Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղ

Տարեգրություն

ԵՊՀԻՄՀայաստանի Հանրապետության հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում կրթական և մշակութային խնդիրների լուծման գործում մեծ տեղ ու դեր ունի Երևանի պետական համալսարանի միակ` Իջևանի մասնաճյուղը: ԵՊՀ-ի ուսումնական ծրագրերով, հիմնականում մայր բուհից գործուղված  պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի ուժերով և Բոլոնիայի գործընթացով ուսումնառություն իրականացնող մասնաճյուղը պատասխանատվության բարձր զգացումով և պատշաճ մակարդակով է իրականացնում իր կրթական-դաստիարակչական առաքելությունը, մարզի բնակչության համար այնքան երազած, կարևոր ու այնքան անհրաժեշտ կրթօջախի հիմնախնդիրները:

ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը հիմնադրվել է 1994թ.` Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջի բազայի վրա:

Ելնելով բարձրագույն կրթության զարգացման հեռանկարներից և ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջանների կադրային պահանջներից, հաշվի առնելով ժողպատգամավորների Իջևանի շրջանային խորհրդի խնդրանքը (նախագահ Ջ.Գ.Անանյան)` ՀՀ բարձրագույն կրթության և գիտության պետական կոմիտեի կոլեգիան 1991թ. հոկտեմբերի 10-ին որոշում է Իջևանում ստեղծել տարածաշրջանային բազմաճյուղ քոլեջ:

Տնօրեն է հաստատվում ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Համլետ Սուրենի Կարայանը: Ճշտվում են կրթօջախի կարգավիճակն ու կառուցվածքը:

1991թ. հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ ԲԿԳ պետական կոմիտեի կոլեգիան որոշում է կայացնում հաստատության գործունեությունը ծավալել հետևյալ ֆակուլտետներով`

  • Բնական գիտությունների ֆակուլտետ,
  • Տնտեսագիտության ֆակուլտետ,
  • Հումանիտար գիտությունների և կիրառական արվեստի ֆակուլտետ:

Հաստատության կանոնադրությամբ, որը ՀՀ ԲԿԳ կոմիտեն հաստատեց 1991-ի նոյեմբերի 11-ին, սահմանված էր, որ Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջը «բարձրագույն ուսումնական և գիտական պետական հաստատություն է, որը ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջանի մայր ԲՈՒՀ-ն է և իրականացնում է կրթության շարունակականության և ուսուցման ձևերի այլընտրական սկզբունքները գլխավորապես բարձրագույն կրթության քառաստիճան համակարգի երկրորդ աստիճանին համապատասխան»: Նորաստեղծ կրթօջախը ներառում էր հիմնականում պետբյուջետային հիմունքներով գործող բաժիններ, սակայն ժամանակի ոգուն համապատասխան արտոնված էր նաև տնտհաշվարկի և ինքնաֆինանսավորման սկզբունքներով իրագործելու օժանդակ գործունեություն` կրթության ու գիտության ասպարեզներում:

Ըստ ժամանակավոր կանոնադրության` քոլեջը կոչված էր ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջաններում բարձրացնել գիտամշակութային, քաղաքական և տնտեսական մակարդակը` այնտեղ ստեղծելով արդիական կայուն և բարձրակարգ գիտամշակութային մթնոլորտ, մտավորականության տեղական դպրոց, կասեցնել սահմանամերձ շրջաններից երիտասարդության արտահոսքը, պատրաստել խոր գիտելիքներով և բազմակողմանի ունակություններով օժտված, ազգային և համամարդկային մշակույթի ավանդներին նվիրված մասնագետներ, նպաստել առավել աչքի ընկնող ուսանողների ուսման շարունակմանը` բարձրագույն կրթության համակարգի հետագա աստիճաններում:

1991թ. դեկտեմբերի 9-ին արձակվում են ուսումնական գործին վերաբերող անդրանիկ հրամանները: Նույն օրն էլ տնօրեն Հ.Կարայանի ողջույնի խոսքով տեղի է ունենում կրթօջախի առաջին զանգի հանդիսավոր արարողությունը:

Ուսումնական գործընթացը կազմակերպելու համար Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջի պրոֆեսորադասախոսական հիմնական կազմը  հրավիրվում է մայրաքաղաքից: Նրանց թվում էին ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Գրիգոր Ավագյանը, գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսորներ Վալերի Տեր-Անտոնյանը, Ռոլանդ Ավագյանը, Մարտին Աբրահամյանը, Իշխան Խաչատրյանը, Վիդոկ Մուսոյանը, Յուրի Մովսիսյանը, Արտաշես Պապոյանը, Ռաֆիկ Հարությունյանը, Միքայել Հովսեփյանը, Վլադիմիր Աբրահամյանը, նաև գիտությունների տասնյակ թեկնածուներ:

