաբանական վերլուծության հմտությունների ամրակայումը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի քերականական համակարգի առանձնահատկությունները, քերականական հիմնական հասկացությունները, 2. քերականական կարգերի, քերականական իմաստների և ձևերի յուրացմամբ հարստացնել, 3. ուսանողների իմացությունը քերականական կարևորագույն հասկացությունների վերաբերյալ, 4. ներկայացնել խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները և տարբերակված խոսքիմաստային խմբերն իրենց առանձնահատկություններով, 5. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել նյութական խոսքի մասերի և դրանց քերականական յուրահատկությունների վերաբերյալ, 6. ընկալելի դարձնել հարաբերության նշանակություն ունեցող խոսքի մասերի դերն ու նշանակությունը, 7. ներկայացնել վերաբերմունքային խոսքի մասերի դերն ու կարևորությունը և դրանց տարբերակման առանձնահատկությունը, 8. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու և մեկնաբանելու ձևաբանության ուսումնասիրության առարկան և նրա խնդիրները, 2. վերարտադրելու քերականական կարգերի էությունը և դրանց տարբերակման չափանիշները, 3. զանազանելու խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները և թվարկելու առանձին խոսքիմասային խմբերը, 4. զանազանելու, լուսաբանելու նյութական խոսքի մասերի քերականական առանձնահատկությունները, մեկնաբանելու դրանց դերը և կիրառական յուրահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացատրելու քերականական կարգերի էությունը, քերականական իմաստների և ձևերի փոխհարաբերությունները, 2. պարզաբանելու և թվարկելու խոսքի մասերի տարբերակման հիմունքները, 3. քննարկելու և խմբավորելու նյութական խոսքի մասերն իրենց քերականական կարգերով, 4. ընդհանրացնելու խոսքի մասերի տարբեր խմբերն իրենց առանձնահատկություններով և նշանակությամբ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բացատրելու և վերլուծելու բառաձևերում ձևույթների արտահայտած քերականական նշանակությունները, 2. տեքստում հակադրելու խոսքի մասերը՝ զանազանելով իրենց քերականական հատկանիշներով, 3. հակադրելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու նյութական խոսքի մասերին հատուկ քերականական առանձնահատկությունները: 4. գործնականում կիրառելու և մեկնաբանելու նյութական խոսքի մասերին վերաբերող տեսական գիտելիքները: 3. Description ձևաբանության վերաբերյալ հիմնավոր գիտելիքների ձևավորումը, քերականական հնարավոր սխալների կանխումը, նախադասության ձևաբանական վերլուծության հմտությունների ամրակայումը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել ժամանակակից հայոց լեզվի քերականական համակարգի առանձնահատկությունները, քերականական հիմնական հասկացությունները, 2. քերականական կարգերի, քերականական իմաստների և ձևերի յուրացմամբ հարստացնել, 3. ուսանողների իմացությունը քերականական կարևորագույն հասկացությունների վերաբերյալ, 4. ներկայացնել խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները և տարբերակված խոսքիմաստային խմբերն իրենց առանձնահատկություններով, 5. հիմնավոր գիտելիքներ ձևավորել նյութական խոսքի մասերի և դրանց քերականական յուրահատկությունների վերաբերյալ, 6. ընկալելի դարձնել հարաբերության նշանակություն ունեցող խոսքի մասերի դերն ու նշանակությունը, 7. ներկայացնել վերաբերմունքային խոսքի մասերի դերն ու կարևորությունը և դրանց տարբերակման առանձնահատկությունը, 8. ձևավորել մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու կարողություն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական աշխատանք 3. բանավեճ 4. զրույց 5. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբրահամյան Ս., Ժամանակակից հայերենի քերականություն, Երևան,1969: Աբեղյան Մ., Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965: Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1974: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզու. ձևաբանություն, Երևան, 1983: Ասատրյան Մ., Ժամանակակից հայոց լեզվի ձևաբանության հարցեր, Ա, Բ, Գ, Երևան, 1970, 1973, 1977: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ձևաբանությունը` որպես լեզվաբանության բաժին. քերականական կարգեր. քերականական ձև, իմաստ և պաշտոն: Թեմա 2. Խոսքի մասերի դասակարգման հիմունքները. թեքվող և չթեքվող խոսքի մասեր: Թեմա 3. Գոյական անուն: Գոյականը որպես խոսքի մաս. Նրա իմաստային, ձևաբանական,շարահյուսական և բառակազմական առանձնահատկությունները: Թեմա 4. Ածական անուն. ածականը որպես խոսքի մաս: Նրա իմաստային, ձևաբանական, շարահյուսական և բառակազմական առանձնահատկությունները: Թեմա 5. Թվական անուն: Թվականն իբրև խոսքի մաս. Նրա իմաստային, ձևաբանական, շարահյուսական և բառակազմական առանձնահատկությունները: Թեմա 6. Դերանուն: Դերանունն իբրև խոսքի մաս: Դերանվան հարաբերակցությունն այլ խոսքի մասերի հետ: Դերանվան տեսակները: Թեմա 7. Բայ: Բայերի կազմությունը, բայահիմքեր, դերբայներ:
0302	Գրականագիտության ներածություն	6
1-ին կիսամյակ 45/0 /15 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/Բ 21 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել գրականագիտական հիմնական հարցերը, գրականության զարգացման օրինաչափությունները, գրական ժանրերը, չափածոյի առանձնահատկությունները, տաղաչափական համակարգերը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել գրականագիտական հիմնական հասկացությունները, ըմբռնումները, տերմինները, 2. տարբերակել գրական սեռերը, ժանրերը, ուղղությունները, գրական երկերի առանձնահատկությունները, գրականության զարգացման միտումները, 3. ուսումնասիրել գեղարվեստական ստեղծագործությունների կառուցվածքային տարրերը, լեզվական շերտերը, պատկերավորման արտահայտչական համակարգը, 4. արժևորել երկը գրականության զարգացման ընթացքի մեջ, 5. լուսաբանել գրականության ընդհանուր տեսական հարցերը, ուսանողներին հաղորդակից դարձնել խոսքարվեստի նմուշներին: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. տարբերակելու գրականագիտական հիմնական հասկացությունները, 2. զանազանելու գրական գործընթացի բաղադրատարրերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու ցանկացած գեղարվեստական երկի գրականագիտական վերլուծություն: 2. տարբերակելու գրական ուղղություններն ու ժանրերը, 3. գնահատելու գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական նշանակությունը, գաղափարական առանձնահատկությունները, պատմական-հասարակական դերը. 4. արժևորելու հայ գրականության կամ նրա առանձին բաժինների զարգացման ընթացքը, 5. մեկնաբանելու գրականագիտական տեսական հասկացությունները, 6. կարևորելու ժամանակի գրաքննադատության նշանակությունը գեղարվեստական ստեղծագործությունների արժևորման գործընթացում. գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ճանաչելու հայ գրականության գեղարվեստական արժեքները, վերլուծելու գեղարվեստական ստեղծագործությունները, 2. մեկնաբանելու հայ գրականության պատմական-հասարակական դերը, գաղափարական միտումները: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել գրականագիտական հիմնական հարցերը, գրականության զարգացման օրինաչափությունները, գրական ժանրերը, չափածոյի առանձնահատկությունները, տաղաչափական համակարգերը: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել գրականագիտական հիմնական հասկացությունները, ըմբռնումները, տերմինները, 2. տարբերակել գրական սեռերը, ժանրերը, ուղղությունները, գրական երկերի առանձնահատկությունները, գրականության զարգացման միտումները, 3. ուսումնասիրել գեղարվեստական ստեղծագործությունների կառուցվածքային տարրերը, լեզվական շերտերը, պատկերավորման արտահայտչական համակարգը, 4. արժևորել երկը գրականության զարգացման ընթացքի մեջ, 5. լուսաբանել գրականության ընդհանուր տեսական հարցերը, ուսանողներին հաղորդակից դարձնել խոսքարվեստի նմուշներին: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, 4. բանավեճ, 5. համագործակցային աշխատանք, 6. մտագրոհ, 7. ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, վերլուծական, խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 8. էլեկտրոնային ուսուցում, 9. գրավոր աշխատանք, շարադրություն, 10. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով (2 առաջադրանք՝ յուրաքանչյուրը՝ առավելագույնը 2 միավոր արժեքով): Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (2 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 4 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր է: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Զ., Գրականության տեսություն, Երևան, 1998 Ջրբաշյան Է., Մախչանյան Հ., Գրականագիտական բառարան, Երևան, 1972: Ջրբաշյան Է., Գրականության տեսություն, Երևան, 1980: Ջրբաշյան Է., Գրականագիտություն, Երևան, 1993: Ջրբաշյան Է., Գրականագիտության ներածություն, Երևան, 2001: Դոլուխանյան Ա., Գրականության տեսություն, Երևան, 2006: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրականագիտությունը և նրա բաժինները: Գրականությունն արվեստների համակարգում: Թեմա 2. Գեղարվեստական պատկեր: Թեմա 3. Գրական երկի բովանդակության և ձևի միասնությունը: Թեմա 4. Թեմա, թեմատիկա, կառուցվածք, սյուժե, ֆաբուլա: Թեմա 5. Գեղարվեստական լեզվի առանձնահատկությունները: Թեմա 6. Չափածոյի երկի կառուցվածքային առանձնահատկությունները: Թեմա 7. Գրական սեռեր և ժանրեր:
0302	Հայ ժողովրդի բանահյուսություն	6
1-ին կիսամյակ 30/ 0/ 30 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ 44 1. Purpose of the Course ներկայացնել հայ ժողովրդի բանահյուսությունը, նրա բնորոշ առանձնահատկությունները, բանահյուսության և գեղարվեստական գրականության ու հասարակական մյուս գիտակարգերի փոխադարձ կապը, հայ բանագիտության սկզբնավորման ու զարգացման պատմությունը, ժանրային ամբողջական համակարգը: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել հայ ժողովրդական բանահյուսությունը` այն դիտարկելով որպես մեր հինավուրց ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հնագույն, կենսունակ և հարուստ բնագավառ, 2. ուսումնասիրել հայ ժողովրդական բանահյուսությունը, մասնավորապես նրա վաղնջական տեսակները`առասպել, հմայական բանաձևեր, հեքիաթ, էպոս և այլն, 3. առանձնացնել բանահյուսական այն ստեղծագործությունները, որոնք գեղարվեստական սյուժեների, մոտիվների, կերպարների միջոցով կենդանի ու պատկերավոր խոսքով վերարտադրում են տարբեր պատմաշրջանների էթնիկամշակութային շատ իրողություններ, 4. պարզաբանել բանահյուսության կիրառական լայնահուն գործառույթները, 5. բացահայտել և ճշգրիտ գնահատել բանահյուսության` որպես մի բարդ ու բազմանիստ մշակութային համակարգի խորքերում նստած պատմական ու մշակութային իրողությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու բանահյուսական ստեղծագործությունների ժանրային համակարգը, տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները, 2. ճանաչելու բանավոր ստեղծագործությունների գեղարվեստական և աղբյուրագիտական նշանակությունը, սոցիալական էությունը, գաղափարական միտումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություներ 1. գնահատելու հայ ժողովրդական բանահյուսությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հնագույն, կենսունակ և հարուստ բնագավառ: 2. արժևորելու բանահյուսական ստեղծագործությունների գեղարվեստական, աղբյուրագիտական, պատմական-հասարակական դերը: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1. բանահյուսական հարուստ նյութի իմացություն, վերլուծման և գնահատման կարողություն, 2. ինքնուրույն վերլուծելու և գնահատելու բանահյուսական հարուստ նյութը, մասնավորապես նրա վաղնջական տեսակները` առասպելը, էպոսը, հմայական բանաձևերը, ծիսերգը, հեքիաթը, վեպը: 3. Description ներկայացնել հայ ժողովրդի բանահյուսությունը, նրա բնորոշ առանձնահատկությունները, բանահյուսության և գեղարվեստական գրականության ու հասարակական մյուս գիտակարգերի փոխադարձ կապը, հայ բանագիտության սկզբնավորման ու զարգացման պատմությունը, ժանրային ամբողջական համակարգը: Դասընթացի խնդիրները. 1. գնահատել հայ ժողովրդական բանահյուսությունը` այն դիտարկելով որպես մեր հինավուրց ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հնագույն, կենսունակ և հարուստ բնագավառ, 2. ուսումնասիրել հայ ժողովրդական բանահյուսությունը, մասնավորապես նրա վաղնջական տեսակները`առասպել, հմայական բանաձևեր, հեքիաթ, էպոս և այլն, 3. առանձնացնել բանահյուսական այն ստեղծագործությունները, որոնք գեղարվեստական սյուժեների, մոտիվների, կերպարների միջոցով կենդանի ու պատկերավոր խոսքով վերարտադրում են տարբեր պատմաշրջանների էթնիկամշակութային շատ իրողություններ, 4. պարզաբանել բանահյուսության կիրառական լայնահուն գործառույթները, 5. բացահայտել և ճշգրիտ գնահատել բանահյուսության` որպես մի բարդ ու բազմանիստ մշակութային համակարգի խորքերում նստած պատմական ու մշակութային իրողությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. մտագրոհ 4. վերլուծական մեթոդ 5. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 6. գրավոր մեթոդ 7. բացատրական մեթոդ 8. էլեկտրոնային ուսուցում 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով 2-րդ ընթացիկ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով (2 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 4 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր է: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ., Երկեր, հ. Ա, Եր., 1966, հ. Բ, Եր.,1967, հ. Դ, Եր., 1970: Բուզանդ Փ., Պատմություն հայոց, Եր., 1968: Խորենացի Մ., Հայոց պատմություն, Եր., 1991: Հարությունյան Ս., Հայ առասպելաբանություն, Բեյրութ, 2001: Հարությունյան Ս., Բանագիտական ակնարկներ, Եր., 2010: Հայ բանահյուսություն, Քրեստոմատիա (կազմ. և խմբ. Գր. Գրիգորյան), Եր., 1974: Հարությունյան Ս., Հայ հին վիպաշխարհը, Եր., 1987: Ղանալանյան Ա., Ավանդապատում, Եր., 1969: Մամիկոնյան Հովհան, Տարոնի պատմություն, Եր., 1989: 0. «Սասնա ծռեր», կազմեց Ս. Հարությունյան, Եր., 1977: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ժողովրդական բանահյուսության առարկան ու հատկանիշները. բանահյուսության տարբերակումը գրավոր գրականությունից: Թեմա 2. Հայ բանահյուսության սեռերն ու ժանրերը: Թեմա 3. Բանագիտական դպրոցները: Թեմա 4. Հայ բանագիտությունը: Թեմա 5. Առասպելի ժանրը. վիպականն ու պատմականը հայ հին առասպելներում: «Պարսից պատերազմ», «Տարոնի պատերազմ» վեպերը: Թեմա 6. Հայ ժողովրդական էպոսը. էպոսի ժանրային առանձնահատկությունները. էպոսի պատումները: Թեմա 7. Հայ ժողովրդական հեքիաթները. հրաշապատում և իրապատում հեքիաթներ. դրանց մշակման եղանակները: Ավանդություններ և ավանդազրույցներ: Թեմա 8. Առակ, առած, ասացվածք, հանելուկ: Թեմա 9. Հայկական վիպական երգեր: Թեմա 10. Հայ ժողովրդական քնարերգություն. հայ գուսանական երգեր:
0302	Գրաբար-1	6
1-ին կիսամյակ 0/60/0 4 ժամ/շաբ. MANDATORY 0302/ Բ1 7 1. Purpose of the Course ներկայացնել գրաբարը որպես հին գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև գրաբարի հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի հնչյունական և բառային առանձնահատկությունները, ուղղախոսության-ուղղագրության նորմերը, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորում, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու և նկարագրելու գրաբարի զարգացման փուլերը, 2. վերարտադրելու գրաբարի գրության և արտասանության փոխհարաբերությունները, ցույց տալու գրաբարի հնչյունափոխությունը, 3. վերարտադրելու և թվարկելու գրաբարի բայ խոսքի մասի թեքական այն առանձնահատկությունները, որոնցով գրաբարը տարբերվում է ժամանակակից հայերենից, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. անսխալ ընթերցելու, մեջբերելու և մեկնաբանելու գրաբար տեքստերը և զերծ մնալու գրաբարի ուղղագրական սխալներից, 2. խոնարհելու բայերը բոլոր ժամանակային ձևերով, 3. թարգմանելու պատմիչների երկերից հատվածներ, բնութագրելու ոճական կառույցները՝ արժևորելով դրանք տեքստում, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բացահայտելու գրաբարի ոճերը, բայաձևերի քերականական իմաստները, 2. Ճիշտ վերծանելու բառերի կառուցվածքային պլանում կատարված պատմական հնչյունափոխության դրսևորումները, մեկնաբանելու երկբարբառների և եռաբարբառների հնչաբանական փոփոխությունները, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ներկայացնել գրաբարը որպես հին գրական լեզու, նրա խոսակցական հիմքը, ինչպես նաև գրաբարի հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն բաժիններն իրենց առանձնահատկություններով: Գրաբարի ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ուսանողների բառապաշարի հարստացման, լեզվամտածողության զարգացման նպատակով: Գրաբարի իմացությունը նպաստելու է հայապահպանությանը, ինքնարժևորմանն ու մղելու է շատերին` պատմիչներին բնագրով կարդալու: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել գրաբարի հնչյունական և բառային առանձնահատկությունները, ուղղախոսության-ուղղագրության նորմերը, 2. իմաստաբանության, բառապաշարի շերտերի, դարձվածաբանության յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, կիրառելի դարձնել հոմանիշների, հականիշների, համանունների, հարանունների, դարձվածքների գործածությունը, 3. լեզվաքերականական գիտելիքների հիման վրա խոսքի և նրա միավորների վերլուծության կարողությունների ձևավորում, 4. տեքստի թարգմանության և վերլուծության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 5. հայ հին պատմիչների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների մեկնաբանում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 3. համագործակցային աշխատանք 4. տեսասահիկների կիրառություն թեմաների ուսուցման ընթացքում 5. մտագրոհ 6. ռեֆերատներ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 4 միավոր արժեքով։ 2-րդ ընթացիկ քննություն. գրավոր աշխատանք, առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով։ Ընթացիկ ստուգում. տարաբնույթ առաջադրանքներ՝ առավելագույնը՝ 5 միավոր արժեքով։ Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 6 միավոր արժեքով։ Միավորների քայլը. 0,1 միավոր է: 6. Basic Bibliography Աբրահամյան Ա, Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 1977: Ավետիսյան Հ., Ղազարյան Ռ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2007: Գոճանյան Պ., Դասական գրաբարի գործնական քերականություն, Երևան, 2011: Խաչատրյան Լ., Թոսունյան Գ., Գրաբարի ձեռնարկ, Երևան, 2004: Շարաբխանյան Պ., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 1975: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Գրաբարը որպես հայերենի զարգացման շրջան. գրաբարի ընդհանուր առանձնահատկությունները: Թեմա 2. Գրաբարի հնչյունական համակարգը. երկբարբառներ և եռաբարբառներ: Թեմա 3. Գրաբարի դերբայները: Թեմա 4. Գրաբարի խոնարհման համակարգը. սահմանական, ստորադասական և հրամայական եղանակները: Թեմա 5. Գրաբարի անկանոն բայերը: Գրաբարի պակասավոր բայերը: Թեմա 6. Պատճառական բայեր: Գրաբարի բաղադրյալ ժամանակները:

Chair code	Name of the elective course	Credits
0302	Ժամանակակից հայերենի նորաբանությունները	6
6-րդ կիսամյակ 15 /45 /0 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ25 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել ժամանակակից հայերենի բառային նորաբանություններին, խորացնել և ամբողջացնել սովորողների ըմբռնումները նորաբանությունների քննության եղանակների, կազմության ու հատկանիշների մասին: Ներկայացվում է նորաբանության՝ իբրև գիտության ձևավորումը, լուսաբանվում են արդիական մեթոդների կիրառությամբ կատարվող լեզվական ուսումնասիրությունները և նրանց դերը նորաբանագիտության՝ իբրև ինքնուրույն գիտության կայացման գործում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ամբողջացնել լեզվի բառագիտական մակարդակի՝ նորաբանությունների վերաբերյալ գիտելիքները, 2. ներկայացնել բառապաշարում նորաբանությունների տեղն ու դերը, գնահատել նրանց հաղորդակցական արժեքը, 3. տարբերակել նորաբանությունների բառակազմական եղանակները ու ճանապարհները, 4. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը: 2. Educational Outcomes 1. ներկայացնելու բառապաշարի պատմական զարգացման և փոփոխության օրինաչափությունները, 2. կարևորելու բառապաշարի փոփոխության և նոր բառերի ստեղծման ընթացքը, 3. մեկնաբանելու ժամանակակից հայերենի նորաբանությունների հատկանիշները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու նորաբանությունների (հեղինակային և դիպվածային) բառակազմական տարբեր վերլուծություններ, 2. մեկնաբանելու նորաբանությունների ստեղծման բառակազմական օրինաչափությունները: գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1.կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել ժամանակակից հայերենի բառային նորաբանություններին, խորացնել և ամբողջացնել սովորողների ըմբռնումները նորաբանությունների քննության եղանակների, կազմության ու հատկանիշների մասին: Ներկայացվում է նորաբանության՝ իբրև գիտության ձևավորումը, լուսաբանվում են արդիական մեթոդների կիրառությամբ կատարվող լեզվական ուսումնասիրությունները և նրանց դերը նորաբանագիտության՝ իբրև ինքնուրույն գիտության կայացման գործում: Դասընթացի խնդիրները. 1. ամբողջացնել լեզվի բառագիտական մակարդակի՝ նորաբանությունների վերաբերյալ գիտելիքները, 2. ներկայացնել բառապաշարում նորաբանությունների տեղն ու դերը, գնահատել նրանց հաղորդակցական արժեքը, 3. տարբերակել նորաբանությունների բառակազմական եղանակները ու ճանապարհները, 4. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 3. բացատրական մեթոդ 4. համագործակցային աշխատանք 5. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում 6. մտագրոհ 7. ռեֆերատներ 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղայան Էդ., Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, Երևան, 1984: Էլոյան Ս., Արդի հայերենի նորաբանությունների բառարան, Երևան, 2002: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու /Բառագիտություն/, Երևան, 1993: Մարտիրոսյան Ա., Արդի հայերենի նորաբանությունների բառակազմական կաղապարները, Երևան, 2007: Սուքիասյան Ա., ժամանակակից հայոց լեզու,Երևան, 1982: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Նորաբանություններն իբրև բառագիտության ուսումնասիրման առարկա: Թեմա 2. Նորակազմություններ և նորաբանություններ: Թեմա 3. Դիպվածային բառեր: Հեղինակային նորաբանություններ: Թեմա 4. Իմաստային նորաբանություններ: Նորաբանությունների կառուցվածքային և ներքերականական առանձնահատկությունները: Թեմա 5. Նորաբանություններն իբրև խոսքի մասերի փոխակերպման և փոխացման արդյունք: Համակաղապարային և փոխկաղապարային բարդությունների իմաստային փոփոխությունների քննություն:
0302	Ռուս գրականության պատմություն	6
6-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0305/ Բ120 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել ռուս գրականության սեռային և ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել ռուս գրականության զարգացման փուլերը և ռուսական ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների իմացությունը, 2. նկարագրել և մեկնաբանել 18-րդ և 19-րդ դարերի ռուսական պոեզիայի ու արձակի լավագույն նմուշները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու և անվանելու ռուս գրականության զարգացման փուլերն ու ռուսական ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունները, 2. ներկայացնելու ռուսական գրական կյանքի այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ, 3. արժևորելու ռուս դասականների գրական կերպարների առանձնահատուկ դրսևորումները, 4. պարզաբանելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնելու ռուս գրականության նշանավոր դեմքերին և նրանց ստեղծագործությունները, 2. վերլուծելու ռուս դասականների գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական շերտերը, 3. գնահատելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը: 4. վերլուծելու գրական երկերի կերպարային ու պատկերակերտման համակարգը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բանավիճելու և քննարկելու ուսումնասիրվող երկերը, 2. պարզաբանելու 18-19-րդ դարերի ռուսական արձակի ու պոեզիայի դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել ռուս գրականության սեռային և ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել ռուս գրականության զարգացման փուլերը և ռուսական ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների իմացությունը, 2. նկարագրել և մեկնաբանել 18-րդ և 19-րդ դարերի ռուսական պոեզիայի ու արձակի լավագույն նմուշները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, բանավեճ, 4. համագործակցային աշխատանք, 5. մտագրոհ, ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, վերլուծական, խոսքային, 6. բացատրական մեթոդներ, էլեկտրոնային ուսուցում, 7. գրավոր աշխատանք, շարադրություն, 8. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Аникин В.П., Русское устное народное творчество, М., 2001. Лихачев Д.С., Исследования по древнерусской литературе, Л.,1986. Благой Д.Д., История русской литературы XVIII в., М., 1960. Поспелов Г.Н., История русской литературы XIX века (1840-1860), М., 1981. Гаспаров М.Л., Русская поэзия серебряного века, 1890-1917 гг., М., 1993. Крук И.Т., Русская литература XX века. Дооктябрьский период, Л., 1991. Соколов А.Г., История русской литературы конца XIX - начала XX века, М., 1988. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ռուս գրականության զարգացման փուլերը: Թեմա 2. Ռուսական ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների գեղարվեստական առանձնահատկությունները: Թեմա 3. «Ասք Իգորի գնդի մասին» էպոսը: Թեմա 4. 18-րդ դարերի ռուսական արձակն ու պոեզիան: Թեմա 5. 19-րդ դարերի ռուսական արձակն ու պոեզիան:
0302	Սփյուռքահայ գրականություն	6
6-րդ կիսամյակ 45 /0 /15 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ52 1. Purpose of the Course ներկայացնել սփյուռքահայ գրականության զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները, հատկանշական կողմերն ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները, պարզաբանել սփյուռքահայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, քննել ժամանակաշրջանի գրական-հասարակական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. արժևորել ժամանակաշրջանի գրական գործերը, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: 2. խորացնել և ընդլայնել ուսանողների ընդհանուր գիտելիքները սփյուռքահայ գրականությունից, 3. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու սփյուռքահայ գրականության կարևոր միտումները, 2. ներկայացնելու այն գեղարվեստական նվաճումները, որոնք դարձել են դասական արժեքներ, 3. արժևորելու այն գրական գործերը, որոնք խտացնում են ազգային մտածողությունը, խոսում մարդու ներաշխարհի հետ, բացահայտում նրա հոգեկերտվածքը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու սփյուռքահայ գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր բազմադարյան գրականության պատմության միասնական շղթայի կարևոր փուլ, 2. արժևորելու գրական կերպարների առանձնահատուկ դրսևորումները, 3. պարզաբանելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1. բանավիճելու և քննարկելու ուսումնասիրվող երկերը, 2. գնահատելու գրական երկերի գաղափարական բովանդակությունը, 3. վերլուծելու գրական երկերի կերպարային ու պատկերակերտման համակարգը: 3. Description ներկայացնել սփյուռքահայ գրականության զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները, հատկանշական կողմերն ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները, պարզաբանել սփյուռքահայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, քննել ժամանակաշրջանի գրական-հասարակական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. արժևորել ժամանակաշրջանի գրական գործերը, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: 2. խորացնել և ընդլայնել ուսանողների ընդհանուր գիտելիքները սփյուռքահայ գրականությունից, 3. պարզաբանել այն պատմական հանգամանքները կամ հեղինակային նպատակները, որոնք ներքին մղում են տվել տվյալ գրողին ու պատճառ դարձել նրա երևան գալուն: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, բանավեճ, 4. համագործակցային աշխատանք, 5. վերլուծական, 6. խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 7. էլեկտրոնային ուսուցում, 8. բանավոր հարցում, զեկուցում: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավագյան Ա., Կոստան Զարյան. կյանքը և գործը, Երևան, 1998: Ավագյան Ա.,Պատկերազարդ պատմություն Շահան Շահնուրի, Երևան, 2007: Գաբրիելյան Վ., Դիմանկարներ (սփյուռքահայ գրողներ), Երևան, 1976: Դանիելյան Ս., Սյուռքահայ գրականության պատմություն, հ. 1, 2011: Հովհաննիսյան Թ., Վահան Թեքեյանի սիրերգությունը, Երևան,2008: Խաչատրյան Մ., Համաստեղի ստեղծագործությունը, Երևան, 2003: Սևան Գ., Ուրվագծեր սփյուռքահայ գրականության պատմության, հտ. 1,2, Երևան, 1980, 1998: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ներածություն: Սփյուռքահայ գրականության սկզբնավորումը, գաղթօջախները, պարբերացումը: «Մնացորդաց» նպաստը սփյուռքահայ գրականությանը (Հ. Օշական, Ե. Օտյան, Ա. Չոպանյան): Թեմա 2. Կարոտի գրականությունը: Համաստեղի ստեղծագործությունը: Հակոբ Մնձուրու ստեղծագործությունը: Թեմա 3. Նահանջի գրականությունը: Շահան Շահնուրի ստեղծագործությունը. «Նահանջը առանց երգի» վեպը: Թեմա 4. Կոստան Զարյանի ստեղծագործությունը: Թեմա 5. Վ. Շուշանյանի, Վ. Թեքեյանի, Մ. Իշխանի ստեղծագործությունները: Թեմա 6. Արդի սփյուռքահայ գրականությունը: Օտարալեզու հայազգի գրողների ստեղծագործությունը որպես սփյուռքահայ գրականության յուրահատուկ բաղկացուցիչ:
0302	Ժամանակակից հայերենի ուղղագրության և կետադրության հիմունքներ	6
7-րդ կիսամյակ 15/45/0 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ26 1. Purpose of the Course մեկնաբանել հայերենի ուղղագրության և կետադրության պատմության դասակարգման հիմունքները, լուսաբանել հայերենի` 1922 և 1940 թվականների ուղղագրական բարեփոխությունները, պարզաբանել ժամանակակից հայերենի ուղղագրության կանոնները, գրավոր խոսքը զերծ դարձնել ուղղագրական և կետադրական սխալներից, ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի կետադրության հիմունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել այբուբենում և ուղղագրության մեջ կատարված և կատարվող փոփոխություններին, կանոնակարգերին, 2. բացահայտել ուղղագրական զուգաձևությունները, 3. ներկայացնել արդի հայերենի կետադրական երևույթները, դրանց հետ առնչվող նշանները և քերականական իրողությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ճանաչելու տառադարձությունն ու գրադարձությունը, վերարտադրելու գրային նշանի արտահայտումը: 2. բացատրելու և գործառելու հայերենի ուղղագրության և ուղղախոսության կանոնները: 3. կիրառելու հայերենի կետադրական կանոնները` կենդանի ու արտահայտիչ ընթերցելու, լիարժեք հնչերանգով բանավոր խոսք կառուցելու համար, 4. զուգորդելու քերականական իրակությունները և կետադրական նշանները`գրագետ գրավոր խոսք կառուցելիս, 5. անսխալ կիրառելու մեջբերվող խոսքի կետադրությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բացատրելու ուղղագրական բարդություն ունեցող բառերի գրությունը, 2. անսխալ տողադարձելու, ճիշտ գործածելու բառերը, 3. Ճիշտ գրելու և արտասանելու օտարազգի բառերը, 4. օգտագործելու հայերենի տրոհության, առոգանության և բացահայտության նշանները`ըստ համապատասխան կանոնակարգերի, 5. կատարելու տեքստերի կետադրական վերլուծություններ, 6. կետադրելու համր տեքստեր, գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական գրավոր հետազոտություններ ու վերլուծություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description մեկնաբանել հայերենի ուղղագրության և կետադրության պատմության դասակարգման հիմունքները, լուսաբանել հայերենի` 1922 և 1940 թվականների ուղղագրական բարեփոխությունները, պարզաբանել ժամանակակից հայերենի ուղղագրության կանոնները, գրավոր խոսքը զերծ դարձնել ուղղագրական և կետադրական սխալներից, ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից հայերենի կետադրության հիմունքները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ծանոթացնել այբուբենում և ուղղագրության մեջ կատարված և կատարվող փոփոխություններին, կանոնակարգերին, 2. բացահայտել ուղղագրական զուգաձևությունները, 3. ներկայացնել արդի հայերենի կետադրական երևույթները, դրանց հետ առնչվող նշանները և քերականական իրողությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. բացատրական մեթոդ 3. համագործակցային աշխատանք 4. տեսադրվագաշարերի գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում 5. մտագրոհ 6. ռեֆերատներ 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Յու.,Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Գիրք Ա, 2014: Բարսեղյան Հ., Հայերենի ուղղագրության հարցերը հայագիտությանև գրականության դասականների քննությամբ, Երևան, 2004: Բադիկյան Խ., ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն, Երևան, 2008: Գյուլբուդաղյան Ս., Հայերենի ուղղագրության պատմություն, Երևան, 1973: Զաքարյան Հովհ., Կետադրական բառարան/ուսումնական տեղեկատու, Երևան, 2013: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու / հնչյունաբանություն, բառագիտություն/, Երևան,1993: Մեյթիխանյան Փ., Հայերենի ուղղագրական նոր բառարան, Երևան, 2005: Սուքիասյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու/հնչյունաբանություն բառագիտություն, բառակազմություն, Երևան, 1999: Սարգսյան Ա., Հայերենի կետադրությունը, Երևան, 2012: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Տառադարձություն, գրադարձություն: Օտար տառերի ու բառերի արտասանությունն ու գրությունը: Թեմա 2. Ձայնավորների ուղղագրությունը ժամանակակից հայերենում: Ուղղագրության պատմական կամ ավանդական և հնչյունական գրություններ: Թեմա 3. Բաղաձայնների ուղղագրությունը: Թեմա 4. Մեծատառերի, գծիկով, անջատ և միասին գրվող բառերի ուղղագրությունը: Թեմա 5. Տողադարձի կանոնները: Հապավում: Համառոտագրություն: Թեմա 6. Տրոհության նշաններ: Թեմա 7. Առոգանության նշաններ: Թեմա 8. Բացահայտության նշաններ: Թեմա 9. Կետադրական նշանների հանդիպադրում:
0302	Խոսքային էթիկետ և գործնական հաղորդակցման հմտություններ	6
7-րդ կիսամյակ 15/45/0 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/Բ 35 1. Purpose of the Course ուսանողի՝ խոսք կառուցելու լեզվական կանոնների իմացությունը, լեզվի գործառական տարբերակներում խոսքի արժանիքների, բառապաշարային ու քերականական յուրահատկությունների կիրառությունը հաղորդակցման ընթացքում: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսումնասիրել լեզվի կիրառական և հաղորդակցային հնարավորությունները, 2. բացահայտել խոսքի ընդհանուր օինաչափությունները, 3. դրսևորել գրական խոսքի բարձր մշակույթ, 4. հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները, 5. յուրացնել խոսքի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները, գործառական բոլոր ոճերի առանձնահատկությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. լուսաբանելու լեզվի դերը որպես հաղորդակցական միջոց, 2. ընդհանրացնելու հայոց լեզվի գործառույթները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու լեզվի նորմավորման չափանիշները, 2. արժևորելու արտասանական, բառապաշարային և քերականական նորմերը, հնչյունական, բառային, քերականական մակարդակները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. դրսևորելու լեզվական բաձր մշակույթ, հարուստ բառապաշար, լայն աշխարհայացք, մասնագիտական էթիկա, հանրության հետ հաղորդակցվելու ունակություններ: 3. Description ուսանողի՝ խոսք կառուցելու լեզվական կանոնների իմացությունը, լեզվի գործառական տարբերակներում խոսքի արժանիքների, բառապաշարային ու քերականական յուրահատկությունների կիրառությունը հաղորդակցման ընթացքում: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսումնասիրել լեզվի կիրառական և հաղորդակցային հնարավորությունները, 2. բացահայտել խոսքի ընդհանուր օինաչափությունները, 3. դրսևորել գրական խոսքի բարձր մշակույթ, 4. հարստացնել ու զարգացնել լեզվի կիրառական և հաղորդակցական հնավորությունները, 5. յուրացնել խոսքի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները, գործառական բոլոր ոճերի առանձնահատկությունները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. քննարկում, 3. բանավեճ, խմբային աշխատանք, 4. վերլուծական, 5. բացատրական մեթոդներ, 6. էլեկտրոնային ուսուցում, 7. գրավոր աշխատանք, 8. բանավոր հարցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Յու., Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Գիրք Ա, ԵՊՀ, Երևան, 2014: Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ (Հեղինակային խումբ), Գիրք Բ, ԵՊՀ,Երևան, 2015: Բադիկյան Խ., Դարձվածային ոճաբանություն, Երևան, 2003: Խաչատրյան Տ., Հաղորդակցման և աշխատանքային գործունեության ընդհանուր հմտություններ, Երևան, 2012։ Նազարյան Ա, Գրիգորյան Հ., Էթիկետի հիմունքներ, Երևան, 2002: Չալըմյան Ն., Դիվանագիտական վարվեցողության կանոնները, Երևան, 2009։ Պողոսյան Պ., Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքներ, Ա, Բ, Երևան, 1990,1991: Н. Формановская, Речевой этикет и культура общения, М. 2005. И. Кузнецов, Доловое общение. Доловой этикет, М. 2005. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Խոսքային էթիկետ և գործնական հաղորդակցման հմտությունների առարկայի նպատակը, խնդիրները: Կապը այլ գիտությունների հետ: Թեմա 2. Խոսքային էթիկետի հիմնական սկզբունքները: Թեմա 3. Իրադրության կապը հաղորդակցման գործընթացի հետ: Թեմա 4. Դիմելաձևեր, ողջույնի և հրաժեշտի ձևեր: Թեմա 5. Խոսքի ազդեցությունը: Թեմա 6. Խոսք և վարվեցողություն: Թեմա 7. Երկխոսություներ և գործնական զրույցներ, ելույթներ: Թեմա 8. Խոսքի գործառական տարբերակները: Ոճեր: Գրագրության ձևեր:
0302	Հայ և ընդհանուր դիցաբանություն	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/Բ 43 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել առասպելներին և նրանց առանձնահատկություններին, առասպելների արտացոլմանը գրականության մեջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ և ընդհանուր դիցաբանության առանձնահատկությունները, պատմական, տեսական և մեթոդաբանական հիմնահարցերը, 2. անդրադառնալ հայկական առասպելներին, 3. խորացնել գիտելիքները առասպելների, նրանց դասակարգման հիմունքների կիրառությունների մասին: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտականգիտելիքևիմացություն 1. ներկայացնելու առասպելների ծագումնաբանական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, 2. նշելու առասպելների զարգացման ու տրանսֆորմացիայի ուղիները, 3. նկարագրելու հայ և ընդհանուր առասպելաբանության հիմնական գծերը, 4. թվարկելու հայ և ընդհանուր առասպելները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. բնութագրելու դիցաբանության հիմնական առանձնահատկությունները, 2. կարևորելու առասպելաբանության դերը, 3. գնահատելու դիցաբանության ուսումնասիրման և հետազոտման գործընթացները, 4. դասակարգելու դիցաբանության հիմնական սկզբունքները, հայեցակարգերը և հիմնախնդիրները, 5. կատարելու առասպելների ուսումնասիրություններ և վերլուծություններ, 6. կատարելու տարբեր ժողովուրդների դիցաբանությունների համեմատական զննություն, գ. Ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու բնագրային ուսումնասիրություններ և վերլուծություններ, 2. օգտագործելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաները դիցաբանական ուսումնասիրություններ կատարելիս, 3. կատարելու դիցաբանական երկերի շուրջ հետազոտական աշխատանք: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել առասպելներին և նրանց առանձնահատկություններին, առասպելների արտացոլմանը գրականության մեջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ներկայացնել հայ և ընդհանուր դիցաբանության առանձնահատկությունները, պատմական, տեսական և մեթոդաբանական հիմնահարցերը, 2. անդրադառնալ հայկական առասպելներին, 3. խորացնել գիտելիքները առասպելների, նրանց դասակարգման հիմունքների կիրառությունների մասին: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, բանավեճ, 4. համագործակցային աշխատանք, 5. մտագրոհ, 6. վերլուծական, խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 7. Էլեկտրոնային ուսուցում, գրավոր աշխատանք, 8. բանավոր հարցում, զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ., Երկեր, հհ. Ա, Բ, Դ, Ե., 1966-1970: Աբեղյան Մ., Հայ ժողովրդական առասպելները Մ.Խորենացու Հայոց պատմության մեջ, Վաղարշապատ, 1899: Ալիշան Ղ., Հայոց հին հավատքը կամ հեթանոսական կրոնը, Երևան, 2002: Գալստյան Գ., Դիցաբանական անունների և դարձվածքների համառոտ բացատրական բառարան, Ե., 1966: Կուն Ն., Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները, Երևան,1979: Հարությունյան Ս., Հայ հին վիպաշխարհը, Երևան,1987: Հարությունյան Ս., Հայոց հին հավատալիքները, կրոնը, պաշտամունքն ու դիցարանը ,Երևան, 2001: Мифы народов мира, Энциклопедиа, Электронное издание, М. 2008. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ընդհանուր առասպելաբանություն. առասպելաբանական մտածողություն: Թեմա 2. Դասական առասպելներ. առասպելների զարգացումը: Թեմա 3. Հայ առասպելաբանություն. հայկական դիցարանը: Թեմա 4. Հայ առասպելաբանությունը և հայ բանահյուսությունը: Թեմա 5. Առասպել և պատմություն: Թեմա 6. Առասպել և գրականություն։
0302	Հայ գրականության «հեթանոս» ավանդները	6
7-րդ կիսամյակ 45/0/15 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/Բ 37 1. Purpose of the Course ուսոնողներին ծանոթացնել Դ. Վարուժանի և հեթանոսական գրական շարժման առանձնահատկություններին և նրա ունեցած ազդեցությանը հայ գրականության վրա: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. գնահատել հայ ժողովրդի նախաքրիստոնեական շրջանի հեթանոս աշխարհայացքի հիմքով ստեղծված հին առասպելաբանության ու վիպասանքի բնութենապաշտ ոգին: 2. բացատրել հեթանոսական գրական շարժման առաջացման պատճառների յուրահատկությունները: 3. առանձնացնել այն ստեղծագործությունները, որոնք միջնադարում և հետագայում վերականգնեցին բնության և մարդու գեղարվեստական մեծության վերածննդյան խորհուրդը: 4. մեկնաբանել հեթանոսական գրական շարժման գաղափարական շերտերը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հեթանոսական գրական շարժման գաղափարական առանձնահատկությունները, 2.արժևորելու և գնահատելու հեթանոս-բնապաշտ ոգով ներշնչված գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական նշանակությունը, պատմական-հասարակական դերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. գնահատելու հայ «հեթանոս» գրականությունը` այն դիտարկելով որպես մեր ժողովրդի գեղարվեստական հոգևոր մշակույթի հետաքրքիր մի բնագավառ: 2. արժևորելու հեթանոս-բնապաշտ ոգով ներշնչված գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական, պատմական-հասարակական դերը: 3. Description ուսոնողներին ծանոթացնել Դ. Վարուժանի և հեթանոսական գրական շարժման առանձնահատկություններին և նրա ունեցած ազդեցությանը հայ գրականության վրա: Դասընթացի խնդիրները՝ 1. գնահատել հայ ժողովրդի նախաքրիստոնեական շրջանի հեթանոս աշխարհայացքի հիմքով ստեղծված հին առասպելաբանության ու վիպասանքի բնութենապաշտ ոգին: 2. բացատրել հեթանոսական գրական շարժման առաջացման պատճառների յուրահատկությունները: 3. առանձնացնել այն ստեղծագործությունները, որոնք միջնադարում և հետագայում վերականգնեցին բնության և մարդու գեղարվեստական մեծության վերածննդյան խորհուրդը: 4. մեկնաբանել հեթանոսական գրական շարժման գաղափարական շերտերը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. քննարկում /բանավեճ 2. համագործակցային աշխատանք 3. մտագրոհ 4. դեդուկտիվ մեթոդ 5. վերլուծական մեթոդ 6. խոսքային կամ բանավոր մեթոդ 7. գրավոր մեթոդ 8. բացատրական մեթոդ 9. էլեկտրոնային ուսուցում 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբեղյան Մ., Հին գուսանական ժողովրդական երգեր, Երևան, 1931: Աբեղյան Մ., Երկեր, հատոր Ա, Երևան, 1966, հատոր Է, Երևան, 1975: Գաբրիելյան Վ., Դ. Վարուժան. կյանքը և գործը, Երևան, 1978: Գրիգորյան Վ., Շանթի դրամատուրգիան, Երևան, 2002: Դանիելյան Ս., Հեթանոսական գրական շարժման պատմությունից, Երևան, 1988: Թամրազյան Հ., Սիամանթո, Երևան, 1964, 2002: Հարությունյան Ս., Հին հայոց հավատալիքները, կրոնը, պաշտամունքն ու դիցարանը, Երևան, 2001: Պողոսյան Ե., «Հեթանոսական» գրական հոսանքը արևմտահայ գրականության մեջ, Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան, 1971, թիվ 4: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Արևմտահայ գրականությունը 19-րդ դարավերջին և 20-րդ դարասկզբին: Թեմա 2. 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի գրական ուղղություններն ու հոսանքները: Թեմա 3. Հեթանոսական գրական շարժման ձևավորումն ու ձևավորման պատճառները: Թեմա 4. Դ. Վարուժանը որպես հեթանոսական գրական շարժման առաջավոր ներկայացուցիչ: Թեմա 5. Հեթանոսական գրական շարժման դրսևորումը հայ գրականության մեջ:
0302	Անկախության շրջանի հայ գրականություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ 13 1. Purpose of the Course ուսանողներին ներկայացնել անկախության շրջանի հայ գրականությունը, այդ շրջանում ստեղծված երկերի ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել անկախության շրջանի հայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, 2. բնագրային երկերի ուսումնասիրության հիման վրա զարգացնել վերլուծական կարողությունների ձևավորում, 3. անկախության շրջանի հայ գրականության հեղինակների գեղարվեստական մի շարք հայտնի ստեղծագործությունների բնորոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանում, գրական երկերի պատմական-հասարակական դերի, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորության բացահայտում, 4. տեքստի վերլուծության և մեկնաբանության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 5. շարադրությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, վերլուծական-դատողական գրավոր խոսքի, կարծիքի, գրական դիմանկարի և այլ ստեղծագործական աշխատանքների միջոցով կապակցված շարադրանք ստեղծելու կարողությունների մշակում, 6. կարդացածը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու, երկխոսություններ կառուցելու միջոցով ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացում և կատարելագործում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու անկախության շրջանի հայ գրականության առանձնահատկությունները, զարգացման միտումները, քննելու ժամանակաշրջանի հասարակական-գրական կյանքը: 2. ներկայացնելու անկախության շրջանի անվանի հայ հեղինակներին, նրանց ստեղծագործությունների ընդհանուր բնութագիրը, անկախության շրջանի հայ գրականության հիմնական ուղղությունները, հոսանքներն ու ոճերը, գրական երկերի ժանրային ու գաղափարական առանձնահատկությունները: 3. ներկայացնելու մարդու բարոյական նկարագիրն ու ժամանակաշրջանի մտածողության գեղարվեստական արտացոլումը անկախության շրջանի հայ գրականության տարբեր գրողների ստեղծագործություններում: 4. դասակարգելու անկախության շրջանի հայ գրականության առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու բնագրային երկի վերլուծություններ, 2. վերլուծելու և գնահատելու անկախության շրջանի հեղինակների գործերը, տեսնելու յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ, 3. կատարելու գրականագիտական ուսումնասիրություններ, 4. ներկայացնելու անկախության շրջանի հայ գրականության հեղինակներին և նրանց ստեղծագործությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. պարզաբանելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը գրական ստեղծագործությունների ամբողջացման գործընթացում: 3. Description ուսանողներին ներկայացնել անկախության շրջանի հայ գրականությունը, այդ շրջանում ստեղծված երկերի ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել անկախության շրջանի հայ գրականության ժանրային առանձնահատկությունները, զարգացման ուղղությունները, 2. բնագրային երկերի ուսումնասիրության հիման վրա զարգացնել վերլուծական կարողությունների ձևավորում, 3. անկախության շրջանի հայ գրականության հեղինակների գեղարվեստական մի շարք հայտնի ստեղծագործությունների բնորոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանում, գրական երկերի պատմական-հասարակական դերի, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորության բացահայտում, 4. տեքստի վերլուծության և մեկնաբանության միջոցով գրվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու կարողության կատարելագործում, 5. շարադրությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, վերլուծական-դատողական գրավոր խոսքի, կարծիքի, գրական դիմանկարի և այլ ստեղծագործական աշխատանքների միջոցով կապակցված շարադրանք ստեղծելու կարողությունների մշակում, 6. կարդացածը ստեղծագործաբար վերարտադրելու, քննարկելու, տարբեր թեմաներով զրույցներ անցկացնելու, երկխոսություններ կառուցելու միջոցով ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացում և կատարելագործում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. քննարկում, 3. բանավեճ, 4. համագործակցային աշխատանք, 5. մտագրոհ, 6. ինդուկտիվ, 7. դեդուկտիվ, 8. վերլուծական, 9. խոսքային, 10. բացատրական մեթոդներ, 11. էլեկտրոնային ուսուցում, 12. գրավոր աշխատանք, 13. շարադրություն, 14. բանավոր հարցում, 15. զեկուցում, զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աբրահամյան Ս., Արդի հայ պոեզիայի գեղարվեստական համակարգը, Երևան, 2020: Աբրահամյան Ս., Տեքստ և բնագիր, Երևան, 2011: Աղաբաբյան Ս., Արդի հայ գրականության պատմություն, Երևան, 1993: Արզումանյան Ս., Արդի հայ վեպը, Երևան, 2004: Ավանեսյան Ա., Անկախությն պոեզիան, Երևան, 2017: Ավանեսյան Ա., XX դարավերջի և XXI դարասկզբի հայ արձակի առանձնահատկությունները, Երևան 2020: Եղիազարյան Վ., Արդի հայ գրականություն և գրականագիտություն, Երևան, 2018: Քալանթարյան Ժ., Անդրադարձներ, Երևան, 2002: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Անկախության շրջանի հայ գրականութան հիմնական ուղղությունները, քննադատությունը և գրական ընթացքը: Թեմա 2. Անկախության շրջանի հայ արձակի առանձնահատկությունները: Թեմա 3. Անկախության շրջանի հայ պոեզիայի առանձնահատկությունները: Թեմա 4. Անկախության շրջանի դրամատուրգիան:
0302	Լեզվի կիրառական հմտություններ	6
8-րդ կիսամյակ 15/45/0 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ 34 1. Purpose of the Course լեզվաքերականական գիտելիքների ձեռքբերում և դրանց կիրառական- գործնական յուրացում, լեզվի միջոցով համագործակցության հասնելու կարողության զարգացում, խոսքի միջոցով ինքնակառավարման, ինքնահսկման, ինքնագնահատման կարողությունների զարգացում: Դասընթացի խնդիրները՝ · ծանոթացնել լեզվական նորմի չափանիշներին, · նկարագրել լեզվական մակարդակներում տեղի ունեցող տեղաշարժերն ու փոփոխությունները, · ուսուցանել տեսական գիտելիքների գործնական կիրառությունը։ 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճանաչելու լեզվական մակարդակների յուրահատկությունները, 2. սահմանելու լեզվի հիմնական գործառույթներն ու դրանց նպատակները, 3. ընտրելու լեզվական ճիշտ ձևերը, 4. որոշելու գրավոր և բանավոր խոսքի բնութագրական հատկանիշները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. հիմնավորելու լեզվական այս կամ այն միավորի ընտրությունը, 2. ընտրելու հաղորդակցմանը համապատասխան լեզվական միջոցներ, 3. գործնականում վարելու երկխոսություններ, գործնական զրույցներ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. սովորեցնելու լեզվական նորմային համապատասխան լեզվական ձևերը, 2. մեկնաբանելու խոսքային տարբեր երևույթներ, 3. կառուցել ճիշտ և գրագետ խոսք: 3. Description լեզվաքերականական գիտելիքների ձեռքբերում և դրանց կիրառական- գործնական յուրացում, լեզվի միջոցով համագործակցության հասնելու կարողության զարգացում, խոսքի միջոցով ինքնակառավարման, ինքնահսկման, ինքնագնահատման կարողությունների զարգացում: Դասընթացի խնդիրները՝ · ծանոթացնել լեզվական նորմի չափանիշներին, · նկարագրել լեզվական մակարդակներում տեղի ունեցող տեղաշարժերն ու փոփոխությունները, · ուսուցանել տեսական գիտելիքների գործնական կիրառությունը։ 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, 3. սլայդի ցուցադրում, 4. ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղայան է., Լեզվաբանության ներածություն, Երևան, 2009: Աղայան է., Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, 1976: Բեդիրյան Պ., Հայ լեզուն և մեր խոսքը, Երևան, 1999: Գալստյան Հ., Ճիշտը և սխալը, Երևան, 2007: Էլոյան Ս., Արդի հայերենի նորաբանությունների բառարան, Երևան, 2002: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1990: Մարգարյան Ա., Հայրապետյան Ա., Օտար բառերի բացատրական բառարան, Երևան, 2004: Մկրտչյան Ռ., Ժամանակակից հայերենի ձևաբանական ոճաբանություն, Երևան, 1992: Պետրոսյան Հ., Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987: 0. Պողոսյան Պ., Խոսքի մշակույթի և ոճաբանության հիմունքներ, հ.Ա, Երևան, 1990: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հայոց լեզվի գործառույթները: Լեզվական իրողություններ և նորմեր: Լեզվական ավանդույթ և նորագույն չափորոշիչներ: Թեմա 2. Ուղղախոսությունը որպես խոսքի ճշտության կարևոր պայման: Շեշտ և հնչերանգ: Թեմա 3. Բառընտրություն և բառագործություն: Բառերի ձևաիմաստային հարաբերությունը. բառային և քերականական հոմանիշներ, բառաքերականական համանուններ, հարանուններ, նույնարմատ և տարարմատ հականիշներ: Թեմա 4. Ձևաբանական նորմեր. գոյականի թվի և տեսակների, հոլովական և առկայացման տարբերակային ձևեր: Թեմա 5. Ածականի, թվականի, դերանվան և դերանվանական հոդերի տարբերակային ձևերի կիրառական առանձնահատկություններ: Թեմա 6. Բայ: Բայասեռ, դերբայական և եղանակային ձևեր, լեզվական նորմին անհարիր սխալ կիրառություններ: Թեմա 7. Շարահյուսական նորմեր: Համաձայնություն, խնդրառություն: Թեմա 8. Նախադասությունների կառուցվածքային տեսակների գործածությունը գործառական տարբեր ոճերում: Քերականական կարճ ձևեր և կառույցներ: Թեմա 9. Հնչերանգի դերը բանավոր խոսքում: Կետադրական նշանների հնչերանգային առանձնահատկությունները՝ ձայնի տոն, արագություն, ռիթմ, դադար, հոգեբանական և տրամաբանական դադար: Ընթերցանության արվեստ: Թեմա 10. Խոսքի արժանիքներ և թերություններ: Խոսքային էթիկետ: Գրագրության ձևեր:
0302	Հաղորդակցման հմտություններ և խմբագրական աշխատանք	6
8-րդ կիսամյակ 15/45/0 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ36 1. Purpose of the Course ներկայացնել հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը անձնական և մասնագիտական նպատակների իրականացման համար, ներկայացնել տեքստի խմբագրման և մշակման սկզբունքները։ Դասընթացի խնդիրները՝ 1. բացատրել տեքստի խմբագրման և մշակման սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները, 2. նպաստել սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը` ստեղծելով ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու, բազմաթիվ կարծիքների ու տեսակետների նկատմամբ հարգանք ունենալու, արդյունավետ հաղորդակցվելու մթնոլորտի զարգացմանը: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու տեքստի խմբագրման հիմնական առանձնահատկությունները. 2. բացատրելու տեքստի ստեղծագործական մշակման եղանակները. 3. հիմնավորելու խմբագրման ընթացքում կատարվող փոփոխությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տիրապետելու որոշակի աշխատանքային հմտությունների և տարբեր միջավայրերում քաղաքակիրթ, բարյացակամ հաղորդակցվելու ունակությունների, 2. ընտրելու տեքստի մշակման համար անհրաժեշտ լեզվաոճական միջոցներ, 3. համեմատելու բնագրերի հեղինակային մշակումները, 4. գործնականում կատարելու խմբագրական աշխատանք: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. վերաձևակերպելու լեզվական կառույցներն անհրաժեշտ ձևով, 2. մեկնաբանելու տեքստի մշակմանն առնչվող տարբեր երևույթներ: 3. Description ներկայացնել հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը անձնական և մասնագիտական նպատակների իրականացման համար, ներկայացնել տեքստի խմբագրման և մշակման սկզբունքները։ Դասընթացի խնդիրները՝ 1. բացատրել տեքստի խմբագրման և մշակման սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները, 2. նպաստել սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը` ստեղծելով ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու, բազմաթիվ կարծիքների ու տեսակետների նկատմամբ հարգանք ունենալու, արդյունավետ հաղորդակցվելու մթնոլորտի զարգացմանը: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. բացատրական մեթոդ, 3. համագործակցային աշխատանք, 4. տեսադրվագաշարերի գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 5. մտագրոհ, 6. գործնական պարապմունքներ և քննարկումներ. 7. տեքստերի խմբագրման աշխատանքներ։ 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Յու., Պաշտոնական գրագրություն, Երևան, 2001: Ավետիսյան Զ., Թումանյանի ստեղծագործական լաբորատորիան, Երևան, 1973: Ավետիսյան Յու., Արևմտահայ բանաստեղծների ստեղծագործական մշակումների լեզվաոճական վերլուծություններ, Երևան, 2012: Գաբրիելյան Վ., Գրավոր խոսք, Երկրորդ հրատարակություն, Երևան, 2009: Պետրոսյան Ա., Գործարար հաղորդակցություն, Երևան, 2003: Պետրոսյան Հ., Մարտիրոսյան Ա., Գործարար և գիտական հայոց լեզու, Երևան, 2015: Քարնեգի Դ., Ինչպե՞ս ձեռք բերել բարեկամներ և ինչպես ազդել մարդկանց վրա, 1936: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Հաղորդակցության դերն ու նշանակությունը: Թեմա 2. Հաղորդակցման խոչընդոտները. գործնական հաղորդակցում: Թեմա 3. Հաղորդակցման դասակարգումները: Թեմա 4. Ուղղակի և անուղղակի հաղորդակցման ձևերը: Թեմա 5. Խմբագրական աշխատանքի հիմնական սկզբունքները: Թեմա 6. Խմբագրական հիմնական հասկացություններ, նշաններ: Թեմա 7. Ուղղագրական, կետադրական խմբագրում: Թեմա 8. Տեքստի ստեղծագործական մշակումը: Թեմա 9. Բնագրային տարբերակներ և մշակումներ:
0302	Միջին հայերենի հոլովման և խոնարհման համակարգը	6
8-րդ կիսամյակ 15/45/0 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ 49 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել միջին հայերենի հոլովական և խոնարհման համակարգերին և գրաբարի ու ժամանակակից հայերենի նույն համակարգերի հետ համեմատելով՝ ներկայացնել դրանց առանձնահատկությունները: Դասընթացը կօգնի ուսանողներին համալրելու իրենց գիտելիքները նաև լեզվի այս շրջափուլի՝ միջին հայերենի քերականության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գիտելիքների անհրաժեշտ պաշար մասնագիտացման առարկայի շրջանակում` պահանջվող չափորոշիչներին համապատասխան, 2. միջին հայերենի երկու կարևորագույն քերականական կարգերի յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների իմացությունը նշված քերականական կարգերի պատմական զարգացման վերաբերյալ, 3. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը, 4. տեսական գիտելիքների կիրառությունը գործնականում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զանազանելու, լուսաբանելու միջին հայերենի հոլովման և խոնարհման համակարգերի առանձնահատկությունները, պատկերացնելու դրանց տարբերությունները գրաբարի նույն քերականական համակարգերի համեմատ, առաջացած նոր քերականական ձևերը, 2. մեկնաբանելու նշված քերականական կարգերի յուրահատկությունները, ներկայացնելու դրանց տարբերակիչ գծերը ժամանակակից հայերենի համեմատ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կարդալու և թարգմանելու միջին հայերենով գրված տեքստերը, հասկանալու դրանց բովանդակությունը, բնութագրելու հանդիպող քերականական ձևերը, բացատրելու դրանց առաջացումը, պարզաբանելու և ներկայացնելու միջին հայերենի քերականական կառուցվածքի յուրահատկությունները, 2. տարբերակելու միջին հայերենի բառաձևերի քերականական իմաստները և դրանք արժևորելու հանդիպած կառույցներում, ինչպես նաև համեմատելու դրանք լեզվի մյուս փուլերի միևնույն իրողությունների հետ և անելու անհրաժեշտ հետևություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բացատրելու և վերլուծելուհոլովման և խոնարհման քերականական կարգերը՝ տեքստում իրենց քերականական հատկանիշներով, 2. զանազանելու դրանց հատուկ քերականական առանձնահատկությունները և գործնականում կիրառելու դրանց վերաբերող տեսական գիտելիքը, 3. հակադրելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու նշված քերականական կարգերի յուրահատկությունները մեր լեզվի տարբեր փուլերում և գործնականում կիրառելու դրանց վերաբերող տեսական գիտելիքը: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել միջին հայերենի հոլովական և խոնարհման համակարգերին և գրաբարի ու ժամանակակից հայերենի նույն համակարգերի հետ համեմատելով՝ ներկայացնել դրանց առանձնահատկությունները: Դասընթացը կօգնի ուսանողներին համալրելու իրենց գիտելիքները նաև լեզվի այս շրջափուլի՝ միջին հայերենի քերականության վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գիտելիքների անհրաժեշտ պաշար մասնագիտացման առարկայի շրջանակում` պահանջվող չափորոշիչներին համապատասխան, 2. միջին հայերենի երկու կարևորագույն քերականական կարգերի յուրացմամբ հարստացնել ուսանողների իմացությունը նշված քերականական կարգերի պատմական զարգացման վերաբերյալ, 3. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը, 4. տեսական գիտելիքների կիրառությունը գործնականում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական աշխատանք 3. բանավեճ 4. զրույց 5. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության, Ա,Բ, Երևան,1972, 1975: Կարստ Յ., Կիլիկյան հայերենի պատմական քերականություն, Երևան, 2002: Ղազարյան Ս., Միջին հայերեն, գիրք 1, Երևան,1960: Ղազարյան Ս., Հայոց լեզվի համառոտ պատմություն, Երևան, 1981: Ղազարյան Ս., Հայոց գրական լեզվի պատմություն, Երևան, 1967: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ընդհանուր ակնարկ միջին հայերենի քերականության վերաբերյալ: Թեմա 2. Գրաբարի և միջին հայերենի հոլովման և խոնարհման համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները: Թեմա 3. Միջին հայերենի հոլովները: Թեմա 4. Միջին հայերենի հոլովումները: Թեմա 5. Բայը միջին հայերենում: Միջին հայերենի դերբայները, կրավորականի կազմությունը միջին հայերենում: Թեմա 6. Միջին հայերենի բայական եղանակները և նրանց ժամանակները:
0302	Նորագույն շրջանի հայ պոեմը	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ51 1. Purpose of the Course կարևորել պոեմի ժանրի դերը նորագույն շրջանի հայ գրականության մեջ, ընդգծել նրա զարգացման միտումները, ժանրային առանձնահատկությունները, ուսումնասիրել նորագույն շրջանի հայ պոեմի կարևոր նմուշները: Դասընթացի խնդիրները. 1. արժևորել պոեմի ժանրի կարևորությունը նորագույն շրջանի հայ գրականության մեջ, 2. առանձնացնել և ուսումնասիրել նորագույն շրջանի հայպոեմի դասական նմուշները, 3. գնահատել նորագույն շրջանի ուշագրավ պոեմները, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը դրանց ամբողջացման գործընթացում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրելու նորագույն շրջանի հայ պոեմի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու նորագույն շրջանի հայ պոեմի կարևոր նմուշների գաղափարական շերտերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու նորագույն շրջանի հայ գրականության արժեքավոր պոեմների գրականագիտական վերլուծություններ, 2. վերլուծելու պոեմների կերպարային ու պատկերակերտման համակարգը, գաղափարական ու գեղարվեստական շերտերը, 3. ըմբռնելու պոեմների սյուժետային ընդհանրացումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. բանավիճելու և քննարկելու ուսումնասիրվող երկերը, 2. ներկայացնելու նորագույն շրջանի հայ պոեմի գեղարվեստական նվաճումները, 3. կարևորելու ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը նորագույն շրջանի հայ պոեմի ամբողջացման գործընթացում: 3. Description կարևորել պոեմի ժանրի դերը նորագույն շրջանի հայ գրականության մեջ, ընդգծել նրա զարգացման միտումները, ժանրային առանձնահատկությունները, ուսումնասիրել նորագույն շրջանի հայ պոեմի կարևոր նմուշները: Դասընթացի խնդիրները. 1. արժևորել պոեմի ժանրի կարևորությունը նորագույն շրջանի հայ գրականության մեջ, 2. առանձնացնել և ուսումնասիրել նորագույն շրջանի հայպոեմի դասական նմուշները, 3. գնահատել նորագույն շրջանի ուշագրավ պոեմները, պարզաբանել ժամանակաշրջանի և պատմական հանգամանքների դերը դրանց ամբողջացման գործընթացում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, 4. բանավեճ, 5. համագործակցային աշխատանք, 6. մտագրոհ, ինդուկտիվ, դեդուկտիվ, վերլուծական, խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 7. էլեկտրոնային ուսուցում, 8. գրավոր աշխատանք, 9. շարադրություն, 10. բանավոր հարցում, 11. զեկուցում, 12. զրույց: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղաբաբյան Ս., Արդի հայ գրականության պատմություն, հ. 1, 2, Երևան, 1986-1993: Աղաբաբյան Ս., Սովետահայ գրականության պատմություն, հ. 1, 2, Երևան, 1961-1965: Աղաբաբյան Ս., 20-րդ դարի հայ գրականության զուգահեռականներում, գիրք 1, 2, Երևան, 1983-1984: Գասպարյան Դ., Բոդոսյան Ս., Սաֆարյան Վ., Հայ սովետական պոեզիայի պատմություն, Երևան, 1987: Գրիգորյան Ս., Ժամանակակից խորհրդահայ պոեմը, Երևան, 1990: Հայ նոր գրականության պատմություն, հ. 3-5, Երևան, 1963-1979: Ջրբաշյան Է.,Պոեմի ժանրը սովետահայ գրականության մեջ, Երևան, 1955: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Պոեմի ժանրի համառոտ բնութագիրը: Պոեմի ժանրը հայ դասական գրականության մեջ: Թեմա 2. Հայ պոեմը 1940-50-ական թթ.: Թեմա 3. Պոեմի ժանրի վերելքը 1960-ական թթ.: Թեմա 4. Հայ պոեմը 1970-80-ական թթ.: Պոեմի ժանրի ժամանակակից զարգացումները:
0302	Քննադատության տեսություն	6
8-րդ կիսամյակ 45/0/15 12 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/Բ 53 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել քննադատության տեսության հիմունքներին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ներկայացնել գրաքննադատության տեղն ու դերը գրականագիտության համակարգում, 2. ծանոթացնել քննադատության մեթոդներին, ընդգծել գեղարվեստական երկի գնահատման չափանիշները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու գրաքննադության տեսության հիմնախնդիրները, 2. բացատրելու քննադատության տեղը և դերը գրականագիտության համակարգում, 3. քննարկելու գրաքննադատական տարբեր ուղղությունների հիմնական յուրահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. տարբերակելու գրքննադատական տարբեր մեթոդների կողմնորոշիչ հատկանիշները, 2. վերլուծելու և գեղագիտորեն արժևորելու գրական երկերն ըստ տարբեր մեթոդների պահանջների, 3. մեկնաբանելու գրական երկի վերլուծության սկզբունքները: 4.Գործնականում իրականացնելու գրաքննադատական վերլուծություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. համակարգելու գրաքննադատական հասկացությունների վերաբերյալ տվյալներ: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել քննադատության տեսության հիմունքներին: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողներին ներկայացնել գրաքննադատության տեղն ու դերը գրականագիտության համակարգում, 2. ծանոթացնել քննադատության մեթոդներին, ընդգծել գեղարվեստական երկի գնահատման չափանիշները: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում, 4. բանավեճ, 5. համագործակցային աշխատանք, 6. վերլուծական, խոսքային, բացատրական մեթոդներ, 7. էլեկտրոնային ուսուցում: 5. Evaluation Methods and Criteria Ինքնուրույն աշխատանք. առավելագույնը՝ 8 միավոր արժեքով: Ընթացիկ ստուգում. առավելագույնը՝ 3 միավոր արժեքով: Եզրափակիչ քննություն. բանավոր հարցում, առավելագույնը՝ 9 միավոր արժեքով (3 հարց՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը 3 միավոր արժեքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Քալանթարյան Ժ., Քննադատությունն իբրև գործնական գրականագիտություն, ուսումնական ձեռնարկ, ԵՊՀ, 2017: Տուրիշևա Օ.Ն., Արտասահմանյան գրականագիտության տեսությունը և մեթոդաբանությունը, ուսումնական ձեռնարկ /ռուս. թարգմ. Ա. Ջրբաշյան/, Երևան, 2017: Գրականության տեսության արդի խնդիրներ, ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 2016: Սարինյան Ս., Գրականագիտական մեթոդները, «Վէմ» համահայկական հանդես, 2017, հ.1 Ոսկանյան Ա., Հասկացման անխուսափելիությունը, Երևան, 2015: Древнегреческая литературная критика, изд., Москва, 1975. 7. Main sections of the course Թեմա 1. Քննադատությունն իբրև հասարակության հոգևոր դաստիարակության և գեղագիտական իդեալի արմատավորման միջոց. քննադատության ծագումն ու զարգացման նախադրյալները: Քննադատության տեղը գրականագիտության համակարգում: Թեմա 2. Քննադատության մեթոդները: Քննադատության ժանրերը պատմական զարգացման ընթացքում: Թեմա 3. Գեղարվեստական երկի գնահատության չափանիշները:
0302	20-րդ դարասկզբի իրադարձությունները հայ նորագույն գրականության մեջ	6
6-րդ կիսամյակ 45 /0 /15 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ12 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել 20-րդ դարասկզբի պատմական դեպքերի արտացոլմանը ժամանակակից գրականության մեջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել 20-րդ դարասկզբի պատմական իրադարձությունների արձագանքները հայ գրականության մեջ: Քննել ժամանակաշրջանի հասարակական-գրական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական հոսանքները, ուղղություններն և մեթոդները: 2. մեկնաբանել պատմական դեպքերի և գրական երկերի աղերսները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության, հայրենիքի ու ազգի ճակատագրի, մարդու բարոյական անկման թեմաները և դրանց գեղարվեստական արտացոլումը տարբեր գրողների ստեղծագործություններում: 3. բացահայտել գրական երկերի պատմական-հասարակական դերը, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորությունը ժամանակաշրջանի գրականագիտական մտածողության մեջ: 4. կատարել գրականագիտական վերլուծություններ և ուսումնասիրություններ: 2. Educational Outcomes ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու 20-րդ դարասկզբի պատմա-քաղաքական իրավիճակը (դրությունը Արևելյան և Արևմտյան Հայաստանում, հայոց հարցի նախապատմությունն ու ընթացքը, հայոց ցեղասպանության կազմակերպման նախադրյալներն ու հետևանքները և այդ դեպքերի արտացոլմանը հայ գրականության մեջ), 2. մտաբերելու, պատկերացնելու և դիտարկելու դարասկզբի գրական-գեղարվեստական հոսանքները, ուղղությունները, մեթոդները, 3. բնութագրելու անհատի պաշտամունքի տարիները և ներկայացնելու կործանարար հետևանքները, 4. մեկնաբանելու գրականության ազգապահպան գոյության անհրաժեշտությունը: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու գեղարվեստական ստեղծագործությունների ու գրական կերպարների գրականագիտական ուսումնասիրություններ և վերլուծություններ, 2. լուսաբանելու և ներկայացնելու գրական երկերի պատմական-հասարակական դերը, գեղագիտական- փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորությունը ժամանակաշրջանի գրականագիտական մտածողության մեջ, 3. վերլուծելու և գնահատելու 20-րդ դարասկզբի հայ գրականության մի նոր շրջանը սկզբնավորող և նրա զարգացման ընթացքն ապահովող դասական հեղինակների գործերը, բնութագրելու յուրաքանչյուր գրողի տեղն ու դերը տվյալ շրջանի գրականության զարգացման շղթայի մեջ, զուգահեռներ անցկացնելու պատմական իրադարձությունների և այդ իրադարձություններն արտացոլող գեղարվեստական երկերի միջև: գ.ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու գրականագիտական տարբեր հետազոտություններ ու վերլուծություններ: 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր: 3. մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու գրականագիտական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել 20-րդ դարասկզբի պատմական դեպքերի արտացոլմանը ժամանակակից գրականության մեջ: Դասընթացի խնդիրները. 1. ուսանողին ներկայացնել 20-րդ դարասկզբի պատմական իրադարձությունների արձագանքները հայ գրականության մեջ: Քննել ժամանակաշրջանի հասարակական-գրական կյանքը, պարզաբանել ժամանակի գրական հոսանքները, ուղղություններն և մեթոդները: 2. մեկնաբանել պատմական դեպքերի և գրական երկերի աղերսները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության, հայրենիքի ու ազգի ճակատագրի, մարդու բարոյական անկման թեմաները և դրանց գեղարվեստական արտացոլումը տարբեր գրողների ստեղծագործություններում: 3. բացահայտել գրական երկերի պատմական-հասարակական դերը, գեղագիտական-փիլիսոփայական հարցադրումների կարևորությունը ժամանակաշրջանի գրականագիտական մտածողության մեջ: 4. կատարել գրականագիտական վերլուծություններ և ուսումնասիրություններ: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. համագործակցային աշխատանք, 2. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 3. մտագրոհ և այլն, 4. գրավոր գործնական բազմաբնույթ աշխատանքներ, բառային թելադրություն, թեստային աշխատանքներ. ռեֆերատներ, զեկուցումներ: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղաբաբյան Ս., Արդիականություն և գրականություն, Երևան, 1965: Աղաբաբյան Ս., XX դարի հայ գրականության զուգահեռներում, Գիրք Ա,Երևան,1983, Գիրք Բ, Երևան, 1984: Աղաբաբյան Ս., Հայ սովետական գրականության պատմություն, Երևան,1986: Ավետիսյան Զ., Նորագույն գրականության զարգացման միտումները, Երևան, 2002: Գաբրիելյան Վազգեն, Սփյուռքահայ գրականություն, Երևան,2008: Թամրազյան Հ., Սովետահայ գրականության պատմություն. հ. 1, Եր,1964,հ.2, Երևան. 1965: Մուրադյան Ս., Գրական հանգրվաններ, Գիրք Ա, Երևան, 2003, Գիրք Բ, Երևան, 2007, Գիրք Գ, Երևան, 2010: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Պատմական ժամանակաշրջանը: Ցեղասպանության հանգամանքները և ընթացքը: Ազգային- ազատագրական շարժումը: Թեմա 2. 1930-ական թթ. հասարակական-գաղափարական մտայնությունը, հակասությունները և դժվարությունները: Թեմա 3. Ինքնակենսագրական վեպը` որպես ապրվածի արտահայտություն: Թեմա 4. Անհատի պաշտամունքի տարիների սահմանափակումները, կաշկանդումները և դաժանությունները: Թեմա 5. Հետագա անդրադարձները պատմական դեպքերին: Ցեղասպանության և պատմական դեպքերի արտացոլումը ժամանակակից գրականության մեջ:
0302	Դարձվածաբանություն	6
6-րդ կիսամյակ 15/45/0 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ23 1. Purpose of the Course ուսումնասիրել դարձվածքային միավորները/ԴՄ/, տարբերակել բառերի ազատ և կայուն բառակապակցություններից, հարադրություններից, սահմանել այն: Դասակարգել ԴՄ-ները`ա/ ըստ դարձվածքային սերտաճման, բ/ դարձվածքային միասնության, գ/ դարձվածքային կապակցություն, դ/ դարձվածքային արտահայտության: Կարևորել ԴՄ-ների` խոսքը դիպուկ, արտահայտիչ ու պատկերավոր դարձնող ոճաքերականական առանձնահատկությունները գործառական բոլոր ոճերում: Բանավոր և գրավոր խոսքում կիրառել հայերենի` դարձվածքներով հարուստ շտեմարանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. զուգադրել ոչ վերաիմաստավորված բառակապակցությունները և ԴՄ-ները, 2. ճանաչել նրանց բառակազմական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, գնահատել նրանց հաղորդակցական արժեքը, բազմիմաստությունը, հոմանիշների ու հականիշների հարուստ համակարգը և կիրառել խոսքում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գնահատելու դարձվածաբանության առարկան, նպատակը, խնդիրները, արժևորելու նրա գործածությունը խոսքում, 2. զատորոշելու դարձվածքն ու բառը, դարձվածքն ու բառակապակցությունը, դարձվածքն ու համադրական բարդությունը, լուսաբանելու դարձվածքի իմաստը, 3. զանազանելու և օրինակներով հստակեցնելու դարձվածքների դասակարգման հիմունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. համեմատելու դարձվածքի և բառի, դարձվածքի և բառակապակցության,դարձվածքի և համադրական բարդութան առանձնահատկությունները, 2. դասակարգելու դարձվածքները և մեկնաբանել նրանց հատկանիշները, 3. գրավոր և բանավոր խոսքում գործածելու դարձվածային հոմանիշներ, համանուններ, հականիշներ: գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու լեզվաբանական հետազոտություններ, 2. հաստատելու միջառարկայական կապեր, 3. հակադրելու, մշակելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու լեզվաբանական տարբեր աղբյուրներից հայթայթած տեղեկատվությունը: 3. Description ուսումնասիրել դարձվածքային միավորները/ԴՄ/, տարբերակել բառերի ազատ և կայուն բառակապակցություններից, հարադրություններից, սահմանել այն: Դասակարգել ԴՄ-ները`ա/ ըստ դարձվածքային սերտաճման, բ/ դարձվածքային միասնության, գ/ դարձվածքային կապակցություն, դ/ դարձվածքային արտահայտության: Կարևորել ԴՄ-ների` խոսքը դիպուկ, արտահայտիչ ու պատկերավոր դարձնող ոճաքերականական առանձնահատկությունները գործառական բոլոր ոճերում: Բանավոր և գրավոր խոսքում կիրառել հայերենի` դարձվածքներով հարուստ շտեմարանը: Դասընթացի խնդիրները. 1. զուգադրել ոչ վերաիմաստավորված բառակապակցությունները և ԴՄ-ները, 2. ճանաչել նրանց բառակազմական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, գնահատել նրանց հաղորդակցական արժեքը, բազմիմաստությունը, հոմանիշների ու հականիշների հարուստ համակարգը և կիրառել խոսքում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. համագործակցային աշխատանք, 2. սլայդների գործածություն թեմաների ուսուցման ընթացքում, 3. մտագրոհ և այլն: 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում. առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,1 միավոր: 6. Basic Bibliography Աղայան Էդ., Ջահուկյան Գ. և ուրիշներ, Հայոց լեզու,1-ին մաս. Ա պրակ, Երևան,1980: Առաքելյան Վ., Խաչատրյան Ա., Էլոյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, հ1 /Հնչյունաբանություն, բառագիտություն/, Երևան, 1979: Բադիկյան Խ. Դարձվածային ոճաբանություն, Երևան, 2000: Մարգարյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու /հնչյոունաբանություն, բառագիտություն/, Երևան, 1993: Մուրվալյան Ա., Հայոց լեզվի դարձվածաբանություն և բայակազմություն, Երևան,1959: Սուքիասյան Ա., Ժամանակակից հայոց լեզու /հնչյունաբանություն, բառագիտություն, բառակազմություն/ Երևան,1999: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Դարձվածաբանության առարկան, նպատակը, խնդիրները: Թեմա 2. Դարձվածք և բառ, դարձվածք և բառակապակցություն, դարձվածք և համադրական բարդություն, դարձվածքի իմաստ: Թեմա 3. Դարձվածքների դասակարգումը: Թեմա 4. Դարձվածային տարբերակներ, հոմանիշներ, համանուններ, հականիշներ:
0302	Հայոց տեղանվանագիտություն	6
7-րդ կիսամյակ 15/0/45 4 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/ Բ47 1. Purpose of the Course ուսանողներին ծանոթացնել հայոց տեղանունների ստուգաբանական և բառակազմական քննությանը: Դասընթացը կօգնի ուսանողներին ընդլայնել մտահորիզոնը, հետաքրքրություն առաջացնել տեղանվանագիտության վերաբերյալ և ձեռք բերել որոշակի գիտելիքները հայկական տեղանունների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գիտելիքների անհրաժեշտ պաշար մասնագիտացման առարկայի շրջանակում` պահանջվող չափորոշիչներին համապատասխան, 2. ընդհանուր տեղեկություններ տալ տեղանվանագիտության վերաբերյալ, ներկայացնել նրա առնչությունը այլ գիտաճյուղերի հետ, հայոց տեղանունների ուսումնասիրման ու դասակարգման եղանակները, 3. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը, 4. տեսական գիտելիքների կիրառությունը գործնականում: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու, պատկերացնելու հայոց տեղանունների բառակազմական և ստուգաբանական օրինաչափությունները, 2. մեկնաբանելու, բացատրելու տեղանունների ստեղծման օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մեկնաբանելու հայոց տեղանունները և բացատրելու դրանց բառակազմական և ստուգաբանական առանձնահատկությունները, 2. համապատասխան տեսական նյութի գործածությամբ քննելու, պարզաբանելու և տարբերակելու հայկական և օտար ծագման տեղանունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. հակադրելու, ընդհանրացնելու և մեկնաբանելու տեղանվանագիտությանը վերաբերող նյութերը: 2. ստեղծագործաբար կիրառելու ունեցած գիտելիքները, պատշաճ մակարդակով պատրաստելու մասնագիտական զեկուցումներ: 3. Description ուսանողներին ծանոթացնել հայոց տեղանունների ստուգաբանական և բառակազմական քննությանը: Դասընթացը կօգնի ուսանողներին ընդլայնել մտահորիզոնը, հետաքրքրություն առաջացնել տեղանվանագիտության վերաբերյալ և ձեռք բերել որոշակի գիտելիքները հայկական տեղանունների վերաբերյալ: Դասընթացի խնդիրներն են՝ 1. ուսանողին ներկայացնել գիտելիքների անհրաժեշտ պաշար մասնագիտացման առարկայի շրջանակում` պահանջվող չափորոշիչներին համապատասխան, 2. ընդհանուր տեղեկություններ տալ տեղանվանագիտության վերաբերյալ, ներկայացնել նրա առնչությունը այլ գիտաճյուղերի հետ, հայոց տեղանունների ուսումնասիրման ու դասակարգման եղանակները, 3. լեզվաբանության բնագավառում մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ գիտելիքների ու հմտությունների ապահովումը, 4. տեսական գիտելիքների կիրառությունը գործնականում: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. դասախոսություն 2. գործնական աշխատանք 3. բանավեճ 4. զրույց 5. խմբային աշխատանք 5. Evaluation Methods and Criteria 1-ին ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում. առավելագույնը՝ 4 միավոր: 2-րդ ընթացիկ քննություն, բանավոր հարցում՝ առավելագույնը՝ 4 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը՝ 3 միավոր: Եզրափակիչ գնահատում՝ առավելագույնը՝ 9 միավորը (հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ 3+3+3 սկզբունքով): Միավորների քայլը՝ 0,5 միավոր: 6. Basic Bibliography Ավետիսյան Կ., Աշխարհագրական անունների բացատրական բառարան, Երևան, 1983: Դիլբարյան Ն., Հայոց տեղանունների իմաստակառուցվածքային քննություն, Երևան, 2016: Հակոբյան Թ., Ս. Մելիք- Բախշյան, Հ. Բարսեղյան, Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ.1-5, Երևան, 1986-2000: Մելիք-Բախշյան Ս., Հայոց պաշտամունքային վայրերը, Երևան, 2009: Պողոսյան Ն., Հայերենի տեղանունների բառակազմությունը և հարակից հարցեր, Երևան, 2005: Պողոսյան Ն., Տեղանվանագիտության համառոտ դասընթաց, Երևան, 2008: 7. Main sections of the course Թեմա 1. Ընդհանուր ակնարկ տեղանվանագիտության մասին: Տեղանվանագիտության կապն այլ գիտաճյուղերի հետ: Թեմա 2. Տեղանունների ուսումնասիրման լեզվական տեսանկյունը: Թեմա 3. Հայոց տեղանունների դասակարգումներն ու ուսումնասիրման եղանակները: Թեմա 4. Գործնական տեղանվանագիտություն:

Other educational modules

Chair code	Name of the elective course	Credits
0302	Մասնագիտական պրակտիկա	3
8-րդ կիսամյակ 0/90/ 15 ժամ/շաբ. OPTIONAL 0302/Բ 55 1. Purpose of the Course ուսանողներին հնարավորություն ընձեռել ակադեմիական ուսուցման ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները կիրառել գործնականում՝ աշխատանքային միջավայրում, ամբողջացնել ակադեմիական գիտելիքները և մասնագիտական հմտությունները, զարգացնել մասնագիտական աշխատանքային հմտությունները, ծանոթանալ պոտենցիալ գործատուներին, ձեռք բերել աշխատանքային փորձ, ձեռք բերել անհրաժեշտ տեղեկույթ ավարտական աշխատանքների կատարման համար: 2. Educational Outcomes ա. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառելու մասնագիտական գիտելիքները աշխատանքային գործընթացներում: 2. կատարելու գործնական-աշխատանքային առաջադրանքներ: 3.ստուգելու սեփական գիտելիքները: 4. հավաքելու մասնագիտական տեղեկույթ ավարտական աշխատանք գրելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կատարելու ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ և առաջադրանքներ: 2. աշխատելու թիմում: 3. հաղորդակցվելու մասնագիտորեն: 3. Description ուսանողներին հնարավորություն ընձեռել ակադեմիական ուսուցման ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները կիրառել գործնականում՝ աշխատանքային միջավայրում, ամբողջացնել ակադեմիական գիտելիքները և մասնագիտական հմտությունները, զարգացնել մասնագիտական աշխատանքային հմտությունները, ծանոթանալ պոտենցիալ գործատուներին, ձեռք բերել աշխատանքային փորձ, ձեռք բերել անհրաժեշտ տեղեկույթ ավարտական աշխատանքների կատարման համար: 4. Teaching and Learning Styles and Methods 1. հետազոտական, գործնական աշխատանքների կատարում, 2. խմբային աշխատանքներ և քննարկումներ: 5. Evaluation Methods and Criteria Մասնագիտական պրակտիկայի ավարտին ստուգարքն անց է կացվում բանավոր, յուրաքանչյուր ուսանողի ներկայացրած հաշվետվության հիման վրա: Հաշվետվությունը բաղկացած է հետևյալ փաստաթղթերից. 1. մասնագիտական պրակտիկայի օրագիր: 2. ուսանողի կողմից գրի առնված բանահյուսական նյութեր, 3. արձանագրությունների տետր: 6. Basic Bibliography ԵՊՀ ԻՄ-ի ուսումնական գործընթացի կազմակերպման կարգ: Հաստատված է ԵՊՀ գիտական խորհրդի 2022թ. ապրիլի 30-ի նիստի թիվ 59/1 նիստում: 7. Main sections of the course Մասնագիտական պրակտիկան բաղկացած է հետևյալ հիմնական փուլերից. Նախապատրաստական փուլում կազմակերպվում է դասընթաց՝ ուսանողների և պրակտիկայի պատասխանատուների մասնակցությամբ, պարզաբանելու պրակտիկայի նպատակները, խնդիրները, նրա անցկացման ժամկետները: Ծանոթացման փուլում իրականացվում են լսարանային պարապմունքներ, պրակտիկանտերին ծանոթացնելու նրանց իրավունքներին և պարտականություններին, ընդհանուր գծերով ներկայացնելու այն վայրերի պատմությունները, որտեղ նախատեսվում են այցելություններ: Արտադրական պրակտիկայի նախնական փուլում նախատեսվում է աշխատանքի հետևյալ բովանդակությունը. · ուսանողներին ծանոթացնել մասնագիտական պրակտիկայի պայմաններին, · պլանավորել պրակտիկանտի աշխատանքները, · բացահայտել ուսանողների նախնական գիտելիքները, · օգնել պրակտիկանտին` ցուցադրական և զննական պարագաների պատրաստման գործում: Հիմնական փուլում իրականացվում են պրակտիկայի ծրագրով նախատեսված աշխատանքները, առաջադրանքները: Արտադրական պրակտիկայի հիմնական փուլը նախատեսվում է անցկացնել վեց փուլով` ըստ ներքոնշյալ ժամանակացույցի (Բերդ քաղաքի պատմության և կենցաղի թանգարան, Ցլիկ Ամրամի բերդ, այցելություն Տավուշի մարզային գրադարան, Երևանի Մ. Մաշտոցի անվան մատենադարան, Երևանի Ե. Չարենցի տուն- թանգարան, Խ. Աբովյանի տուն-թանգարան, Դսեղի Հ. Թումանյանի տուն-թանգարան, բանահավաքչական աշխատանքներ մարզի գյուղերում): Վերլուծական փուլում կատարվում է նախորդ փուլերից ստացված արդյունքների մշակում, վերլուծություն և համակարգում: Ամփոփիչ փուլում պրակտիկայի անցկացման վերաբերյալ կազմվում է հաշվետվություն: Պրակտիկայի ընթացքում ուսանողները կծանոթանան թանգարանների կառուցվածքին, գործունեությանը, ֆոնդերին, հեղինակների գործունեությանը, ստեղծագործությանը, մատենագիտական ձեռագրերին, ինչպես նաև մասնակից կլինեն թանգարանի միջոցառումներին (կամ իրենց նախաձեռնությամբ կկազմակերպվեն միջոցառումներ): Պրակտիկայի շրջանակներում ուսանողները կկատարեցին նաև գործնական աշխատանքներ՝ գրականագիտական, լեզվաբանական վերլուծություններ, քննարկումներ:
0302	Ավարտական աշխատանք	12
8-րդ կիսամյակ Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ 360 ժամ OPTIONAL 0302/Բ 54 1. Purpose of the Course արտացոլել տվյալ մասնագիտության շրջանակներում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդիրներ բարձրացնելու ու լուծումներ առաջադրելու հմտությունները: 2. Educational Outcomes ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացահայտելու ավարտական թեմային վերաբերող նոր գիտելիքներ՝ տեսություններ, հայեցակարգեր, մոտեցումներ, սկզբունքներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ձևակերպելու գիտական խնդիրներ: 2. կատարելու գիտագործնական առաջարկներ՝ մասնագիտական խնդիրները լուծելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատելու ինքնուրույն: 2. մտածելու մասնագիտորեն և քննադատաբար: 3. Description արտացոլել տվյալ մասնագիտության շրջանակներում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդիրներ բարձրացնելու ու լուծումներ առաջադրելու հմտությունները: 4. Evaluation Methods and Criteria Տե՛ս «ԵՊՀ ԻՄ-ում բակալավրի ավարտական աշխատանքի պատրաստման և գնահատման կարգ»-ը: 5. Main sections of the course Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ

Download educational plan

Armenian Language and Literature

Bachelor's degree programme

Faculty of Humanities

Educational plan

General educational component

Professional educational component

Other educational modules