ՀՀ կառավարության՝ 1992թ. հունվարի 11-ի որոշմամբ նոր կրթօջախը պիտի ունենար չորս ֆակուլտետ`

  • Բնական գիտությունների ֆակուլտետ,
  • Տնտեսագիտության ֆակուլտետ,
  • Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետ,
  • Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ:

Գիտական խորհրդի որոշմամբ ֆակուլտետների կազմում ձևավորվեցին մասնագիտական ամբիոններ: Ամբիոնների քանակը և անվանումները ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են որևէ այլ մասնագիտության կադրերի պատրաստումը սկսելու կամ դադարեցնելու հիմնավորումով:

Քոլեջի կանոնադրությանը համապատասխան` գործում էր ուսումնառության երկաստիճան համակարգ: Այսինքն` «լավ» և «գերազանց» գնահատականներ ստացած ուսանողները 3-րդ կուրսից կարող էին շարունակել մասնագիտական կրթությունը բուհական ծրագրերով և ստանալ բակալավրի դիպլոմ: Ցածր առաջադիմությամբ սովորող ուսանողները, 3-րդ կուրսում ստանալով ամփոփիչ մասնագիտական կրթություն և ավարտելով եռամյա դասընթացները, ստանում էին դիպլոմ` կրտսեր մասնագետի որակավորմամբ:

Երևանի պետական համալսարանի ռեկտոր, ակադեմիկոս Ռ.Մարտիրոսյանի համաձայնությամբ տնօրեն Հ.Կարայանը 1994 թվականի ապրիլի 14-ին գրությամբ դիմում է ՀՀ ԲԿ նախարար Վարդգես Գնունուն.

«Ելնելով հանրապետությունում ստեղծված ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակից, որն իր ազդեցությունն է թողնում կրթօջախի գործունեության վրա, Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջի կոլեկտիվը խնդրում է ԲԿ նախարարության կոլեգիայում քննարկել քոլեջի հիման վրա Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղի ձևավորման նպատակահարմարության հարցը»:

Միաժամանակ հանրապետության հյուսիսարևելյան տարածաշրջանը բարձրագույն կրթությամբ մասնագետներով ապահովելու և երիտասարդության արտահոսքը կանխելու մտահոգությամբ հանդես են գալիս նաև Երևանի պետական համալսարանի ռեկտորատը և Իջևանի շրջխորհրդի գործադիր կոմիտեն: Դրանց հիման վրա ՀՀ ԲԿ նախարարության կոլեգիան 1994-ի ապրիլի   29-ին որոշում է.

 «Նպատակահարմար համարել Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջը վերակազմավորել որպես Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղ»:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարության՝ 1994թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ 440 որոշմամբ Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջը վերակազմավորվում է որպես Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղ:

Կրթօջախում կատարվում են կառուցվածքային նոր փոփոխություններ, հաստատությունն ավարտում են եռամյա կրթությամբ առաջին շրջանավարտները:

Ֆակուլտետների թիվը մնաց անփոփոխ, բայց որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին ամբիոնները, վարիչները և դասախոսական կազմը: Այդ փոփոխությունները տնօրենի՝ 1995թ. հունվարի 1-ի հրամանով վերահաստատվել էին  մասնաճյուղի ղեկավար և պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի հաստիքային ցուցակով.

  • Կարայան Համլետ`  տնօրեն, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր,
  • Մակարյան Անուշավան` ուսումնական հարցերի գծով փոխտնօրեն,
  • Անանյան Գարուշ` տնտեսական հարցերի գծով փոխտնօրեն,
  • Թումանյան Վարդան` գիտական քարտուղար, փիլ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր,
  • Ավագյան Ռոլանդ` Բնական գիտությունների ֆակուլտետի դեկան, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր,
  • Աղուզումցյան Ռուբեն` Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի դեկան, հոգ. գիտ. թեկնածու, դոցենտ,
  • Առաքելյան Սամվել` Տնտեսագիտության ֆակուլտետի դեկան, պատմ. գիտ. թեկնածու,
  • Կարապետյան Պողոս` Կիրառական արվեստի ֆակուլտետի դեկան:

1995թ. ամռանը մասնաճյուղը տալիս է բակալավրական կրթությամբ  իր առաջին շրջանավարտները` թվով  59  մասնագետ:

1996թ. ապրիլից մինչև 2000թ. հոկտեմբեր ամիսը ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը ղեկավարում է տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Շավարշ Մարգարյանը:

Պատրաստվող կադրերի որակը բարձրացնելու, ինչպես նաև ֆակուլտետների ու ամբիոնների աշխատանքներն արդյունավետ դարձնելու նպատակով մասնաճյուղի գիտական խորհրդի՝ 1996թ. մայիսի 18-ի որոշմամբ  մի քանի  ամբիոններ  լուծարվում են և անվանափոխվում.  մասնաճյուղում ձևավորվում են 13 ամբիոններ:

1996-97 ուստարում՝ մինչև դեկանների ընտրության նոր մրցույթի անցկացումը, նշանակվում են ֆակուլտետների դեկանների նոր պաշտոնակատարներ.

  • Մկրտչյան Օնիկ` ուսումնական հարցերի գծով փոխտնօրեն, Բնական գիտությունների ֆակուլտետի դեկան, տեխն. գիտ. թեկնածու, դոցենտ,
  • Առաքելյան Սամվել` Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի դեկան, պատմ. գիտ. թեկնածու,
  • Խուդավերդյան Նելլի` Տնտեսագիտության ֆակուլտետի դեկան, տեխն. գիտ. թեկնածու,
  • Սարգսյան Սպարտակ` Կիրառական արվեստի ֆակուլտետի դեկան, ՀՀ նկարիչների միության անդամ:

Մասնաճյուղում գործում էին հետևյալ ամբիոնները`

  • Բարձրագույն մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի,
  • Ընդհանուր ֆիզիկայի, քիմիայի և կենսաբանության,
  • Տնտեսագիտության տեսության և ընդհանուր տնտեսագիտության,
  • Ֆինանսների, հաշվապահական հաշվառման և վիճակագրության,
  • Բանասիրության և հայոց լեզվի,
  • Պատմության և հասարակագիտության,
  • Հոգեբանության և մանկավարժության,
  • Օտար և ռուսաց լեզուների,
  • Իրավագիտության,
  • Դեկորատիվ-կիրառական արվեստի,
  • Արվեստի պատմության և ազգագրության,
  • Ֆիզիկական կուլտուրայի և քաղպաշտպանության:

2000-2018թթ. ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը ղեկավարել է պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Սամվել Արշավիրի Առաքելյանը:

2018թ. հունիսի 12-ից մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնակատարն է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արտակ Վոլոդյայի Ցուցուլյանը:

Վերջին տարիները ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի համար հատկանշվում են որպես կրթական բարեփոխումների շրջան: Շարունակվում են հետևողական աշխատանքները ուսումնագիտական գործընթացի կայունացման և զարգացման ուղղությամբ: Կատարելագործվում են ուսումնական ծրագրերն ու պլանները` որպես ուսուցման նորացման կարևոր պայման և երաշխիք:

Մասնաճյուղի գործունեության հիմնական խնդիրը համալսարանական կրթության բովանդակության և ուսման բարձր որակի ապահովումն  է:

Տնտեսական հարաբերություններին համապատասխան վերանայվել է մասնագիտությունների ցանկը: Բնական և Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետների շրջանավարտները, ստանալով մանկավարժի որակավորում, ապահովում են մարզի հանրակրթության մասնագետ-ուսուցիչների պահանջները:

Կիրառական արվեստի ֆակուլտետի լավագույն շրջանավարտները հաջողությամբ իրականացնում են ազգային մշակութային ավանդույթների, արժեքների պահպանման, զարգացման և հետագա սերունդներին փոխանցման մեծ առաքելությունը:

Հիմք ընդունելով ԵՊՀ-ում գործող կանոնակարգերը` մասնաճյուղում մշակվել և գիտական խորհրդի կողմից հաստատվել են նորացված ուսումնական կանոնակարգերը, ներքին կարգապահական կանոնները:

Մասնաճյուղը պատրաստում է ԵՊՀ ծրագրերին համապատասխան բակալավրական կրթության մասնագետներ: Մասնաճյուղում աշխատող առաջատար պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի գերակշիռ մասը ԵՊՀ-ից է: Գիտահետազոտական աշխատանքները հիմնականում ընթանում են հայագիտության, ծրագրավորման, փոքր բիզնեսի զարգացման, լեզվի ու գրականության, ինչպես նաև պատմության, մանկավարժության և հոգեբանության հարցերի ուսումնասիրության ուղղությամբ: Մասնաճյուղը համագործակցում է բազմաթիվ բուհերի հետ:

Մասնաճյուղն ունի 4 ֆակուլտետ` Բնական գիտությունների (դեկանի ԺՊ՝  ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Մ.Զաքարյան), Հումանիտար գիտությունների (դեկանի ԺՊ` բան. գիտ. թեկնածու, ասիստենտ Կ.Պողոսյան), Տնտեսագիտության (դեկանի ԺՊ` տնտ.. գիտ. թեկնածու, ասիստենտ Գ.Ավետիսյան), Կիրառական արվեստի (դեկանի ԺՊ` ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Ա.Մարգարյան):

Բնական գիտությունների ֆակուլտետն  ունի 2 ամբիոն (Ծրագրավորման և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների, Ընդհանուր մաթեմատիկայի և բնագիտության) և իրականացնում է 2 կրթական ծրագիր («Ինֆորմատիկա և կիրառական մաթեմատիկա», «Քարտեզագրություն և կադաստրային գործ»):

Ֆակուլտետում գործում են  Ընդհանուր ֆիզիկայի և մասնագիտական համակարգչային լաբորատորիաները:

Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետն ունի 5 ամբիոն (Հայոց պատմության և հասարակագիտության,  Հայոց լեզվի և գրականության, Մանկավարժության և հոգեբանության, Անգլերեն լեզվի և գրականության, Ֆրանսերեն լեզվի և գրականության), 1 սեկցիա (Ռուսաց լեզվի և գրականության) և իրականացնում է 6 կրթական ծրագիր («Պատմություն», «Հայոց լեզու և գրականություն», «Հոգեբանություն», «Անգլերեն լեզու և գրականություն», «Ֆրանսերեն  լեզու և գրականություն», «Տարրական մանկավարժություն և մեթոդիկա»):

Տնտեսագիտության ֆակուլտետն ունի 2 ամբիոն (Ընդհանուր տնտեսագիտության, Տուրիզմի կառավարման և մշակութաբանության) և իրականացնում է չորս կրթական ծրագիր («Տնտեսագիտության տեսություն», «Սերվիս», «Զբոսաշրջություն», «Ֆինանսներ»):

Կիրառական արվեստի ֆակուլտետն ունի 2 ամբիոն (Դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և դիզայնի, Գծանկարի, գունանկարի և քանդակի) և իրականացնում է 2 կրթական ծրագիր («Կիրառական արվեստ», «Դիզայն»):

Ֆակուլտետում գործում են 4 գծանկարի և գունանկարի, 2 տեքստիլի, 1-ական դիզայնի, հագուստի մոդելավորման, խեցեգործության, քանդակի, փայտի գեղարվեստական մշակման արվեստանոցներ:

2006 թվականից մասնաճյուղում գործում է Հեռակա ուսուցման բաժինը, ուր իրականացվում է 5-ամյա բակալավրական կրթություն՝ 12 մասնագիտություններով («Հայոց լեզու և գրականություն», «Պատմություն», «Հոգեբանություն», «Մանկավարժություն և հոգեբանություն», «Տարրական մանվարժություն և մեթոդիկա», «Տնտեսագիտության տեսություն», «Սերվիս», «Զբոսաշրջություն», «Ինֆորմատիկա և կիրառական մաթեմատիկա», «Կիրառական մաթեմատիկա և ֆիզիկա», «Բնապահպանություն և բնօգտագործում», «Քարտեզագրություն և կադաստրային գործ»):

ԵՊՀ ԻՄ-ում ուսանողների հետաքրքիր առօրյան  (ուսումնագիտական, գիտակրթական, մշակութային, ժամանցային տարբեր միջոցառումներ և նախաձեռնություններ) ապահովում, նրանց իրավական գիտակցությանը նպաստում են ուսանողական ինքնակառավարման մարմիններըուսանողական խորհուրդը (ՈՒԽ) և ուսանողական գիտական ընկերությունը (ՈՒԳԸ):

Մասնաճյուղն ունի ժամանակակից համակարգիչներով հագեցած համակարգչային լսարաններ, առձեռն և էլեկտրոնային գրականությամբ անընդհատ թարմացվող գրադարան, որի մասն են կազմում նաև ժամանակակից տեխնիկական միջոցներով ապահովված 2 հարմարավետ ընթերցասրահները: